EKOGRAFIAK

Aukeran ez

Lander Arretxea -

2019ko urtarrilak 8
Badira egun batzuk Netflixek Black Mirror-en Gabonetako atal berezia plazaratu zuela. Charlie Brooker gidoilariaren sailaren jarraitzaileek ez ezik teknofiloenek irrikaz espero zuten atala ikusgai dago; eta horrekin batera, baita auzitan ere. Bestela ezin zitekeenez, hasi da iritzi festa.

Inoiz baino bereziagoa izango zela zioten iragarpenek: «Bandersnatch, helduentzako lehenengo ikus-entzunezko interaktiboa». Lehen aldiz, plataforma handi batek ikusleari eman dio erabakitzeko ardura; pertsonaiekin jolastekoa; dozenaka bide paraleloren artean hautatzekoa. Edo hala uste genuen, behintzat.

Funtsean, ikusleari jolasteko aukera ematen diola sinetsarazita, ikuslearekin jolasten den pieza baita Bandersnatch. Soilik modu interaktiboan konta zitekeen istorioa osatu nahi izan du Brookerrek, eta horretarako, keinuz jositako lan autoreferentziala ondu du. Bi aldiz irakurtzekoa da azalpena: «Hautatu zure abentura» gisako liburu batean oinarritutako «hautatu zure abentura» gisako bideo jokoa osatzen ari da «hautatu zure abentura» gisara mugiarazteko aukera dugun protagonista. 28 erabaki hartuta, azken amaieraraino iristen dena paradoxarekin topatuko da ordea: ez du ezer erabaki. Erabakitzea, finean, ilusio bat besterik ez da.

Zaildu egiten du horrek «gustatu zaizu?»-ri irmo erantzutea. Ikuslearekin jolasteko modu gisa —originalegia izan gabe—, dibertigarria da; eta ezohikoa den neurrian, ikus-entzunezko esperientzia iradokitzailea izan daiteke. Baina kontakizun edo istorio gisa, kaskarra da; hautatzen duzun bidea hautatzen duzula.

Susmoa dut ez dela (soilik) gidoilarien gabeziaren ondorioa; interaktibo izaerak berak badakarrela istorio bikainak kontatzea izugarri zailtzen duen oztopo bat: erabakiek esaten digute pertsonaia bakoitza nolakoa den. Horren arabera maitatu edo gorrotatzen ditugu. Haien partez guk erabakitzen dugunean, protagonistek interes guztia galtzen dute, eta kolpetik, —horra beste paradoxa bat— ez zaigu batere axola zer gertatzen zaien.

Eduki interaktiboak jarraituko du bere bidea, baina «ohiko» telesailetan protagonista gero eta konplexu eta erakargarriagoak aurki ditzakegun garaiotan, nekez ordezkatuko ditu. Istorio baten berri izateko bada, aukeran nahiago ez aukeratu.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna