Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA. Alex Txikon. Mendizalea

«Gailu honek bizitzak salbatu ahalko ditu»

Mendian galdutako jendea topatzeko tresna bat da Elur Gaman. Hainbat espediziotan probatu du Txikonek, tartean Manasluko azkena. Dokumental bat egin dute asmakizunaz: 'La Montaña del Alma'.
MONIKA DEL VALLE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Amaia Igartua Aristondo -

2021eko irailak 22 - Bilbo

Urte hasieran Manaslura (Nepal) egindako espedizioa berezia izan zen Alex Txikon mendizalearentzat (Lemoa, Bizkaia, 1981). Aurretik egin bezala, egitasmoa aprobetxatu zuten Elur Equipment enpresak sortutako Elur Gaman gailuarekin probak egiteko, eta orduko hartan esperientzia filmatzea erabaki zuten, proiektua azaltzeko: La Montaña del Alma izenburua du filmak —Arimaren mendia litzateke euskaraz, manaslu hitzak esanahi hori baitu nepaleraz—, eta autoekoizpena izan da.

Galdutako edo elur azpian harrapatutako jendea topatzeko tresna bat da Elur Gaman. 21 kilometroko eremu batean lokalizatzen ditu gorputzak —merkatuan daudenek 100 metro eskaintzen dituzte, sortzaileen arabera—, eta 1,5 kilometrokoan lur azpian daudenak. Beste esparru batzuetarako ere balioko luke, Txikonek dioenez: «Obretarako, adibidez. Balio du jakiteko zenbat langile dauden tunel barruan».

Nola sortu zen dokumentala?

Dokumentala sortzeko ideia izan zen, batez ere, erakustea non gauden momentu honetan Elurren. Lagun batek azaldu zidan unibertsitate ikasle batzuk proiektu interesgarri batekin ari zirela; Jonekin [Barredo], Asierrekin [Palacios] eta Junerekin [Saenz de Urturi] hitz egin nuen, eta harrituta geratu nintzen tresnaren ideiarekin; horregatik sartu nintzen Elurren. Argentinan, Pakistanen, Nepalen... egon gara probak egiten, urte batzuk pasatu dira jada hasi ginenetik. Orain, azkenengo fasean dago, baina lan asko egin behar da oraindik. Uste dut ekintzailetza pelikula bat dela.

Zein da zure egitekoa proiektuan?

Nik puntualki hartu dut parte. Nik bizimodua menditik ateratzen dut, espedizioetatik eta hitzaldietatik, eta satelite moduko bat naiz; behar nautenean, hor nago. Sentitzen dut bizitzak salbatu ahal izango dituen gailu bat dela, Euskal Herrian eginda egongo dena eta gazteei okurritutakoa: horrek ere motibatzen nau. Baina hau betiko kontua da: proiektua kaleratzen denean, dirua beharko da, markekin harremanetan jarri...

Tresna hedatzeari dagokionez, erantzukizuna ere sentitzen duzu zure irudia gailuarekin lotzean?

Ni apur bat ezaguna naizenez mendi mailan, antolatzen ditugun gauzek aukera dute jende gehiagorengana ailegatzeko. Nire erantzukizuna hori da: nire beharra dagoenean, marketin aldetik, adibidez, hor egotea. Ikusiko dugu zein den nire ibilbidea proiektuan, ea jo dezakegun hainbat bidetatik. Gaitasuna dago gauza ezberdin asko egiteko. Baina merkaturatzen denean, akats txikiena badu ere, akabo proiektua. Hobeto ondo ateratzea gauza konkretuekin, mila gauza eransteagatik hanka sartzea baino.

Ekintzailetza dokumental bat dela esan duzu, baina badu alde espiritualik ere, mendizaletasunaren inguruko gogoetarik?

