Albistea entzun

PROPOSAMENAK

Bioaniztasuneranzko bidea

Aitor de Portuondo sendabelar ekoizle ohiak biodibertsitatearen bisita gidatua eginen du Anhauzen. Arbasoek ikasitakoaz baliatuz eta ingurua begiratuz «dena» badela ikusaraziko du
Ardi mihia edo belarra (<em>Plantago lanceolata</em>) «interesgarria» zaio Aitor de Portuondori, dauzkan bertuteengatik.
Ardi mihia edo belarra (Plantago lanceolata) «interesgarria» zaio Aitor de Portuondori, dauzkan bertuteengatik. WIKIPEDIA Tamaina handiagoan ikusi

Ainize Madariaga -

2022ko uztailak 7

CPIE Ingurumenaren Aldeko Ekimen Zentro Iraunkorra elkarteak landareen eta biodibertsitatearen behatze ibilaldia antolatua du biharko, Anhauzen (Nafarroa Beherea). Bi oreneko ibilaldian, Aitor de Portuondo sendabelar ekoizle ohiak bazterretako bizidunen gaineko azalpenak emanen ditu.

Mendiko botak soinean, aski da ibiltzen hasi eta inguruari ontsa so egitea ohartzeko biodibertsitatearen garrantziaz. Ostiralerako, bi oreneko «basa ibilaldi handia» aurreikusia du; alta, hortik kanpo, hiru-hamar laguneko taldeei ere egiten die harrera, euskaraz ere, baina ateraldi aise laburragoa eginez. Aski zaio deitzea: (00 33) 6 76 59 85 83.

Unean-unean zer izaki bizidun jalgiko den, araberako azalpenak eman ohi ditu de Portuondok: «So eginen diogu zer landare dagoen, baina ez bakarrik: intsektuak, marmutxak, pinpirinak, xixareak... Azaltzen dut naturaren funtzionamendua zein den, biodibertsitatea, alo. Bidean ikusten dugunaren arabera, nola gerta».

Horiek hala, baratzetik abiatuko da martxa: «Landare guziak dira interesgarriak. Ikusiko dugu zein diren pozoitsuak, jangarriak... Txoriak agertzen badira, haiei buruz hitz eginen dut».

Hain da zabala de Portuondoren jakitatea, non uzten ahal baitio zoriari nahi duen gisa agertzen, aurre prestaketa berezirik gabe: «Maite dut azaltzea bide basaren ibilmoldeaz, zein landare pausatzen den eta zerendako, hor hasten baita izaki ororen bizia».

Bidea zinez garrantzitsua zaio gidari, zentzu guzietan: «Sinbolikoki inportantzia handikoa da. Bidearen arabera ezberdina izanen da ikustekoa ere».

Harentzat ez dago belar «txarrik»: «Landare basak abantzu denak dira medizinalak edo jangarriak. Badute beraien lekua naturan!».

Horregatik, helarazi nahi duen mezua oso garbi du: inguruan dagoenaz ohartzea, jakitatez beztitzea eta jadanik ikertu denaren berri hartzea: «Dena dugu inguruan: aski dugu ontsa so egitea eta ikastea, ez ahantz gure arbasoen jakitatea. Naturaren misterioak maite ditut, eta hori erakustea».

Ariketa ttipia egin du gidak: landare eta animalia bat hautatzea. Lehenarendako, ardi belarra edo ardi mihia hautatu du: «Landare sinbolikoa da; bi motak zaizkit garrantzitsuak. Sekulako bertuteak baitauzka: oinetako babentzat baliatzen dugu, ebakidurentzat, asunen ziztadak goxatzeko, alergien kontra... beilarientzat ezinago egokiak dira».

Animaliaren kasuan, berriz, gizakiak gaizki ikusten dituen horiek ditu laket, baitute haiek ere haien tokia eta funtzioa ekosisteman: «Gizakiak maite ez dituen marmutx guzi horiek zaizkit interesgarri: bareak, bare kurkuiluak, sugeak, xinaurriak. Hor baita misterioa».

Ororen buru, urrunera bila joan gabe ere, tokian tokiko fauna eta floraren joria agerian ezarri nahi du, urrats bakoitzeko dagoen espezie aniztasunaz jabetzea nahi du: «Gogoa piztu nahi dut hurbilagotik ikusteko. Zale errabiatua bainaiz, nahi dut energia hori transmititu, dena baitugu gure inguruan!».

Landareak eta bioaniztasuna

Anhauzeko (Nafarroa Beherea) Pilota plazan, bihar, 14:00etatik 16:00ak arte. Ibilaldi pedagogikoa.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Jaurlaritzako, Euskal Wikilarien Kultura Elkarteko eta EHUko ordezkariak, Ikusgelaren aurkezpenean, atzo, Donostian. ©JON URBE / FOKU

Martxan da Ikusgela, euskarazko bideo pedagogikoen ataria

Amaia Jimenez Larrea

Euskal Wikilarien Elkarteak filosofiako, ekonomiako eta euskal literaturako bideoak egingo ditu

Juan Mari Arzak, BCCren ohorezko oroigarria hartuta, eta sukaldariz eta ikaslez inguratuta, atzo. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Arzak patroia, Arzak maisua

Enekoitz Telleria Sarriegi

BCC Basque Culinary Centerreko ohorezko patronatukide izendatu dute Juan Mari Arzak. Haren ekarpena eskertu dute, eta bere ezagutza partekatzeko izan duen eskuzabaltasuna goratu.

 ©BERRIA

Ohiko albisteetatik ihesi

Iker Tubia

Reuters institutuaren arabera, geroz eta jende gehiagok erabakitzen du gaurkotasuna albo batera uztea. Eragin psikologikoa, nekea, konfiantza falta eta ezintasun sentsazioa aipatu dituzte albisteetatik deskonektatu direnek.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...