ARKUPEAN

Galtzaileen kontakizuna

Amaia Nausia Pimoulier -

2019ko urriak 24
«Historiagile bezala gure iraganaren inguruan egiten dugun kontakizunarekin kezkatuta nagoela esan dut behin baino gehiagotan, komunikabide honetan, eta beste batzuetan ere bai. Atzera begiratzea historiagile bezala eta gertatutakoa nola eta zein parametroren pean kontatu den aztertzea oso garrantzitsua da. Beraz, askotan, historialarion lana ez da hainbeste iragana ikertzea, baizik eta besteek, garaileek kontatu dutena deseraikitzea, batez ere galtzaileen aldearekin enpatia handiagoa sentitzen dugunontzat. Herri bezala beste momentu historiko batzuetan borreroen aldean egon garela ukaezaina da; urriaren 12a gertuegi dago hori ahazteko. Baina, ulertuko duzuen moduan, emakumea eta euskalduna naizen heinean galtzaileen bandoan kokatzea errazagoa egiten zait. Kontakizunari begira, beraz, garaileen diskurtsoa nola inposatzen den ongi dakigu, horretan behintzat eskarmentu handia dugu euskaldunok. Baina badugu eskarmentua diskurtso hori deseraikitzen ere. Hor dugu 1512ko aferaren inguruan izan zen eztabaida historiografikoa. Hamarkadetan, anexioaren bertsioa ia azalpen bakartzat inposatu zen arren, 2012 urtearen inguruan egin zen ahaleginaren ondorioz oso zaila egiten zaie askori konkistari buruz ez hitz egitea. Norabide bat dugunean kontakizunari buelta eman ahal zaionaren adibide bat baino ez da hau, noski. Edo historiografia feministatik ere ahalegintzen ari gara sorginkeriaren historiaren ehizaren inguruan azken urteotan Europa mailan Historian emakumearen kontra izan den feminizidio handiena izan dela salatzen eta emakume horien guztien memoria berreskuratzen.

Baina esan bezala, Historiaren kontakizuna, batez ere gertuago dugun Historiarena, ez dugu oso aldekoa izan. Horregatik agian Kataluniarekiko enpatia sentitzea errazagoa egiten ari zaigu azken boladan. Are errazagoa oraindik Estatuaren errelatoak gurekin erabili izan ohi dituen eta Kataluniaren herriarekin errepikatzen ari den tresnak bere egia absolutoa inposatzeko erabiltzen ari dela identifikatzen dugunean. Eta, horren guztiaren aurrean, nire aldetik kezka bat mahai gaineratu nahiko nuke; errelato hegemonikoa deseraikitzeko argi izan behar dugu zein balioetan oinarrituko dugun herri bezala nortasuna eta indarra emanen digun kontakizun berria. Askotan defendatu dut gure memoriaren mugarriak aukeratzeko garaian mugarri horiek balio feministetan, antimilitaristetan eta kolektibotasunean oinarritu behar dutela. Atzera begiratzerako orduan bezala, gaur bizitzen ari garenaren aurrean eta etorkizunera begira berdintsu jokatu beharko genuke.

Gustatu zitzaidan Oskar Matutek udara aurretik esan zuenean PSOEren eta Unidas Podemosen blokeoaren aurrean Espainiako alderdiak neuronak baino gehiago testosterona erabiltzen ari direla. Orokorrean gizarte nahiko testosteronikoan bizi garela esanen nuke. Horregatik, gertatzen ari denaren inguruan —Espainiako estatuaren errepresioaz ari naiz, noski— gure bertsioa munduari eta gure etorkizuneko gizarteari azaltzeko garaian zein parametroen arabera eginen dugun ongi pentsatu beharko genuke. Garaile-galtzaileen paradigmarekin jarraituko dugu? Edo gai izanen gara parametro hori gainditzeko eta gure propioa eraikitzeko?

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna