Albistea entzun

Telesailak

Emakumeen itxaropenaren kartzela

'Red Light' telesailak hiru emakumeren istorio gurutzatuak jorratu ditu, prostituzioa ardatz hartuta. Herbehereen eta Belgikaren arteko koprodukzio bat da
SUNDANCE TV Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Yarza Artola -

2022ko urtarrilak 8

Bat: Emakume lirain batek atea gurutzatu du, gorriz argiztaturiko klubaren barnera. Bi: Gizon gihartsu bat masturbatzen ari da bere gelan, telefonoan neska gazte baten argazkiari begiratzen dion bitartean. Hiru: Emakume argal eta goibel batek alkoholaren ozeanoan galdu du bere burua, etxe hotz baten bakardadean.

Lana, desira eta menpekotasuna. Horiek dira Red Light telesailak lehen irudietan islatzen dituen kontzeptuak. Lantaldeko aktore guztiek interpretazio onenaren saria irabazi zuten, modu kolektiboan, 2020ko Canneseries jaialdian. Hiri bereko zinemaldi erraldoiaren itzalean, lehiaketa hori erreferente bilakatu da azken urteetan Europako telesailentzat. Ikusgaitasun horren erakusgarri, Carice van Houten da proiektu honetako aktore protagonistetako bat, Game of Thrones telesailean Melisandre pertsonaia gogoangarriaren rola jokatu zuen emakumea.

Kontakizun hartako joera mistikoetatik urrun, oraingo honetan, Van Houten Amsterdameko eta Anberesko errealitatean murgildu da, emakumeek hango kaleetan bizi duten eguneroko gordinean. Prostituzioa legezkoa da Herbehereetan eta Belgikan, baina telesailak praktika horren argi-ilunei erreparatu die: esaterako, haurren prostituzioari, giza salerosketari eta negozio kriminalei. Kontakizun honetan, gizonezkoek etekin ekonomikoak ateratzen dituzte emakumeen, etxeen alokairuen eta harreman manipulatzaileen kontura.

«Ez al litzaizuke gustatuko bizitza normal bat bizitzea?», galdegin dio emakume batek besteari, azken horrek prostituta gisa aritzea erabaki izana ulertu ezinik. Funtsean, proxeneten eta emakumeen arteko botere harremanei buruzko telesail bat da, eta gogoeta plazaratzen du sistemaren bazterrean bizi direnen inguruan. Sortzaileek iradoki dutenez, mespretxaturiko emakumea ez ezik, askatasun sexuala ere etxekoturiko biktima da sistema kapitalistaren atzaparretan.

Dena den, botereari buruzko tankera honetako gogoetak baino interesgarriagoak dira adibide praktikoak. Prostitutek egunero igartzen dute zapalkuntzaren arrastoa euren larruazalean. Telesailak indarkeriaren menpe erakusten ditu, izan auzo gorriko erakusleihoetan, izan gela ilunetan edo kale izoztuetan. Bezeroek behartzen dituzte, baina baita nagusiek ere, emakumeen jabe direla sinetsita. Arriskuan eta babesgabe daude, eta beldurra erraietan sartu diete.

Prostituzioa, ordea, ez da telesailaren arretagune bakarra. Hiru emakume protagonistetako bik ez dute loturarik unibertso horrekin: polizia agentea da bat, eta opera kantaria bestea. Azken horren senarra ezustean desagertu izanak batuko ditu haien patuak. Emakumea gizonaren menpe, berriz ere.

Europa iparraldeko bi herrialde jakinen mugaldeko istorio bat jorratzen du Red Light telesailak, baina munduko edozein txokotakoa izan zitekeen. Prostituta protagonista gaztelania ikasten ari da, eta Tenerifez hitz egiten du maiz, askatasuna jomugan. Zorionez, iluntasunean ere bada argirik; irain, iruzur eta hilketen artean, bada itxaropenik.

'RED LIGHT'
Sortzailea: Anke Blonde, Wouter Bouvijn.
Aktoreak: Carice van Houten, Maaike Neuville, Halina Reijn, Geert Van Rampelberg, Koen De Bouw.
Herrialdea: Herbehereak.
Urtea: 2020.
Non ikusi: Sundance TV.
Atal bakoitzaren iraupena: 50 minutu.
Generoa: Drama, krimena.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Guztion Sanferminak egitasmoaren aurkezpena, gaur eguerdian, Iruñean. ©Iñigo Uriz / Foku

Aurtengo sanferminak «atzera pauso bat» izan direla salatu dute zenbait herri eragilek

Iker Tubia

Guztion Sanferminak ekinbidea aurkeztu dute Iruñeko bestetan «kalteturiko» eta «jazarritako» herri eragileak batu eta egoera salatzeko. Azken asteetako debekuen kontra ere mintzatu dira.

 ©JAIZKI FONTANEDA/ FOKU

«Ez da gaztetxearen inguruko film soil bat»

Amaia Jimenez Larrea

'Mari. Isilik nahi gaituztenan' Oñatiko Antixena gaztetxearen hamargarren urteurrenaren harira sortutako film bat da, fikziozkoa. Datorren astean estreinatuko da, Oñatin eta Durangoko Azokan.
Hilabete honetan bi aldiz agertu da Belharra, Donibane Lohizune parean. Europako uhinik handiena da. Matt Etxebarne ageri da argazkian, foil taula <em>hegalaria</em> lagun. ©FRANCK LAPUYADE

Belharra: hogei urteko mugarria

Ainize Madariga

Hogei urte bete dira Donibane Lohizuneko Belharra uhin erraldoiaren gainean surf egin zutela lehen aldikoz. Axi Muniainek arraunean ere igan zuen lehentze, 2013. urtean. Gero eta haboro dira ausartzen direnak orain: Matt Etxebarne da haietako bat. Baina denek oroitarazi dute lanjer handia.

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Hemengo irrati batzuk hasiak dira jolasten adimen artifizialarekin»

Urtzi Urkizu

Adimen artifizialarekin narrazioak sortu, eta horiek 'Zero eta bat' podcastera eramaten ditu Erezumak. Gaur sareratuko du hirugarren atala. «Esperimentatzen jarraituko dut».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...