Bai. Nik uste dut berez dugun sena, historiaurretik gaur egunera arte eduki izan duguna, galdu egin dugula zenbait esparrutan, gizarte erosoago batean bizi garelako. Aurrera goazen heinean, naturarekiko enpatia gutxitzen zaigu; gailua hemen dago eginda, eta saiatuko gara naturarekin dugun harremana eta gure ezagutza baliatzen, baina fin eta zuhur jokatuz, jendeari bizitza errazteko.

Teknologiaren garapenak eta halako baliabideek mendiko arriskuen beldurra kentzen dute?

Sarean informazio asko dagoenez, ezjakintasun handia ere sortzen da. Teknologiaren aplikazioa oso ondo datorkigu, baina intuizioarekin ere jokatu behar da. Ezin duzu gailu batean konfiantza osoa eduki. Espero ez duzunean gertatzen dira istripuak.

Teknologiak berekin ekar dezake istripuak gertatzeko arriskuari errespetu gutxiago edukitzea?

Jendea asko aldatu da. Lehen, gehiago prestatzen ziren; gaur egun, bizikleta bat erosten dugu, eta jada txirrindulariak gara. Dagoeneko denok dugu auto bat, bizikleta bat... Nire ustez, okerreko bidetik gabiltza zoriontasunaren bila. Zoriontasuna ez da auto on bat edukitzea, lan jakin bat edo lan gutxiago izatea, nik nahi dudana egitea... Gure eta ingurukoen maitasunean eta ongizatean dago.

Dokumentalean aipatzen da Lionel Terrayren Les Conquérants de l'inutile liburua (Alferrikako gauzen konkistatzaileak). Badago bideaz disfrutatzearen ideia, helmugaz bainoago.

Bost urtean hainbat saritxo jaso ditugu, baina ez guk espero genuena. Hala ere, bideaz asko gozatzen gabiltza. Mendiari esker leku askotan egon ahal izan gara.

Bestalde, eliteko kirolaria izateak helburuak ezartzen ditu. Nola kudeatzen dira horiek eta bideaz disfrutatzeko irizpidea?

Orain, txarrena da lasaiago egon nahi nukeela. Hain estu dagoen agendak tentsio puntu bat sortzen dit; ezin da kale egin. Tentsioa ondo dago, baina larregi ere ez.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Herritar bat, Gasteizko Arriaga parkean. Barruko eraztun berdearen parte da eremu hori. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Eremu berdeetatik egotziak

Amaia Igartua Aristondo

Azpiegitura berdeek etxebizitzen prezioa garestitu dezakete, eta, hala, goi klaseko bizilagunek ordezka ditzakete langile klasekoak. Prozesuari 'gentrifikazio berdea' deritzo, eta jada gertatu da munduko hiri batzuetan.

Erroskillak, opilak eta kordoiak nagusi, San Blas azokan. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Kordoiak eta pankartak

Olatz Silva Rodrigo

San Blas azokak 76 ekoizle eta 160 abelburu elkartu ditu Abadiñon. Goizetik bildu da jendetza, ekintzaz betetako programazioaz gozatzeko. Protesta egiteko eguna ere izan da.

Gorka Rico eta Javi Rivero, Tolosako Ama jatetxeko sukaldariak. Ama jatetxea lekuz aldatuko dute aurten. ©JON URBE / FOKU

«Herritarrek saria eurena balitz bezala sentitu dute»

Amaia Jimenez Larrea

XXI. Madrid Fusion kongresuaren sukaldari berririk onenen saria jaso zuten joan den astean Javi Riverok eta Gorka Ricok. Oraindik ere oihartzun mediatikoa gainditzen ari direla esan dute.
Andoni Zenarrutzabeitia, disko golfean, hainbat disko sarean sartzeko ahaleginean. ©EUSKADISC GOLF

Diskoaren bueltan kateatuta

Ane Insausti Barandiaran

Disko bat jaurti eta burdinazko saski batean sartzean datzan kirola da disko golfa. Euskal Herrian geroz eta jende gehiago «harrapatu» du katearen hotsak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Amaia Igartua Aristondo

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.