Albistea entzun

BEGIZ

Grazenea

Ismael Manterola -

2021eko otsailak 23

Jose Grazenea pintoreak paisaiaren aldeko hautua egin zuen gaztetatik. Gerra osteko artean haize berritzaileak iristen ziren bitartean, gazte batzuek pinturaren barrunbeak aztertzen jarraitu zuten naturari begira. Oteizaren babespean sortutako Gaur taldea osatu baino lehen, Grazeneak Ur taldea fundatzea erabaki zuen Alejandro Tapia, Javier Arozena eta Carlos Bizkarrondo pintoreekin batera, 1965ean. Paisaiaren alderdi ezberdinak landu nahi zituzten, gizartearen arreta bereganatu eta beraien lan ildoak sakontzearekin batera. Garai hartako giroa kontserbadorea zen; horretarako antolatu ziren artistak taldeetan, gizartearen ezjakintasunetik eta erasoetatik babesteko.

Ur taldekoen jarrerak ez ziren ausartak, eta ez zuten etorkizuneko proiektu bat bultzatzeko asmorik, baina programa plastiko antzekoa zuten lau gizon elkartu ziren paisaiaren gaineko kezkak partekatzeko. Euskal Herriko txokoak ikusiko ditugu pintore hauen lanetan, baita etxe barruko espazio intimoagoak ere. Naturaren edertasuna eta pintatzearen plazera transmititzeko asmoa azaldu zuten 1976. urtera arte erakutsi zituzten lanetan. Urte hartatik aurrera bakarkako ibilbideari jarraitu zioten taldeko kide guztiek. Alejandro Tapiak eta Javier Arozenak 2016an utzi gintuzten, eta orain Jose Grazenearen txanda izan da; bizitza luzea izan du, taldeko kideen artean zaharrena izan arren. Ama Maria Paz Jimenez pintorea zuen Carlos Bizkarrondo besterik ez da bizirik geratzen.

1960ko hamarkadak Euskal Herrira ekarritako aldaketek itzalean utzi zuten Ur taldea eta taldekoen pintura. Ur osatu eta urtebetera, Gaur taldeak aurkeztu zuen bere burua Donostiako Barandiaran galerian. Bizkaiko Emen, Arabako Orain eta Nafarroako taldea izan behar zuen Denok delakoarekin batera Euskal Eskolen Mugimendua osatu zuten, euskal abangoardia bultzatzeko.

Haize bolada iraultzaile horren aldean, Ur taldekoen pintura beste garai batekoa iruditzen zaigu, lasaia eta bukolikoa. Euskal Herriko paisaiaren edertasuna koadroetan islatzea gerra aurreko pintore askoren asmoa izan zen, batez ere Irun aldean bizi izan ziren Montes Iturrioz eta Bienabe Artiarena. Hala ere, bai Grazeneak, bai Tapiak behintzat, ez zuten beste asmorik izan, pintatzea eta pinturaren bidez gozatzea, pasioz eta gogoz, Montesen eta Bienabe Artiaren ikerketa plastikoekin jarraitzea: formak, argia eta kolorea. Analitikoagoa batzuetan, espresiboagoa besteetan. Emaitza kalitate handiko pintura da, asmoetara egokitzen den emaitza, umila eta beren buruarekin zorrotzak edo koherenteak. Abstrakzioaren eta eskulturaren itzalak ia ezkutuan utzi zituen artistek ez dute erraza izan azken 50 urteetan. Urte haietako Euskal Herriko artearen aniztasuna ezagutzeko balio dezala Jose Grazenearen heriotzak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Dea Kulumbegashvili zinemagile georgiarrak zuzendutako filmak irabazi zituen sari nagusiak iazko edizioan. ©ANDONI CANELLADA/FOKU

Donostiako Zinemaldiak sexu identifikazioaren bigarren txostena argitaratu du

Olatz Enzunza Mallona

Zuzendaritza, ekoizpen, gidoigintza, argazkigintza, musika eta muntaketa kategorietan lan egiten duten emakumezkoen parte hartzea aztertu du Donostiako Zinemaldiak. Iazko txostenarekin alderatuz, emakume profesional gehiago zenbatu dituzte, baina portzentajea ez da %40tik gorakoa film batean ere.

Askotariko lanak bildu dituzte erakusketan. Irudian, Marianna Christofides artistaren <em>It Exhausts my Elbow</em> proiektuko (2018) zenbait diapositiba. ©GORKA RUBIO / FOKU

Belaunaldi baten uzta

Ainhoa Sarasola

Bost urteotan Donostiako Tabakaleran egonaldia egin duten zenbait artistaren obrak ikusgai jarri dituzte zentroan, aurreneko aldiz, 'Estudiotik at' erakusketan

Don Inorrez taldeko abeslari eta gitarra jotzaile Imanol Ubeda, kontzertu batean. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Don Inorrez musika taldeak 'Esku hutsik' bigarren lan luzea plazaratu du

Olatz Enzunza Mallona

Don Inorrez musika taldeak 'Esku hutsik' bigarren lan luzea plazaratu du. Hamar kantuz osatuta dago, eta aurreko lanaren jarraipen gisa deskribatu dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.