Albistea entzun

Egon daitezkeen «presioei» men egin gabe, Martin Villa auzipetzeko eskatu dute

Argentinan frankismoko krimenak ikertzen ari da Servini epailea, eta lekukotasuna hartu dio ministro ohiari. Hamar egun ditu ebazteko
Iruñean protesta, atzo, Argentinako kereilaren alde.
Iruñean protesta, atzo, Argentinako kereilaren alde. JESUS DIGES / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Uxue Rey -

2020ko irailak 4 - Iruñea

Iruñeko Justizia Jauregiaren parean protesta egin zuten atzo, frankismoko krimenak epaitzeko eskatzeko. 78ko Sanferminak Gogoan plataformak egin zuen elkarretaratzerako deia, eta protestarekin bat egin zuten beste zenbait eragilek ere: hala nola parte hartu zuten Martxoak 3 elkarteak, Joseba Barandiaranen familiak, Goldatu elkarteak, Intxorta 1937 Kultur Elkarteak, Egiari Zor Fundazioak, Amapola del Caminok eta Mirandako Elkarte Errepublikanoak. Bertaratutakoek babesa adierazi zioten Maria Servini epaileak frankismoko krimenak argitzeko Argentinan abian duen auziari, bereziki gogoan hartuta atzo Rodolfo Martin Villa diktadurako ministro ohiari deklarazio hartu behar ziola. Madrilen ere mintzatu ziren auzibide hori sustatze aldera eratutako Ceaqua koordinakundeko kideak; epaileari eskatu zioten, auzian egon daitezkeen «presioei» men egin gabe, Martin Villa auzipetzeko. Saio telematiko baten bidez deklaratu zue atzo ministro ohiak, Madrilen; Argentinako enbaxadaren egoitzan. Eraikin haren atarian ere batu ziren frankismoko biktimak justizia aldarrikatzeko.

Iruñean ere gogorarazi zuten Argentinakoa dela diktadura aroko krimenengatik irekitako ekintza penal bakarra, eta kereila horrek agerian utzi dituela, oro har, orduan giza eskubideen kontra egin ziren «bortxatze masibo eta sistematikoak», eta espero dutela hori bide izatea horiek epaitzeko. Bide batez, gogora ekarri zuten Martin Villak «kitatu gabeko kargu aunitz» dituela Euskal Herrian. «Ministro zelarik, krimen eta sarraski polizial eta parapolizial ugari egin ziren gure herrian», adierazi zuen Presen Zubillaga 78ko Sanferminak Gogoan plataformako kideak, eta zerrendatu egin zituen horietako batzuk; Gasteizko martxoaren 3koa, Montejurrakoa, eta 1978ko sanferminetakoa, besteak beste. Zubillagaren esanetan, Martin Villa «gako» izan zen horietan guztietan. Protestan adierazi zutenez, bera karguan zelarik, 90 pertsona hil zituzten osotara. Atzo deklaratu zuen epailearen aurrean hamabi krimenekin izan dezakeen loturaren harira.

Iruñeko protestan gogora ekarri zuten oztopo ugari izan direla atzo ministro ohiari egin zitzaion galdeketara heltzeko. «Espainiako instituzioek ez dute inoiz deus egin bortxatze larri horiek jazarriak izateko, epaitzeko eta zigortzeko. Aitzitik, babestu egin dituzte», salatu zuten, eta, era berean, gogor kritikatu zuten asteon Espainiako lau presidente ohik eta beste hainbat eragilek Martin Villari erakutsitako babesa: «Jarrera lotsagabea da pertsonaia horiena». Dena dela, argitu zutenez, «tamalez», jokabide horrek ez ditu harritu; uste dute buruzagi politiko askok «frankismoak gizateriaren aurka gauzaturiko krimenen erantzuleekin izandako zigorgabetasun politika» sustatu dutela.

Hamar egun ditu orain Servini epaileak Martin Villaren gainean erabakiren bat hartzeko. Bere kontrako auzibidea bertan behera uztez erabaki dezake, krimenekin lotura izan zuela erakusteko egiaztapen gehiago eskatzea, edo zuzenean auzipetzea. Luzamendua ere eska dezake ebazpenaren inguruan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Elhadji Ndiaye omentzeko ekitaldia, Iruñeko Arrotxapea auzoan, iaz. ©JESUS DIGES / EFE

ESPALOIAN ITOTAKO BIZITZA

Ion Orzaiz

Duela bost urte, 2016ko urriaren 25ean, Elhadji Ndiaye senegaldarra zendu zen, Espainiako Poliziaren zaintzapean, Iruñean. Atxiloketa bortitz baten ostean konfirmatu zuten hila zela. Poliziaren jokabide arrazisten ondorio dela uste dute Ndiayeren lagunek eta gobernuz kanpoko erakundeek.
Egonkorrak bilakatu dira Ipar eta Hego Euskal Herriaren artean Frantziako indar armatuek egiten dituzten kontrolak. ©BOB EDME

Sistemaren belauna lepoan

Oihana Teyseyre Koskarat - Jone Arruabarrena - Ion Orzaiz -Javi West Larrañaga

Migratzaileen aurkako jazarpena fenomeno orokortua da Euskal Herrian. Adituek eta gobernuz kanpoko erakundeek salatu dute Poliziak «sistematikoki» erabiltzen duela bortxa pertsona arrazializatuen aurka.
 ©BERRIA

«Polizia, nahitaez, giltzarri da gizarte arrazista iraunarazteko»

Maite Asensio Lozano

Segurtasunaren zein mehatxuen inguruan zabaltzen diren ideiak «eraikuntza politikotzat» dauzka Douhaibik; horrekin lotu ditu kolektibo arrazializatuen aurkako kriminalizazioa eta jazarpen poliziala.
 ©BERRIA

«Behartu nahi gaituzte Poliziaren aurrean behera begiratzera»

Ion Orzaiz

Modou Faye, 'Beltxa'. Senegal atzean utzita, Iruñera iritsi zen duela urte asko. Paperak ditu orain, Africa United elkarteko burua da, baina horrek ez du Poliziaren jazarpenetik libratu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.