Albistea entzun

%16 igo dira emakumeek aurkeztutako babes eskariak

Apiriletik ekainera indarkeria matxistari loturiko 1.849 salaketa egin dira Hegoaldean. Datuek konfinamendu garaiko egoera azaleratu dute
Indarkeria matxistaren kontrako protesta bat, artxiboko irudi batean.
Indarkeria matxistaren kontrako protesta bat, artxiboko irudi batean. J. DIGES / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Juanma Gallego -

2021eko urriak 2

Aurtengo bigarren hiruhilekoan Hego Euskal Herrian indarkeria matxistari loturiko 279 babes eskari aurkeztu zituzten emakumeek epaitegietan, iazko tarte berean izandakoak baino %16 gehiago, hain justu. Izan ere, tarte horretan iaz 239 eskari egin ziren.

Espainiako Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren barruko Genero Indarkeriaren Kontrako Behategiak atzo aurkeztutako datuen arabera, tarte horretan indarkeria matxistari loturiko 1.849 salaketa aurkeztu dira, %5 gehiago iazko tarte berarekin alderatuta. Orotara, iazko apiriletik ekainera 1.754 salaketa aurkeztu ziren Hego Euskal Herriko epaitegietan.

Ezkutuko indarkeria

Datu horiek bereziki esanguratsuak dira COVID-19aren ondorioz ezarritako konfinamenduan bizi izandako errealitatea interpretatzeko modua ematen dutelako. Behategiko zuzendari Angeles Carmonaren arabera, pandemia bete-betean zegoenean ez zen indarkeria matxistaren beherakadarik izan; aldiz, indarkeria hori «ezkutuan» geratu zen, bereziki itxialdi garaian biktimek erasotzaileengandik aldentzeko eta salaketak jartzeko eragozpen gehiago zituztelako. Orain ezagutarazitako datuak, berriz, pandemia aurreko zifretara bueltatu dira.

Carmonaren hitzetan, horrek azalduko luke salaketen zein biktimen kopuruan izandako gorakada. Zuzendariak atzoko agerraldia baliatu zuen «gizarte osoaren» inplikazioa eskatzeko; bide beretik, biktimen inguruan bizi direnei eskatu zien tratu txarren berri izan bezain laster salaketa jartzeko. Gogoratu zuen herritar guztien betebeharra dela delituen berri ematea, horien jakitun egonez gero.

Zigorrak, gora

Aurkeztutako salaketa kopuruan ez ezik, datuek isla nabarmena izan dute epaitegiek jarritako zigorretan ere. Indarkeria matxistari lotutako zigorrak %59 handitu dira iazko bigarren hiruhilekoarekin alderatuta. 2020ko tartean, 207 lagun zigortu zituzten; aurtengoan, berriz, 331 izan dira.

Araba, Bizkai eta Gipuzkoan 1.403 salaketa izan dira aurtengo udaberrian; iaz 1.286 izan ziren. Nafarroako datuak ez dira hain txarrak: salaketak %4,7 gutxitu dira. Orotara, 446 izan dira apiriletik ekainera, baina iazko bigarren hiruhilekoan 468 izan ziren. Babes eskariei dagokienez, Nafarroan 98 emakumek galdegin dute aurten (iaz baino 28 gutxiago); Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan 181 izan dira guztira (iaz baino 68 gehiago).

Indarkeria matxista jasan duten emakumeen tasa bere horretan mantendu da Nafarroan: 10.000 emakumeko 3,4k jasan dute bortizkeria(13,7 ziren iaz). Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, berriz, tasa hori txikiagoa da: 12,3 dira aurten, baina iazko apiriletik ekainera 10,9 izan ziren.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Osasungintza publikoaren alde Bilbon egin duten manifestazioa, gaur. ©Aritz Loiola / Foku

Milaka lagun mobilizatu dira osasungintza publikoaren alde Bilbon, Donostian eta Gasteizen

Paulo Ostolaza

ELA, Satse, LAB, CCOO eta UGT sindikatuek deituta, Osakidetzak bizi duen egoera «jasangaitza» salatu dute. Neurriak hartzeko eskatu diote Jaurlaritzari.

Bartzelonako ikastetxe bateko ikasleak gelan, artxiboko irudi batean. ©QUIQUE GARCIA / EFE

Nola ondu hezkuntza lege bat

Irati Urdalleta Lete

Katalunian, adostasun zabal batekin onartutako hezkuntza akordioa eta legea dituzte. Eztabaidarik ez zen falta izan: itunpeko eskolen ingurukoa, autonomiarena... Adostasun osoa puntu bakar batean izan zuten: katalanezko murgiltze ereduan.

 ©BERRIA

OSASUN SISTEMAREN ATE NAGUSIAN, EZINEAN

Arantxa Iraola

Egiturazko gabeziak larriagotzea eragin du COVID-19ak lehen mailako arretan; izurria kudeatzeko hartu diren neurriek ere trabaz bete dute osasun sistemara heltzeko bidea. Osakidetzako langileek deituta, protestak egingo dira gaur.

Rafa Rotaetxe Altzako osasun zentroko atarian. ©GORKA RUBIO / FOKU

«Zentroetara etortzeari utzi dio jende askok»

Arantxa Iraola

Rafa Rotaetxe. 1989tik ari da Altzako osasun zentroan, familia mediku. Izurriak lan zama handia ekarri duela esan du, eta baliabideen urriak eta neurri egokien faltak bidea zailtzen dutela.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.