Albistea entzun

EKOGRAFIAK

Hegan egin

Amaia Garcia -

2022ko ekainak 7

Jende askok beldurra dio hegazkinean ibiltzeari. Horri aurre egiteko teknika eta terapia ugari daude. Nire bikotekideak beldur horri aurre egiteko hegazkinen inguruan ikasi zuen. Hegaldi bat hartu behar dugunean, zein hegazkinetan goazen begiratzen du, eta batzuetan hegaldia hegazkin modeloaren arabera aukeratzen du baita ere. Hegazkina aireratzen denean flapak begiratzen saiatzen da, eta, motorraren soinuek zer esan nahi duten galdetzen badiot, askotan erantzuna badaki. Hainbeste informaziorekin, seguruago sentitzen da, eta hegazkinean sartzerakoan, beldurra sentitu bainoago, zirrara sentitzen du.

Azken asteetan Downfall: The Case Against Boeing dokumentala ikustea gomendatu dit. Netflixen ikusgai dagoen lan horrek Boeing konpainiako bi hegazkinek izandako istripu latzen arrazoiak argitzen ditu. 2018. urtean Indonesian gertatu zen lehena, eta bigarrena 2019. urteko martxoan, Etiopian. Bi istripuak Boeingek 737 MAX 8 modeloan egindako berrikuntza batzuen ondorio izan ziren. Berrikuntza horiek ez zizkieten inoiz azaldu hegazkin gidariei, eta istripua eduki zutenek gertatutakoa ezin izan zuten saihestu.

Istripuaren unea ulertzeko, Boeingen historia errepasatzen du dokumentalak. Boeing enpresak azken urteetan antolakuntzan eta fabrikazioan aldaketak eta murrizketak egin zituen, eta horrek kalitateari eragin egin zion. Dokumentalean testigantza oso aipagarriak aurkitzen ditugu: Boeingen kalitateko arduradunak izandako pertsonak dira batez ere. Bestalde, hegazkinen fabrikazioan urte askotan egondako ingeniarien testigantzak jasotzen dira. Denek argi dute Boeingek fabrikazioko gastuak murriztu nahi zituela bere lehiakideei aurre egiteko eta etekin gehiago izateko. Kapitalismo basatia nagusitu zen enpresan. Lan baldintzak okertu egin ziren, eta hegazkinak azkar egin behar zituzten fabrikan. Langileen testigantzen artean, batek adierazi zuen etxetresna elektrikoen enpresa batean baino okerrago zeudela. Egoera horrek, gutxiren diru nahiak askoren bizitzak arriskuan jarri zituen. Alde batetik, bi istripu horietan hil ziren 346 pertsonen bizitzak, eta, bestetik, langileenak. Dokumental horrek hegaldiei beldurra kentzeko ez du balio, baina hegazkinen fabrikazioren atzean dagoenaren inguruan asko ikasteko balio du.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©ANDONI CANELLADA / @FOKU

«Ahituta amaitzen dugu, baina zoriontsu»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Klasikoetan klasikoena da Arnoldo izozkitegia Donostian. 1935ean hasi ziren, eta laugarren belaunaldiko kidea da Alustiza: «Hauxe da txikitatik edoski duguna; gure odola da, eta ezin genuen hiltzen utzi».
Mariana Etxegarairen hilobia, Hazparnen (Lapurdi). ©HAZPARNEKO HERRIKO ETXEA

«Kantuan hastean hein bat lotsatua nintzen, baina ahantzia nuen berehala»

Miel A. Elustondo

Julien Vinsoni zor bide zaio bertsolaritzari buruzko aipurik zaharrenetakoa, 1869ko irailean Saran egindako Lore Jokoetakoa. Hantxe dira ageri Jatsuko Piarres Ibarrart 'Bettiri', Azkaineko Mari Luixa Erdozio eta Joanes Etxeto 'Senpereko errienta' koplariak. Usteak ustel, Erdozio ez da salbuespen. Garaian, beste bi emakumezko ere nabarmendu ziren kantuan, Mariana Etxegarai 'Aña Debrua' eta Marie Hargain, bertsolari txapeldunak.
Uribarri Ganboako Garaioko hondartza. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Barnealdeko hondartzak

Eider Etxeberria Soria

Uribarri Ganboako urtegia urte osoan bisitatzeko leku aproposa da, uda sasoian batez ere. Garaioko eta Landako hondartzak daude han, eta bainua hartzea baimendurik dago

Julia Murat, atzo, Urrezko Lehoinabarra eskuetan duela. ©URS FLUEELER / EFE

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...