Durangoko 54. Azoka. ARAZOKA

Durangori eusten dion isiltasuna

Iñigo Astiz -

2019ko abenduak 7

Adam Zagajewski idazleak Esajerazio arin bat izeneko dietarioan dioenez, isiltasunetik sortzen dira beti poemak, eta, zortea izanez gero, beti geratuko da sorburu izan den isiltasun horren arrastoren bat idatzitakoan. Abstrakzio ariketa handi xamarra eskatzen du Durangoko Azokaren bozgorailu, salerosketa, aurkezpen eta kontzertu iskanbila betean isiltasunaren posibilitatea imajinatze hutsak, baina, ongi begiratuta, hemen ere isiltasun geruza sendo xamar bat egongo da lau egunez hain ikusgai eta hain entzungai bilakatzen den sorkuntza honen guztiaren atzean. Isiltasunaren gainean dabil oinez, hemen oinez dabilena.

Aurreko batean, gurutzegraman egunak behar izan genituen etxekook «e» hizkiarekin hasten zen eta «a» hizkiarekin amaitzen zen hutsuneetan «etnia» hitza ezkutatzen zela deskubritzeko. Beti egin zait bitxia nola agertzen eta desagertzen diren hitzak izurdeen pare hiztegietatik.

Itzulpenari buruzko hitzaldi baten amaieran, hizlariei kargu hartu zien entzule batek duela aste batzuk, euskal kulturgintzaren keria eta lorpenei buruzko ordu eta erdiko saioan, «diglosia» hitza ez zelako behin ere agertu, eta, halere, hitz bakar horrek laburtzen zituelako salaketa eta gogoetarik gehien-gehienak. Eta egia da, gurean, eskua gainetik pasatuz gero, erraz igartzen dela hitz horren silueta isiltasun geruza horren mantupean.

Atzokoaren moduko egun jendetsuetan sentitzen da argien Durangoko Azokak partikularrean euskal kulturari, eta orokorrean euskarari eskaintzen dion dentsitatea. Lau eguneko salbuespen egoera bat besterik ez da, errakitikoa, hauskorra eta gorabeheratsua, baina erreala, halere. Jakina, nahi beste material bilduko du ezkorrak hemen ere, baina guztiz altxatzera iristerako hondakin multzo bilakatzen den utopia baten izpiak ere topatuko ditu bisitaririk baikorrenak. Agian beste inon baino errazago.

Landako gune kanpoan ere, esaterako, arimaren betikotasunak kezkatuta dauzkan ebanjelistek euskaraz eskaintzen dute salbazioa. Eta gizon bat eskean, handik metro gutxira, errealitatearen infernuetako batean: «Tengo hambre».

Ernst Jandl poetaren hitzak datozkit Durangoko Azokaren lau eguneko iskanbila honek urte osoko isiltasun moduko horri zer eskaintzen dion pentsatuta «Poetak bere alorrean du bere egitekoa, poesian, alegia, eta pentsa liteke oso esparru murritza dela. Baina pentsa liteke, kontrara, dagoen alorrik handiena dela, denok gabiltzalako hizkuntzaren alorrean, eta alor horren gune batean gertatzen dena norabide guztietan zabal daitekeelako, eta gutako bakoitzari eragiten digulako».

Batzuetan, bestelako isiltasun baten promesa igartzen dut lo-suman Durangori eusten dion isiltasun geruza horretan. Batzuetan.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Osasun langileak, atzo, PCRak egiten, Donostiako Okendo kultur etxean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Eragile guztiekin biltzeko eskatu dio oposizioak Eusko Jaurlaritzari

Olatz Esteban Ezkati

538 positibo atzeman dituzte Hego Euskal Herrian, iragan astean halako bi. Ospitaleratzeak ere bikoiztu egin dira egun batean: 103 pertsona daude erietxean.

 ©RAUL BOGAJO / FOKU
 ©LUKAS COCH / EFE

COVID-19aren kutsatzeak arakatzeko aplikazioen eraginkortasuna, kolokan

Munia El Marhoum Iruretagoiena

«Normaltasun berrira» heldu bidean, koronabirusaren zabaltzea geldiarazteko tresna gisa aurkeztu dituzte zenbait 'app'. Herrialde askotan ez dira lortu hasiera batean aurreikusitako emaitzak

Lasarte-Oriako klasururako konbentua itxita, gaur. ©Javier Etxezarreta / EFE

Lasarte-Oriako klausurako komentu bateko moja guztiek positibo eman dute

Berria

Hamar izan dira positiboak guztira. Alkateak adierazi du agerraldia kontrolpean dagoela.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna