Noiz sortua: 2015-10-27 00:30:00

Bularreko minbizia. Grazia de Michele. Minbizia izan du

«Bizitza estiloen paradigmagatik, burura datorkizu zure errua dela»

LUIS JAUREGIALTZO / ARGAZKI PRESS

Arantxa Iraola -

2015eko urriak 27
Grazia de Michele Italiakoa da, historialaria. Orain bost urte jakin zuen bularreko minbizia zuela: 30 urterekin. «Ni biziki haserretu nintzen jakin nuenean; inguruko denek esaten zidaten ez nuela haserre egon behar, baina ni oso haserre nengoen». Gaitzari buruzko mezuak, genero ikuspegia ardatz, begirada kritiko batekin aztertzen zuten talde eta ikertzaileekin jarri zen apurka harremanetan. Haserre horretatik loraturiko gogoetak ditu orain hizpide: erantzun eske. Lehengo ostiralean Basaurin (Bizkaia) egin zen Bularreko minbizia:kontu feminista topaketan parte hartu zuen.

Gaitzaren jatorriari erreparatu behar zaiola diozu zuk. Nola?

Eritu nintzenean, medikuei galdera egiten nien: «Zergatik?». Ez nuen gaitza eragin zezakeen mutazio genetikorik, familian ez zuen aurretik inork izan, eta arrisku faktorerik ere ez nuen... Baina inork ez zidan erantzuten; erantzunik gabeko galdera bat zela esaten zidaten. Neronen gisara, eritzen diren andreen %70ek ez dute inolako arrisku faktorerik; orduan, nondik dator gaitza?

Eta gaitzaren kausa bila ingurumenari erreparatu behar zaiola defendatzen duzu, beraz, zuk...

Hamarkada askotako eztabaida dago gai horren inguruan; aspaldiko dema da gaitza bizitza estiloekin lotzen dutenen eta kausa ingurumenean dagoela diotenen artekoa. Eta 1980ko hamarkadan nagusitu zen gaitza bizitza estiloekin lotzen duen paradigma, AEB Ameriketako Estatu Batuetan, Reagan presidentearen garaian. Garai hartan, langile mugimendu ugari zebiltzan ingurumenak eta hainbat lan jarduerak minbizien sorrerarekin zuen lotura argitu nahian, eta horri eman zitzaion erantzuna izan zen gaitza bizi estiloekin lotzen zuen paradigma. Kexei eta kontzientziazioari emandako erantzuna izan zen.

Zenbaterainoko ezagutza dago gaur egun minbizia eragiten duten substantzien inguruan?

Ikerketa asko daude. Berriki, esaterako, DDT pestizidaren inguruan ikerketak egin dira; debekatuta dago egun, baina haren aztarnak badira. Eta bada ikerketa bat, adibidez, erakusten duena andre haurdunek odolean DDT asko izan badute, horien alabek lau aldiz arrisku handiagoa dutela bularreko minbizia izateko.

Aski ikerketa egiten al da substantzia horien inguruan?

Ikerketa gehiena tratamenduen inguruan egiten da; bideratzen den diruaren %5 bakarrik zuzentzen da egun kausak ikertzera. Gehiago egin beharko litzateke.

Eta horren aldeko aldarria egitean aski babes sentitzen duzue?

Bizitza estiloen paradigma nagusia denez, eritasunaren berri ematen dizutenean, burura datorkizun lehena da zure errua dela. Eta mediku gehienek ez dute gehiegi egiten horren kontra. Epidemiologoak dira kausen inguruan kezkatzen diren bakarrak. Baina gaixo dauden andreek ez dute harremanik haiekin, onkologo eta zirujauekin daude; ez dituzte kausak onartzen horiek.

Albiste gehiago

Martxoaren 30ean eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 8.225 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda, administrazioen arabera. 402 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 1.807 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Lantegiak itxita, Basaurin. ©Marisol Ramirez / Foku

Kutsatzeko kezka dute Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako biztanleen bi herenek

Berria

Espainiako Gobernuak atzo onartutako dekretua indarrean da, eta funtsezkoak ez diren jardueretan aritzen diren langileek etxean geratu beharko dute gaurtik aurrera. Urkullu ez dator bat neurri horrekin, ezta patronala ere. Txibitek Sanchez babestu du, baina uste du hobe litzatekeela jarduera ekonomikoa ez geratzea eta erabaki hori malgutzea.

Sidenor enpresako langileak jarduera eteteko eskatzen, aurreko astean. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Jaurlaritzak letra txikiari heldu nahi dio gutxieneko jarduera bati eusteko

Xabier Martin

Madrilen azalpen gehiagoren zain dago, baimena nahi duelako enpresei isunik jar ez diezaieten

Ospitale bateko larrialdietako sarrera ©Jon Urbe / Foku

Koronabirusa zuten 402 pertsona hil dira Euskal Herrian; horietatik bi, Lapurdin

Irati Urdalleta Lete

Lapurdiko aurreneko bi hildakoen berri eman du Vicent Bru diputatuak, prefetarekin elkartu ondoren. Azkeneko 24 orduetan 52 pertsona hil dira guztira, eta 452 pertsona gehiagori atzeman diete birusa.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna