Albistea entzun

Lan Ikuskaritzak aurten aztertutako kontratuen %30 iruzurrekoak dira

Eusko Jaurlaritzako Lan Sailak 6.379 kontratu aldarazi ditu, finkoak edota lanaldi osokoak izateko
Taberna bateko zerbitzari bat, udako terraza batean.
Taberna bateko zerbitzari bat, udako terraza batean. IÑIGO URIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jokin Sagarzazu -

2019ko abenduak 31

Iruzur handia dago aldi baterako kontratuetan eta lanaldi partzialekoetan. Errealitate hori utzi du agerian, beste behin, EAEko Lan Ikuskaritzak. Ondorioztatu du aurten egindako hiru kontratuetatik bat ez dela legezkoa: Araba, Bizkai eta Gipuzkoako 21.258 kasu aztertu ditu, eta %30 iruzurrezkoak ziren. Urtea hasi zenetik, lan kontratuen legezkotasuna zaintzen duen erakundeak 6.379 kontratu aldarazi ditu —3.376 emakumerenak eta 3.003 gizonenak—, eta legera egokitu dituzte: finkoak bihurtu dituzte, edota lanaldiak luzatu dizkiete.

Maria Jesus San Jose Eusko Jaurlaritzako Lan eta Justizia Sailburuak eman ditu ezagutzera datuak. Azaldu duenez, aurten aldarazitako kontratuen %85 aldi baterakoak izateari utzi, eta mugagabe bihurrarazi dituzte; %15i, berriz, luzatu dizkiete eguneko lan orduak. Proportzio horiek berdin mantentzen dira legealdia hasi zenetik. Denera, lau urtean 16.218 kontratu aldarazi dituzte: gehienak (%39) aurten.

Datuek erakusten dute kontratazioaren iruzurrak eusten diola, kontrolerako neurriak eta kanpainak ugaritu arren. Eta agerian uzten dute, halaber, enpresarien lege hauste nagusia aldi baterako kontratu faltsuarena dela. Iruzur gehienak ostalaritzaren eta hezkuntzaren esparruetan egiten dituzte kontratatzaileek.

Horri dagokionez, zifra batzuk eman ditu Jon Azkuek, Lan eta Gizarte Segurantzako sailburuordeak. Esan du %26koa dela behin-behinekotasuna, eta Europan kopuru hori %15 dela batez beste. Gogoratu du Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan aurten egindako 870.000 kontratuetatik «78.000 baino ez» direla izan mugagabeak. Eta gaineratu du hiru lurraldeetako kontratu guztien %15 direla lanaldi partzialekoak, eta horien %70 emakumezkoek betetzen dituztela.

Horiek hala, Espainiako Gobernu berriari dei egin dio kontratu mota horien baldintzak berrikusteko. Egin daitezkeen kontratu motak gehiago zehazteko eskatu dio, eta iruzurrezko kontratuak erabiltzen dituzten enpresentzako zigorrak «gogortzeko». Egun, isunak 626 eta 6.250 euro artekoak dira. Baina enpresek isun bakarra jasotzen dute, kontratu irregular kopuruaren, iruzurraren epearen eta enpresaren tamainaren araberakoa. Sindikatuen eta beste eragile batzuen aspaldiko eskaera da kontratu irregular adina isun jasotzea enpresek.

Beste kontrol batzuk

Kontratazio iruzurraren alorrean ez ezik, beste batzuetan egindako ikuskaritzen emaitzak ere eman ditu Lan Sailak. Gizon eta emakumeen berdintasunari buruzkoak, adibidez: San Josek adierazi du 351 kontratu aztertu dituztela, eta horietatik 261 ostalaritzako sektorekoak direla, hoteletako gelak garbitzeko langileen jarduerekin lotutakoak —«oso feminizatua dagoen sektore bat», sailburuak azpimarratu duenez—: guztira bederatzi arau hauste atzeman dituzte, eta 84 eskakizun bidali, pertsona horien kontratuak erregularizatzeko.

Soldata arrakalari buruzko alorrean 80 kontratu aztertu dituzte, arau hauste bat atzeman dute, eta sei kontratu aldatzeko eskatu dute. Haurdun dauden andreen eta egoera berezian dauden beste langile batzuen segurtasun neurriei dagokienez, 24 kasu aztertu dituzte, eta zortzi kasutan galdegin dizkiete neurriak. Sexu edo genero jazarpenarekin loturik, bi kasu aztertu dituzte, eta eskakizun bat bidali dute.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Langile publikoen protesta bat, aurreko urtean. ©RAUL BOGA / FOKU

LABek ere mobilizatzera deitu du arlo publikoan, hiriburuetan martxak antolatuz

Xabier Martin

Madrilen erabakitako soldata igoera ez du onartzen, «ezta negoziazio markoa ere».  ELAk salatu du CCOO eta UGT «pobretze prozesuan» beste urrats bat egin dutela.

Sindikatuek FVEMren egoitzaren aurrean egin zuten agerraldia, uztailaren 22an. ©Oskar Matxin Edesa / Foku

CCOOk, LABek eta UGTk hiru greba egun proposatu dituzte Bizkaiko metalgintzan

Paulo Ostolaza

Urriaren 27an, 28an eta azaroaren 2an izango dira. Bizkaiko metalgintzako lan itunak 52.000 langileri eragiten die.

Landabengo fabrika ©Joxerra Senar

VWen 43 egun gutxiago lan egitea proposatu du LABek, murrizketak baleude

Joxerra Senar

Sindikatuaren arabera, auto elektrikoaren produkzioari buruzko aurreikuspenik ezkorrenean, 400 eta 600 arteko gehiegizko lanpostu kopurua egon daiteke, eta lanaldiaren murrizketa irtenbide bat litzateke.

Industria sektoreko langile bat, Bilboko portuko lantegi batean ©Marisol Ramirez (Foku)

Motelaldi hotsei eusten ari zaie lan merkatua

Jokin Sagarzazu

Ohi bezala, irailean langabezia jaitsi egin da Hego Euskal Herrian, eta afiliazioa igo, hezkuntza sektorearen dinamikaren ondorioz. Industria eta zerbitzuak bultzatzen ari dira enpleguaren sorrera.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...