Albistea entzun

AEBetako hauteskundeak. Ekonomia. ANALISIA

Tximinien kea noiz itzuliko

Iker Aranburu -

2016ko azaroak 10

Joan den larunbatean Hego Euskal Herriko kaleetan merkataritza itunen aurkako manifestazioetan busti zirenek eskura dute garaipen bat: Europako Batasunaren eta Kanadaren arteko itunak (CETA) agian aurrera egingo du, baina jaio aurretik hila dirudi haren senideak, TTIPek. Merkataritza libreak AEBetako industrializatutako eskualdeetan eragin duen kalteari zor dio garaipenaren zati bat Trumpek, eta nekez jarriko die alfonbra gorri bat orain Europako Batasuneko inportazioei.

Merkataritza politika errotik aldatuko duela agindu du Trumpek bere kanpainan, eta ez baditu Ohio, Pennsylvania, Michigan eta inguruko estatuetako langile zuri haserretuak gehiago haserretu nahi, keinu indartsuak espero daitezke alor horretan. Txinako inportazioei muga zerga handiagoak jartzeak egingarria dirudi, horrek Pekinekin merkataritza gerra bat hastea ekar lezakeen arren; gatazka arriskutsua, ez soilik kontsumo handiko produktu askoren garestitzea ekar dezakeelako, baizik eta Txina delako AEBetan gehien inbertitzen duena ?eta hori arma boteretsua da?.

Zailagoa izango zaio Trumpi Mexikorekin hesi komertzial bat jartzea. Ipar Amerikako merkataritza libreko ituna, NAFTA, berriro negoziatuko duela agindu du Trumpek. Mexikar maltzurrak ez ezik, Mexikon egindako produktu gutxiago sartzea ere nahi du. Oztopo gehiago espero ditzake adar horretan, kongresukide errepublikanoen aita pontekoak baitira fabrikak Rio Granderen hegoaldera lekualdatu zituztenak. Auto ekoizleek dagoeneko iragarri dute auto askoren prezioa 5.000 dolar igoko dela agian.

Protekzionismoaren eskutik Midwest-eko eta Appalacheetako zeruak tximiniaz betetzea espero dute haren jarraitzaileek. Hori sinetsarazi die Trumpek, inoiz ezer ekoitzi gabe aberastu den gizonak. Gertatuko al da? Esatea erraza da; egitea, zailagoa. Egia da globalizazioa geldialdian dagoela, baina goizegi da haren heriotza iragartzeko. Are gehiago kontuan hartuta AEBetako enpresak direla globalizazioaren motorra, eta hartan interes handiena dutena. Lantokiak berriro irekiko balira ere, robot gehiago izan ditzakete langileak baino.

Trumpek ez du erraza izango bere programa ekonomikoaren beste atalak indarrean jartzeko, iragarpen oso irrealistetan oinarritzen direlako. Zergak jaitsi nahi ditu, baina gastu publikoa igo. Herritar xumeenek errenta zergarik ez pagatzea proposatu du, baina jaitsiera handienak aberatsenentzat izango lirateke, eta enpresentzat ere bai ?%35etik %15era jaitsi nahi du sozietate zerga?. Kongresuko gehiengo errepublikanoen oztopo handirik ez luke jaso beharko aberatsei opariak egiteko, baina beste gauza bat da planaren bigarren zatia: gastu publikoa igotzea errepublikano askoren instintu nagusiaren aurka doa ?«zenbat eta gobernu gutxiago, orduan eta hobeto»?. Obamari gobernua geratu diote zorra gastuarekin duten obsesioarengatik.

Eta nola pagatu gastua? Mantra reaganzalea du horretarako Trumpek: zergak jaisteak ekonomia bizkortuko du, eta horrekin konpentsatuko da galera. Zerga txikiagoekin hazkundea bizkortzen dela zalantzazkoa izateaz gain ?AEBetan kontrakoa gertatu dela erakutsi du Paul Krugmanek?, Trumpen zenbakiak sinesgaitzak dira: bere politikarekin hazkunde tasa %3,5era edo %4ra igoko litzatekeela dio, baina historia modernoan halakorik ez da gertatu hamar urtean ?2010az geroztik %2,1 da batezbestekoa?.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Pekinen iragan astean egin zuten manifestazioetako bat. ©M. R. CRISTINO / EFE

Txina, konfinamenduen amaierarako bidean

Olatz Urkia

Urumqin hiru lagun hil ziren joan den astean, sute bat hasi eta konfinamendu neurriek suhiltzaileen lana oztopatu zutenean. Haserrea segituan piztu, eta Txina osoan hedatu dira neurri horren aurkako protestak; orain, egoera baretuta, badirudi gobernuak manifestariak lasaitzeko keinua egin duela.
Guardia Zibila, atzo, AEBek Madrilen duten enbaxadaren atarian. ©FERNANDO VILLAR / EFE

Espainiatik bidali dituzte gutun piroteknikoak, Poliziaren arabera

Uxue Rey Gorraiz Gorka Berasategi Otamendi

Sanchezek, Roblesek eta Ukrainaren eta AEBen enbaxadek jaso dituzte, besteak beste
Espainiako Polizia Ukrainaren enbaxadaren ingurumarietan, atzo. ©Chema Moya, EFE

AEBen enbaxadakoei eta Pedro Sanchezi ere bidali dizkiete lehergaiak

Uxue Rey Gorraiz

Sei dira guztira atzemandako bonbak; horietatik bost azken orduetan atzeman dituzte, Espainiako Defentsa Ministerioan, AEBen eta Ukrainaren Madrilgo enbaxadetan, Zaragozako arma lantegi batean eta Torrejon de Ardoz herriko aire basean. Pedro Sanchezen aurkako bonba bat atzeman zuten azaroan. Antzeko ezaugarriak dituzte, eta agian gehiago egongo direla ohartarazi dute.

 ©ROMAN PILIPEY / EFE

Errusiak ez du onartuko Ukrainako gerra krimenetarako auzitegirik

Mikel O. Iribar

Kremlinek «ilegitimotzat» jo du Europako Batzordeak egindako proposamena. Zelenskiren arabera, sei milioi herritar daude argindarrik gabe Ukrainanan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...