Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA

Mendiaz hausnartzeko

Euskal mendizaletasunaren historian mugarri izan diren aldiak bildu ditu 'Mendian gora' erakusketak; EHUko Gasteizko campusean dago ikusgai, hilaren 26ra arte.
Guztira hogei informazio panelez osatu dute erakusketa.
Guztira hogei informazio panelez osatu dute erakusketa. RAUL BOGAJO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Unai Etxenausia -

2022ko maiatzak 14 - Gasteiz

Himalaia. Andeak. Alpeak. Parez pare daude guztiak EHUko Gasteizko campuseko pabiloiko aretoan. Mendirik arriskutsuenetan euskal mendizaleen argazkiak. Joan den mendekoak asko, gaur egungoak beste asko: Edurne Pasaban, Juanito Oiartzabal, Alberto Iñurrategi... Gailurrez gailur aritu direnak, ordea, askoz gehiago dira. Erakusketan daudenek badaukate sobera zer kontatu; ehunka mugarri, ehunka istorio. Aipagarrienak ageri dira, ez dago guztientzat tokirik. Irakurtzeko. Ikusteko. Hausnartzeko.

Hain zuzen, euskal mendizaletasunaren historia hitzen eta argazkien bidez kontatzen du Mendian gora erakusketa ibiltariak. Hogei azalpen panelez osatua dago. Panel bakoitza aro bat da, abentura bat, istorio bat: 150 urte baino gehiagoko ibilbidearen kronika. Lehen urratsak XIX. mendeko aitzindarien eskutik egin ostean, zerumuga berrietara salto egin zutenen istorioak. EHUko Gasteizko campuseko errektoreordetzak eta Emmoa Euskal Mendizaletasunaren Museoa fundazioak antolatu dute erakusketa, eta campuseko pabiloiko aretoan ikusgai egongo da maiatzaren 26ra arte.

«Ez da besteak baino hobea, ez eta okerragoa ere, baina gure historia da», irakur daiteke aurkezpen panelean. Afrikan hasi zen historia, 1848an Anton Abadia euskaltzalea Etiopiako Buahit (4.437 metro) mendiaren gailurrera igo zenean, azterlan kartografikoak egiteko.

Azken panelak hala dio: «Lehenengo Zegama-Aizkorri lasterketa 2002ko uztailaren 7an egin zen». Mendian korrika egitea, hori da egungo moda. Horrek erakusten du urteek aurrera egin ahala mendizaletasuna gozamenerako zerbait bihurtu dela. Aurreko paneletan ere ikus daiteke mendizaletasunean ere modak aldatuz doazela.

Erakusketan dago Gorka Gonzalez EHUko kirol teknikaria. Lehengo mendizaleen irudiak ikustean, erabiltzen zuten materialari erreparatu, eta ondorengoa esan du: «Nola aldatu diren gauzak; lehengo materiala ez da gaur egungoa bezalakoa; asko aldatu da guztia». Bereziki, horretarako prestatu baitute erakusketa, «mendiaz hausnartzeko eta ikasteko».

Erakusgelan sartu, eta kontakizunak bisitaria inguratzen duen sentsazioa ematen dio Izaskun Corrali. Kontatu du sentitu duena: «Kronologikoki kontatzen du bilakaera, eta gustatzen zait hori: bidaia bat da». Euskal mendizaletasunean aitzindari izan zirenen istorioak eta gaur egun mendizale profesionalak bihurtu direnen istorioak ezagutzen gozatu du Corralek. Halere, «zoritxarrez mendian hil direnen istorioek» hunkitu dute batik bat.

Asko gozatzen ditu erakusketa ibiltariak Corralek, batez ere istorio ezberdinak kontatzen dituztenak. Erakusketari esker, gainera, beti pentsatu duena egiaztatu ahal izan du: «Mendizaletasuna euskaldunek DNAn duten zerbait da».

Datorren ikasturtean berriz

Azterketa astea da unibertsitateko ikasleentzat, beraz, ez dago ikaslerik erakusketan. «Haientzat ez da garairik onena erakusketa batera joateko», azaldu du Gonzalezek. Halere, erakusketak «harrera ona» izan duela uste du. Are, maiatzean bertaratu ezin denak ziurrenik aurrerago ikusteko aukera izango du.

Gonzalezek aurreratu duenez, datorren ikasturtean erakusketa berriz antolatzeko asmoa daukate. Izan ere, Euskal Herriko mendizaletasun modernoaren historia luzean milaka istorio daude oraindik kontatzeko, gailurrik garaienetatik hasi, eta herriz herriko mendi lasterketetaraino.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Miren Jone Azurza, artxiboko irudi batean. ©Jon Urbe/ FOKU

Miren Jone Azurza kazetaria hil da, 92 urterekin

Berria

'Zeruko Argia' zuzendu zuen 1969 eta 1975 bitartean. Gero, 'Deia' egunkarian aritu zen lanean. 2011n Ohorezko Rikardo Arregi Saria jaso zuen, eta 2018an ohorezko euskaltzain izendatu zuen Euskaltzaindiak.

 ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

«Herriaren ondarea da auzolana, gizartea osasuntsuagoa izan dadin aberasgarria»

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

Mozambiketik bueltan erabaki zuen Gabilondok gertuko zuen Garaioneko proiektua berriz hartzea. Sorkuntza, ondare soziala eta natura ditu ardatz, baina baita euskara eta feminismoa ere, zuzenki aipatu ez arren «halabeharrez» egon behar dutelako hor.
Emakume bat, Bilboko Konpartsek, atzo, Bilboko Plaza Barrian antolatutako Kapela Egunean. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Bilbok buruan darabilena

Iñigo Astiz

Aste Nagusia hasteko ehun egun baino gutxiago falta direla gogoratzeko Kapela Eguna antolatu dute Bilboko Konpartsek, eta atzerako kontagailu bat ere jarri dute Plaza Barrian.
Svenja Jung aktoreak bi rol jokatzen ditu telesailean: bi ahizpa biki protagonistena egiten du. ©COSMO

Cosmo kateak 'Der Palast' telesaila emango du bihartik aurrera

Urtzi Urkizu

Alemanian 6,23 milioi ikus-entzule izan ditu (%20,1). Crossover jaialdian lehen atala eman zuten

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...