Albistea entzun

EKOGRAFIAK

Harri batez, bi txori

Lander Arretxea -

2021eko urriak 13

Desagertzeko arriskuan dauden zientoka animalia espezie daude, hizkuntza, tribu, ohitura, hitz. Eta badira galbidean diren abestiak ere. Hori da Kanaldude telebistaren saio berriaren —Kantuen kontrabandista— abiapuntua. Baina arriskuan dagoen zera bakoitzeko, bada itxaropen izpi bat, salbaziorako bide bat, eta salbazio hori zuzenduko duen balizko heroia. Aipatu saioan, Xalbatx da heroi hori. Zaldia hartuta —plastikozko kanpadenda jarrita gaurkotu dute apur bat erreferentzia—, hasi du abentura: galtzear diren kantuak aurkitu, eta desagertu aurretik, fin-fin grabatzeko erronka.

Kanta bana aitzakia hartuta, hogeita hamar minutuko ataletan banatu dute aurkezlearen bidaia erraria. Deigarria da emaitza: Gaizka Arangurenek Itxi liburuak saioan duen jarrera bertsuarekin —bere txapela eta guzti, argi baina zirikatzaile—, lagun giroan batzen da han eta hemengo aditu eta musikariekin. Azkenerako, kantaren bilaketa aitzakia huts bilakatzen da; istorio, artista eta inguru hainbat ezagutzeko bide.

Sarean dauden hiru ataletan bigarrena da horren erakusgarri: Arrosa xuriaren azpian kanta herrikoiaren bilaketari eskaini badiote ere, bestelako bideak hartzen ditu saioak. Hala ezagutu dut, Terexa Ibarraren ahotik, Mattinek elizgizon bati jarritako bertso ederra: «Apaizak eta fraileak, hego gabeko beleak, jende engainazaleak...»

Saioak ordu erdiko iraupena du, eta ez da azaleko erabakia. ETBk, esaterako, edukiak ordubete bueltakoak egitea lehenesten du. Betelanak makaltzen ditu makina bat saio. Kantuen Kontrabandista-n aldiz, bizi-bizi doa dena; akaso, baita biziegi ere. Baina formatu arina da, eserialdi bakarrean gustura ikustekoa, gaurko ohituretara egokitua. Ez da gutxi.

Formari edukiari baino gehiago begiratzen dionak aurkituko du saioa txalotzeko nahikoa motibo: Kestu ekoiztetxea eta France Televisionsekin elkarlanean ekoitzia da, eta antzematen da ohi dutena baino baliabide gehiago izan dituztela. Trantsizioak, Xalbatxen ibilerak eta abarrak mimo eta edertasun handiz jasota daude. Hegoaldeko begirada motz samarretik begiratzen dugunontzat, aldiz, aukera ederra da kanta, erreferente eta hitz-molde berriak ezagutzeko. Xalbatxi ikasitako esamoldeak dioen bezala: «Harri batez, bi txori».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©ARITZ LOIOLA / @FOKU

«Musikan dena dut egiteko»

Gorka Erostarbe Leunda

Pandemiak apenas utzi dion 'Rueda' azken lana behar bezala aurkezten; Bilboko Euskeria abesbatzaz lagunduta kontzertua emango du etzi, Donostiako Viktoria Eugenia antzokian.
Haurrak lurperatzen zituzten eremuaren indusketa, Begoñako hilerrian. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Autopsia hilerri bati

Jakes Goikoetxea

Begoñako hilerria kendu eta parke bat egingo dute Bilbon. Aurretik, ordea, bertako hezurrak ateratzen, aztertzen eta sailkatzen ari da Aranzadi zientzia elkartea. Hilerriko gainerako elementuak ere aztertzen ari da. 'Begoñako Argia' izena du proiektuak.
 ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

«Kritika egingo dugu, tokikotik globalera»

Urtzi Urkizu

Bilboko Seriesland jaialdian 'Zikings' animaziozko websailaren lehen atala proiektatu dute. Abenduan sarean izango dira ikusgai aurreneko bost atalak. Proiektua «monetizatu» egin nahiko lukete.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.