Albistea entzun

Bularreko minbizia. Grazia de Michele. Minbizia izan du

«Bizitza estiloen paradigmagatik, burura datorkizu zure errua dela»

LUIS JAUREGIALTZO / ARGAZKI PRESS

Arantxa Iraola -

2015eko urriak 27

Grazia de Michele Italiakoa da, historialaria. Orain bost urte jakin zuen bularreko minbizia zuela: 30 urterekin. «Ni biziki haserretu nintzen jakin nuenean; inguruko denek esaten zidaten ez nuela haserre egon behar, baina ni oso haserre nengoen». Gaitzari buruzko mezuak, genero ikuspegia ardatz, begirada kritiko batekin aztertzen zuten talde eta ikertzaileekin jarri zen apurka harremanetan. Haserre horretatik loraturiko gogoetak ditu orain hizpide: erantzun eske. Lehengo ostiralean Basaurin (Bizkaia) egin zen Bularreko minbizia:kontu feminista topaketan parte hartu zuen.

Gaitzaren jatorriari erreparatu behar zaiola diozu zuk. Nola?

Eritu nintzenean, medikuei galdera egiten nien: «Zergatik?». Ez nuen gaitza eragin zezakeen mutazio genetikorik, familian ez zuen aurretik inork izan, eta arrisku faktorerik ere ez nuen... Baina inork ez zidan erantzuten; erantzunik gabeko galdera bat zela esaten zidaten. Neronen gisara, eritzen diren andreen %70ek ez dute inolako arrisku faktorerik; orduan, nondik dator gaitza?

Eta gaitzaren kausa bila ingurumenari erreparatu behar zaiola defendatzen duzu, beraz, zuk...

Hamarkada askotako eztabaida dago gai horren inguruan; aspaldiko dema da gaitza bizitza estiloekin lotzen dutenen eta kausa ingurumenean dagoela diotenen artekoa. Eta 1980ko hamarkadan nagusitu zen gaitza bizitza estiloekin lotzen duen paradigma, AEB Ameriketako Estatu Batuetan, Reagan presidentearen garaian. Garai hartan, langile mugimendu ugari zebiltzan ingurumenak eta hainbat lan jarduerak minbizien sorrerarekin zuen lotura argitu nahian, eta horri eman zitzaion erantzuna izan zen gaitza bizi estiloekin lotzen zuen paradigma. Kexei eta kontzientziazioari emandako erantzuna izan zen.

Zenbaterainoko ezagutza dago gaur egun minbizia eragiten duten substantzien inguruan?

Ikerketa asko daude. Berriki, esaterako, DDT pestizidaren inguruan ikerketak egin dira; debekatuta dago egun, baina haren aztarnak badira. Eta bada ikerketa bat, adibidez, erakusten duena andre haurdunek odolean DDT asko izan badute, horien alabek lau aldiz arrisku handiagoa dutela bularreko minbizia izateko.

Aski ikerketa egiten al da substantzia horien inguruan?

Ikerketa gehiena tratamenduen inguruan egiten da; bideratzen den diruaren %5 bakarrik zuzentzen da egun kausak ikertzera. Gehiago egin beharko litzateke.

Eta horren aldeko aldarria egitean aski babes sentitzen duzue?

Bizitza estiloen paradigma nagusia denez, eritasunaren berri ematen dizutenean, burura datorkizun lehena da zure errua dela. Eta mediku gehienek ez dute gehiegi egiten horren kontra. Epidemiologoak dira kausen inguruan kezkatzen diren bakarrak. Baina gaixo dauden andreek ez dute harremanik haiekin, onkologo eta zirujauekin daude; ez dituzte kausak onartzen horiek.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Zapatero, gaur, Gernikan (Bizkaia). ©Enekoitz Esnaola

Ezker independentistaren mezuak «garrantzia handia» duela esan du Zapaterok Gernikan

Jon O. Urain - Enekoitz Esnaola

«Esana dago: ez zuen gertatu behar», adierazi du Espainiako gobernuburu ohiak, ETAren amaieraren harira PSEk eginiko ekitaldian

Eraso matxistak salatzeo manifestazio bat, Zumaian, atxiboko irudian ©andoni canellada / foku

Zumaiako mugimendu feministak sexu eraso bat salatu du

Irati Urdalleta Lete

Nafarroako Probintzia Auzitegiak hiru urte eta sei hilabeteko kartzela zigorra jarri dio gizon bati, bikotekide ohiari aizto batekin mehatxu egiteagatik.

Gaur goizeko aurkezpena, Gasteizen ©Ikastolen Elkartea

Arabako ikastola guztiek elkarrekin antolatuko dute datorren urteko Araba Euskaraz

Irati Urdalleta Lete

Olarizun egingo dute jaia, Gasteizen, eta bildutako dirua Trebiñuko Argantzon ikastolarentzat izango da.

Donostiako Bideberri eskolako ikasleak patioan, artxiboko irudian ©andoni canellada / foku

Ikastetxeetan maskararen erabilera malgutzeko eskatzeko 7.000 sinadura bildu dituzte

Irati Urdalleta Lete

Gaur entregatu dizkiete sinadurak Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailari. Eskatu dute umeek maskara kentzeko aukera edukitzea patioan daudenean, ariketa fisikoa egiten ari direnean eta irtenaldietan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.