Noiz sortua: 2018-11-15 00:30:00

ATZEKOZ AURRERA. David Goldblatt. Soziologoa

«Benetako futbola galtzaileena da»

Ekonomia globala eta egungo futbolaren industria maila berean jarri ditu Goldblattek. Dioenez, historiak eman dio esanahia futbolari, eta aurrez eraikitako guztia suntsitzen ari dira ordainpeko telebistak.
LUIS JAUREGIALTZO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Zihara Jainaga Larrinaga -

2018ko azaroak 15
Txapeldunen Liga ematen duten bitartean, Bristol Rovers taldea animatzera joatea gogoko du David Goldblatt pentsalariak (Bushey, Erresuma Batua, 1965). Unibertsitatean zuen irakasle postua utzi, eta futbolaren eta politikaren inguruko hainbat liburu idatzi ditu ordutik. Athletic fundazioak antolatutako Letrak eta Futbola hitzaldi zikloan parte hartu du aste honetan. Futbolaren industriak dirutzak mugitzen dituen garaietan, talde txikien zaleek duten garrantzia eta eratzen duten identitatea nabarmendu ditu.

Nola deskribatuko zenuke futbola gaur egungo munduan?

Telesail edo antzerki itxura duen erritual bihurtu da futbola azken urteotan. Halaber, jendeak norbere identitatea eratzeko baliatzen du. Horregatik iruditzen zait hain interesgarria.

Zein iritzi duzu munduko egungo futbolaren industriaz?

Ekonomia globalaren funtzionamenduaren adibidea da. Goiko mailetan dagoen distira behekoen, hau da, oinarriaren kultura ezereztuz sustatzen da. Eta goi maila hori jende ustel eta ezgaiek kudeatzen dute, bihotz gabeko hedonistek.

Zenbateraino da garrantzitsua futbolaren historia ulertzea sortzen duen negozioa ulertzeko?

Historiak ematen dio esanahia futbolari; horregatik, ezinbestekoa da futbolaren historia ulertzea. Azken finean, futbola esanahian eta taldearen kulturaren historian oinarritzen da. Ordainpeko telebistak, baina, dena aldatu du. Diruarekin, telebista futbol modernora iristen da orain, baina modernizazio horrek aurrez zegoen guztia suntsitu du.

«Futbolak globalizazioaren etekinak bahitzen dituen elite txiki bat pribatizatu du». Zure hitzak dira. Nola interpretatzen dituzu futbolaren negozioan izandako azken gertaerak, testuinguru historikoa oinarri hartuz?

Futbolean ikusten diren aldaketek munduan gertatzen diren aldaketak islatzen dituzte. Azken 30-40 urteetako globalizazio ekonomikoa ulertzeko, futbola lagungarri da oso. Lan merkatuak eta sistemaren jabeek hainbat gauza ikus ditzakete futbolaren jomugari esker, eta gauza bera gertatzen da globalizazioarekin. Kapitalismoa hau guztia kokatzen saiatzen da.

2015. urtean manifestu bat argitaratu zenuen. Zein zen zure helburua?

Errotiko aldaketak ikusi nahi ditut futbolean. Gizartea bakartua eta banatua zegoen momentu hartan, jendeak norbere interesei soilik begiratzen zien. Horregatik, zerbait handia egitea izan zen nire helburua. Horretarako, hainbat ideia batu nituen; halaber, argitaratzeko une egokia zela iruditu zitzaidan, Erresuma Batuko hauteskundeekin bat baitzetorren.

Izan al du ondoriorik?

Globalizazioaren erresistentziarako mugimendua sortu zen manifestuari esker. Alde zegoen jendea batu, eta urrats txikiak eman ziren. Italian, adibidez, errefuxiatuen alde lan egiten duten klubak daude, eta Ingalaterrako talde batzuetan zaleak dira klubaren jabeak.

Zertan datza zale kontzeptua?

Ez dago zale izateko modu bakarra; hots, aniztasuna dago zaleen artean. Zalea ez da soilik 50 urtean futbol zelaira joan den gizon zuria. Dirutzak ordaintzen dituzten turista japoniarrak, futbol modernoaren eta globalizazioaren aurkako erakustaldiak antolatzen dituzten alemaniarrak, eskuin muturrekoak edo emakumeak aurki ditzakegu egun futbol zelaietan.

Posible al da zalerik gabeko futbolik existitzea?

Jolas bat soilik izango balitz, bai; kasu horretan jende asko dibertituko litzateke futbolarekin. Mota horretako futbolean, adibidez, ez da zalerik behar. Egun nagusitzen den futbolean, baina, ezinbestekoak dira. Futbolari baino gehiago ikuskizunari erreparatzen diogu; hau da, futbola ikusten duen kolektiboan jartzen dugu arreta, partidan jarri beharrean.

Gogorra al da talde baten zalea izatea?

Talde txikien zaleak gehienetan ez dira euren taldeak irabazten ikustera joaten; benetako futbola galtzaileena da. Ezta futbolaren edertasunagatik ere, askok penagarri jokatzen baitute. Futbol ona nahi izanez gero, badakite telebistan ikus dezaketela. Futbol zelaian soilik aurkitzen diren janari tipikoak edo hango airea usaintzeak, baina, tokiko identitatearekin lotzen zaitu, eta hori berezia da.

Zein iritzi duzu futbola eskubide bat dela defendatzen dutenei buruz?

Kirolerako sarrera eta futbolean jolastu ahal izateko aukera ezinbestekoak dira; eskubide bat, alegia. Futbola telebistan dohain emateko aukera, aldiz, ez. Hala ere, edozeinek eduki beharko luke Munduko Kopa ikusteko aukera, emakumeena zein gizonezkoena.

Albiste gehiago

Apirilaren 1ean eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 9.358 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 501 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 2.134 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Etxeetara elikagaiak eramateko taldeak antolatu dituzte Milanen. ©Matteo Corner / EFE

Izurriak 823.626 pertsona kutsatu eta 40.598 hil ditu munduan

Berria

Dagoeneko 501 pertsona hil ditu gaitzak. Hego Euskal Herrian 9.335 kasu diagnostikatu dituzte. Sindikatuek gutun bat bidali diote Denis Itxaso Madrilek EAEn duen ordezkariari, besteak beste zentralizazioa bertan behera uzteko eskatzeko, eta Maddalen Iriartek mahai bat eratu nahi du erabakiak hartzeko

1983ko abuztuan, Busturian, uholdeetan. ©BERRIA

Zer egin krisi bati aurre egiteko?

Enekoitz Esnaola

Jaurlaritzako eta Nafarroako lehendakariek, euskal gatazkako indarkeriaz gain, zenbait garai sozial gogor ere bizi izan dituzte 40 urteotan: uholdeak, sute eta istripu larriak, krisi ekonomikoak... Carlos Garaikoetxeak, Jose Antonio Ardanzak, Patxi Lopezek eta Uxue Barkosek lehendakari gisara bizi izan zituzten krisietan izandako esperientziak kontatu dizkiote BERRIAri. Garrantzia eman diote gertutasuna eta sentsibilitatea izateari, baita neurriak hartzeari ere.

Herrialdeka, Bizkaian aurkeztu dituzte dosier gehien. ©Marisol Ramirez / Foku

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Zihara Jainaga Larrinaga

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna