Apirilerako erabakiko dute Erorien Monumentua bota ala ez

Ideia-lehiaketa proiektu bat aurkeztu du Iruñeko Udalak. Aukera emanen dute eraikina mantendu, aldatu ala eraisteko
Iruñeko Erorien Monumentua, artxiboko irudi batean.
Iruñeko Erorien Monumentua, artxiboko irudi batean. JAGOBA MANTEROLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ion Orzaiz -

2018ko irailak 19

Sei hilabeteren buruan, erabakita geldituko da Iruñeko Erorien Monumentuaren etorkizuna. Horretarako, ideia lehiaketa bat antolatu nahi du Iruñeko Udalak udazken honetan, proposamenak jaso eta bost proiektu finalisten artean hautatzeko. Eraikina bere horretan utzi —ikur frankistak kenduta—; goitik behera eraldatu; ala bota, eta berritik hasi eremua urbanizatzen. Aukera guztiak mahai gainean jarri ditu Iruñeko Udalak. Eta baldintza bakar bat: aurkeztutako proiektu guztiek «esanahi berria» eman beharko diote espazio horri, «memoria historikoarekin bat etorrita».

Atzo aurkeztu zuten egitasmoa Iruñeko alkate Joseba Asironek eta Hiri Bizigarriko eta Etxebizitzako zinegotzi Joxe Abaurreak. Aurretik, elkarte memorialistei aurkeztu zieten proposamena, eta gaurko Hirigintza Batzordean eztabaidatuko dute. Beharrezko babesa lortuz gero, urrian abiatuko da prozesua, eta heldu den urteko apirilerako amaitu.

Orain arte, mausoleo frankistaren auzian, bi kritika kontrajarri jaso ditu Iruñeko Udalak. Alde batetik, monumentua botatzeko aukera baztertu izana leporatu dio Ezkerra taldeak Asiron alkateari; bestetik, UPNk gogor kritikatu du udal gobernu taldea, kontrakoarengatik: eraistea aukera gisa planteatze hutsagatik, alegia. Atzo, alkateak argi eta garbi adierazi zuen ez dutela ezein aukera baztertu. Ezta eraikin osoa «desagerraraztea» ere: «Erabateko askatasuna emanen diegu parte hartzaileei, euren proiektuak idatzi eta aurkezteko garaian; hortaz, planteamendu guztiak aintzatetsiko ditugu».

Asironek gaineratu zuen Erorien Monumentua, gaur egun, legeek babesten dutela, baina hori ez dela eragozpen bat izanen: «Egoera ez da aldaezina; izan ere, bertako elementu bakoitzaren babes maila aldatuz joan da urteen poderioz». Ate guztiak zabalik dira, beraz.

Bi fase, bost proiektu

Joxe Abaurreak eman zituen ideia lehiaketaren nondik norakoak. Haren esanetan, parte hartzaileek aintzat hartu beharko dute, batetik, mausoleo frankista bera, haren eragina eta eduki sinbolikoa; eta, bestetik, eraikinaren inguruko eremuak auzoen arteko lotune eta topaleku gisa izanen duen funtzioa: «Monumentuaz gain, proiektuek barne hartuko dituzte Askatasun plaza, Serapio Esparza parkea eta alboko kaleak».

Bi zatitan egituratuko dute lehiaketa: lehen fasea irekia eta anonimoa izanen da. Edonork aurkeztu ahalko du bere proposamena, honako eduki hauek barne hartuta: egungo monumentuari eman beharreko tratamenduari buruzko proposamena; erabilerari buruzko beste proposamen bat eta programa zehatza, memoria historikoaren ikuspuntutik; hiriko ingurunearen gaineko jarduketa-proposamena; eta proiektuaren bideragarritasun teknikoa eta ekonomikoa. Hiru hilabete iraunen du fase horrek.

Aurkeztutako proiektuetatik bost hautatuko ditu Iruñeko Udalak, eta jendaurrean ikusgai paratuko ditu. Egitasmoen aurkezpen publikoak eginen dituzte, eta, horren ostean, herritarrek nahiz epaimahaikideek ekarpenak eta iradokizunak egiteko aukera izanen dute. Bost finalistetako bakoitzak 25.000 euroko diru sari bat jasoko du, proposamenak garatu eta egokitzeko.

Bigarren fasean, hasierako proiektuak garatu eta hainbat kontu zehaztuko dituzte finalistek: inguruko urbanizazioa, erabileraren zehaztapena, inbertsioaren doikuntza, aurrekontu xehatua... Bi hilabeteko epea izanen dute hori guztia egiteko. Azkenik, proiektu irabazlea izendatuko du epaimahaiak.

Joseba Asiron bera izanen da epaimahaiburua —edo berak izendatutako zinegotzi bat—; eta, harekin batera, epaimahaia osatuko dute Erorien Monumentuari buruzko jardunaldietara gonbidatutako adituetako batek, Hirigintza Gerentziak izendatutako arkitekto batek, administrazio publikoarekin loturarik ez duen beste arkitekto batek, Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialeko arkitekto batek eta Nafarroako Gobernuko memoria historikoaren alorreko ordezkari batek.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Donostiako Raiundo Berri taberan izan zirenak PCR proba egiteko zain, Okendu kultur etxean gaur goizean. ©Gorka Rubio/FOKU

500 positibotik gora atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Atzo baino 119 kasu gehiago izan dira. Ospitaleratzeak areagotu egin dira azken orduetan.

Lasarte-Oriako klasururako konbentua itxita, gaur. ©Javier Etxezarreta / EFE

Lasarte-Oriako klausurako komentu bateko moja guztiek positibo eman dute

Berria

Hamar izan dira positiboak guztira. Alkateak adierazi du agerraldia kontrolpean dagoela.

Kutsatze kopuruen azken datuek gora egin dutela ikusita zientzialariak gaineratu du gaitzak “arazo bat” izaten jarraitzen duela. ©Gorka Rubio / FOKU

Bengoak uste du egoera «larria» dela

Aloña Beraza Peña

Ikuskaritza independente bat eskatu dute gertatu dena ikertzeko, egin diren hutsegiteak berriz ere egin ez daitezen, eta aurrera begira ikasteko.

PCR proba egiten gaur, Donostiako Okendo kultur etxean. ©Gorka Rubio/FOKU

Gasteizko Kilimanjaro diskotekan eta Xixilu jatetxean, eta Galdakaoko Muguru tabernan egon zirenei proba egiteko eskatu die Jaurlaritzak

Berria

Gasteizko diskotekan uztailaren 17tik abuztuaren 6ra izan zirenek egin beharko dute testa, eta uztailaren 31tik abuztuaren 4ra jatetxean egondakoek. Galdakaon, tabernan uztailaren 27tik abuztuaren 4ra egon zirenek.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna