Albistea entzun

BEGIZ

Matxismoa akademian

Haizea Barcenilla -

2018ko azaroak 13

«Noiz eta nola» galdetzen didazue batzuek ironiaz, beste batzuek zalantzaz?

Adibidez, «gazte» deitzen didatenean, niri bakarrik, taldean nire adineko hainbat gizon egon arren. Akademiako gizon gazteak ez dira nire zentzu berean gazte: ni hasiberria naiz, aurretik ikasteko asko duena eta irakasteko gutxi; gizonak aurreratuak dira; zenbaitetan, baita jenioak ere. Kanpokoekin haietaz hitz egiten dutenean soilik izendatzen dituzte «gazte», harrotasunez, euren adinerako lortu duten guztia azpimarratuz; aurrez aurrekoetan, izena dute. Aurrez aurrekoetan, ni «gazte» naiz, eta kanpokoekin ez dute nitaz hitz egiten.

Adibidez, kanpoan ikasi eta pare bat erdaratan aritzen den gizon bati buruz eredu gisa aritzen direnean nire aurrean, jakintzat emanez ez naizela sekula nire sukaldetik atera eta lanpostua euskaraz jakite soilagatik lortu dudala. Eta, ni ausartzen ez naizelako, beste lagun batek gogorarazten duenean lau lurralde desberdinetan ikasia naizela eta zazpi hizkuntza hitz egiten ditudala jartzen duten sinesgaiztasun aurpegia. «Baina x-k alemanez ondo daki», azpimarratzen didatenean, nire kasua murduskatze hutsa izango dela jakintzat joz.

Adibidez, bi hitzaldiren artean ondoan eseria dudan adin eta kategoria bereko gizonari galdera bat egin, eta hark bizkarra eman eta nire galdera beste aldean duen katedradunari erantzuten dionean. Eta haren arreta erakarri nahi dudan arren ausartzen ez naizenean, badakidalako «nik egin dizut galdera» botako banu histeriko labela jarriko lidaketela, edozein txorakeriagatik haserretzen denarena.

Adibidez, doktoretza eskolako zuzendariak gizonezko tesi-zuzendariei euren doktoregaiekin seminarioak egite aldera beste unibertsitateetako adituak ekartzeko dirua eskaintzen dienean eta niri ez. Edo nire inguruko gizonei automatikoki tesia argitaratzeko aukera ematen dienean, sari berezirako izendatutako lankide emakumea kasualitatez ahaztu bitartean.

Adibidez, lantalde berrian aurkezteko orduan, bertako zuzendari zaharrak «ez al zenioten emakumeak eta gazteak falta zitzaizkigula? Ba, honekin biak betetzen ditugu», esatean.

Adibidez, lan egiteko modu berriak proposatzean, paternalismoz begiratu, zein neska jatorra eta trebea naizen azpimarratu, ergelei gisa baiezkoa eman, eta gero kontrako moduan jardutean. Eta hitzartutakoa bete ez delako egoerarekin eroso ez nagoela esatean, eman zaidan aukera bikaina oroitarazi eta txorakeriak albo batera utzita «benetan inporta duten gauzetan» zentratzeko eskatzen didatenean, gauza horiek zeini inporta dioten eta niri zerk inporta didan une batez ere hausnartu gabe.

Horrelako egoeretan sentitu dut matxismoa akademian eta ikerketaren munduan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Noaingo Faktoria zentro koreografikoko ikasleak. Beltzez, Laura Armendariz irakaslea. ©Iñigo Uriz / FOKU

Dantzaren nazioarteko mapan

Edurne Elizondo - Nafarroako Hitza

Noaingo Faktorian lanean ari da, irailetik, zentro koreografiko horretako ikasleen bosgarren belaunaldia. Marta Coronadok, Laida Aldazek eta Carmen Larrazek jarri zuten proiektua martxan, 2019an, herrialdeko dantza garaikideari astindu bat emateko. Pedagogia eta sorkuntza dituzte ikur.

 ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

«Sorkuntza jada ez da nire munduaren zilborra»

Aitor Biain

Ez du diskorik egin plazan egoteko; plazan dago jada. Baina '#itsasoadabidebakarra' bere bakarkako lehen diskoa kaleratu du, pertsonala bezain kolektiboa den lana. Azken urteetako bizipenetatik abiatuta ondu du, eremu abisaletik ur azalera ateratzeko bidea oinarri hartuta, eta Kubatik joan-etorria egin duten kantuekin.
Gaur egungo musikariez inguratu da John Cale <em>Mercy</em> disko berria ontzeko. ©MADELINE MCMANUS

Erortzen ari den munduaz

Mikel Lizarralde

81 urte betetzear dela, John Calek segitzen du pauso bat aurretik, 'Mercy' bere azken diskoak erakusten duenez. Klasizismoaren eta abangoardiaren artean beti.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.