Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

«Salbuespen neurriak» amaitu behar direla esan dute hiru epailek

Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaile bat, Goreneko bat eta Espetxe Zaintzarako beste bat euskal presoen egoeraz aritu dira, Madrilen
Joaquin Gimenez Goreneko epailea, ekainean, Bilbon.
Joaquin Gimenez Goreneko epailea, ekainean, Bilbon. LUIS JAUREGIALTZO / ARP

Aitziber Laskibar Lizarribar -

2014ko uztailak 3

Sakabanaketa, «etsaiaren zigor zuzenbidea» eta inkomunikazioa euskal presoen aurka erabiltzen diren «salbuespen neurriak» direla aitortu dute Espainiako Auzitegi Nazionaleko epaile batek, Auzitegi Goreneko batek eta Espetxe Zaintzarako beste batek. Neurri horiek euskal gatazkarekin lotutako atxilotuei ezarri dizkietela azaldu dute, eta salbuespenez baino gehiago, modu orokortuan ezarri dietela ustez ETArekin zerikusia izan zezaketenei. Uste dute araudi eta praktika berezi oso bat eraiki dela haien aurka, eta oraindik ere erabiltzen dela. Epaileek adierazi dute ETAk jardun armatua behin betiko utzi ondoren sortutako egoera politikoan «erantzun judiziala» alda daitekeela; aldatu beharra dagoela, gainera.

Jose Ricardo de Prada Auzitegi Nazionaleko epailea, Joaquin Gimenez Auzitegi Gorenekoa eta Jose Luis de Castro Auzitegi Nazionaleko Espetxe Zaintzarakoa egungo egoera politikoak arlo juridikoan ireki dituen aukerei buruz aritu dira Madrilgo Unibertsitate Konplutensean, Jaurlaritzaren Bake eta Bizikidetza Idazkaritzak babestutako jardunaldietan.

«Terrorismoaren ondorioz batzuetan egin den suntsiketa juridikoa amaitu egin behar da», adierazi du Gimenezek. Oraindik dauden «salbuespeneko» zenbait neurri «serio» aztertu behar direla adierazi du, eta egoerari buruzko hausnarketa sakona egin behar dela.

Ezohiko neurriak, noiz arte?

Atxilotuen inkomunikazioa ere aipatu dute Gimenezek eta De Pradak, eta nazioarteko erakundeek neurri hura behin eta berriz salatu dutela ohartarazi du Auzitegi Nazionalekoak: «Kontalari guztiek aipatzen dute».

Euskal presoei ezohiko espetxe politika ezartzen dietela ere azaldu du Gimenezek; sakabanatuta eta urruti dauzkatela, legeek zigorrak etxetik ahal den gertuen betetzea babesten duten arren. «Zer eragin dute gaur egun? Zein neurritaraino manten daitezke?», galdetu du.

Goreneko epaileak kolokan jarri ditu ere Espainiako Alderdien Legea eta halako araudiak: «Ba al dute justifikaziorik egun? Hori da kontua. Ezer ez da betiko». Hartara, egungo legediaz hausnarketa egitera deitu du Gimenezek, betiere gaur egungo egoera kontutan hartuta.

«Justizia ez da mendekua», adierazi du De Pradak, Batasuneko, EAE-ANVko eta EHAK-ko kideen aurkako auzia epaitzear dela gogoratuta. Euskal presoei ezartzen dizkieten zigorrak «bereziki handiak, neurriz kanpokoak eta gainerakoekiko erabat desberdinak» direla aitortu du. Baina uste du «gauzak aldatzen» ari direla. Esaterako, Segi gazte erakundeko kide izatea egotzita epaitutako 40 lagunak absolbitu dituen epaia jarri du frogatzat. Aurrera begira ere hausnarketa sakona egin beharko dela deritzo, gainera. «Ukatzen saiatu arren, bake prozesu batean gaude».

Gazteen absoluzioari helduta, Auzitegi Nazionalaren epaiak tortura salaketei sinesgarritasuna ematerakoan tratu txarrak badirela «onartu» duela iruditzen zaio Gimenezi. Eta horrek bere bidea egin behar lukeela iradoki du. «Hori egin dezake parlamentuak? Egin lezake».

Espetxe Zaintzarako epailea, berriz, euskal presoen egoeraz aritu da —bostehunen bat dira gaur egun—. Sakabanaketa «presoen kontrolerako» eraginkorra izan dela esan du, «arazo garrantzitsuak» eragin dituela aitortu duen arren. Orain, hala ere, aurrera begira jarri beharra dagoela iruditzen zaio, eta presoen gerturatzea hartu du hizpide: «Hurbilketa ez litzateke onura gisa hartuko, eskubide gisa baizik».

EPPK-ren hurbiltze eskeak

Kontraesanez betetako hitzaldia egin du De Castrok. EPPK-ko kideek Euskal Herriko espetxeetara ekartzeko egin dituzten eskaerei buruz galdetu diotenean, ez da argi mintzatu. «Auzitegi Nazionalean ez da eskaera bakar bat ere jaso». Baina epaileak ez du azaldu presoek, lehenengo, nork bere espetxean egin behar dituztela eskaerak. Hala egina dute, eta haietako askok jaso dute jada espetxeko Tratamendu Batzordearen ezezkoa.

ETArengandik urrundu direla frogatzen duten «zalantzarik gabeko keinurik» ez dutela egin argudiatuta ukatu diete eskaera erantzuna jaso duten preso guztiei. Espetxeko zuzendariari ebazpena behin betiko izendatu dezala eskatzeko aukera dutela ere jakinarazi diete idazkian. Izan ere, horrela soilik aurkeztu ahalko dute helegitea Espetxe Zaintzarako epailearen aurrean. Orduan iritsiko dira eskakizunak Auzitegi Nazionalera, eta, horrek ere ezezkoa ematen badiete, Konstituzionalera jo ahalko dute.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Gabonen testuinguruan mobilizazioak antolatu ditu Sarek. ©Jaizki Fontaneda/ FOKU

Sarek mobilizazioak antolatu ditu Hego Euskal Herriko hiriburuetan Gabonetarako

Unai Etxenausia

Euskal presoen sakabanaketa «berehala» amaitu behar dela nabarmendu du plataformak.

Polizia sindikatuak, joan den astean, Bilbon. ©Luis Tejido / EFE

Ertzain Abertzaleen Elkarteak Mozal legearen erreforma babestu du

Jon O. Urain

Elkarteak ez du «onartzen» Herritarren Segurtasunerako Espainiako Legea aldatzearen aurkako manifestazioetan «ertzainak agertzea ere Espainiako ultra eskuineko kideekin batera».

Sare Herritarrak iazko urtarrilean Bilbon euskal presoen eskubideen alde eginiko manifestazioa. ©LUIS JAUREGIALTZO / FOKU

Presoen harrerak «era pribatuan» jasotzeko nahia agertu du EPPK-k

Jon O. Urain

Kolektiboak azaldu du bere gogoa dela «sufrimendu oro arintzea». Presoek «hurkoen besarkada jasotzeko eskubidea» izan arren, EPPK-k dio «ulertzen» duela harrerek eragin dezaketen «samina»

Martuteneko espetxera eginiko martxa, 2017ko urtezahar egunean. ©Jon Urbe / FOKU

Erreakzio soka luzea eragin du EPPKren iragarpenak

Jon O. Urain

Eragile ugarik nabarmendu dute «berri ona» dela eta «bizikidetza demokratikorako ekarpena» egiten duela.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.