Albistea entzun

KRITIKA. Musika

Fededun lizuna

Jesus Mari Begoña -

2017ko otsailak 4

BOS

Zuzendaria: Andrew Gourlay. Lekua: Euskaldun Jauregia. Eguna: Otsailak 2.

Hasi da Bilboko Orkestra Sinfonikoaren denboraldiaren bigarren zatia bi estilotako konposizioekin. Atarian eta lehen aldiz tokian bertan, Fededun lizuna kontzertua izan da; Juan Jose Colomer musikariak idatzi zuen 2004an Spanish Brass metal boskotearentzat eta orkestrarako. Egilearen beraren ustez, lana sasi-tonala da; hots, «kontsonantzia eta disonantzia kontzeptuekin jolasten du». Eta haren izenburuak ez du aipatzen pertsona jakin bat, baizik eta «gutako bakoitzak dituen dualtasuna eta kontraesanak». Bada, konpositoreak ondo ezagutzen ditu metalak, eta horien ahalbideak garatzeko lekukoa da obra: tira eta bira metal boskotearen eta orkestraren artean, hots, debozioaren eta lizunkeriaren arteko sokatira. Eta horrela gauzatuko da hasierako mugimendua, Noraezean deitua. Bertan, boskotea estilo fugatuan hasi eta gero elkarrizketa sortuko da, arin, orkestra handiarekin. Boskotea luzitzeko unea heldu bezain laster jabetu ginen Spanish Brassen afinazioaz, garbitasunaz, bateratasunaz eta trebetasunaz. Bi tronpeta, tronpa, tronboia eta tubarekin, hain zuzen ere. Bigarren mugimenduan (Deskubritu), orkestraren sarrera dramatikoaren ondoren, metal bakarlariek zati polita eskaini ziguten lehenengo zatian bezala. Biluztu hirugarrenean, berriz, areagotu egin ziren arestian esandako ezaugarriak: Presto edo arineketan bi taldeek elkarrekin trukatu zituzten galdera-erantzunak, kontrasteak, kolpeak beti esandako mugimendu arinean. Andrew Gourlay zuzendariak bi taldeak elkarlanean eta zuzen kontzertatzea lortu zuen modu eraginkorrean. Doinu herrikoiaren egokitzapen birtuosoarekin eskertu zuen boskoteak publikoaren harrera beroa.

Askotan aipatu dugu BOSek duen joera sinfonia erromantikoarekin. Eta honetan ere ez du hutsik egin zuzendaritza jakintsuaren aginduz. Maiz aipatu ditugu Sergei Raxmaninofen doinu zoragarriak, batez ere piano kontzertuetan... Kasu honetan egile beraren 2. Sinfonia entzun genuen bigarren zatian eta Andrew Gourlayk ondo nahastu zuen lanaren ezagutza bertoko orkestraren prestasunarekin. Izan ere, hasieratik ondo azaldu zuten errusiarraren doinu liriko sakona eta sentimenduzkoa: erritmo aldaketak, olatuen crescendo-a, bolumen aldaketak... Atseginak izan ziren biolinen diziplina eta instrumentu desberdinek sortutako tinbreen aberastasuna. Horren adibidea izan zen, batez ere, Adagioa.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

<b>Artze anaiak.</b> Txalaparta erakustaldia Iruñeko 1972ko Topaketetan. ©BERRIA

ARTE KONSTELAZIO BAT IRUÑEARI OPARI

Yasmine Khris

Iruñeko 1972ko Arte Topaketen 50. urteurrena ospatuko da aurten, eta orduko oroitzapenak bizirik dituzte batzuek. Xabier Morras margolariak, esaterako, kontrastez beteriko hiriaren irudia ekarri du gogora. Zentsurak, polemikek eta artisten aniztasunak ezaugarritu zuten topaketa.

 ©BERRIA

«72ko topaketen oroitzapena ez da anekdotikoa, baina ia»

Yasmine Khris

Ofizioz idazlea da Andres, baina komisario lanean arituko da aurten, 1972-2022ko Topaketetan. Urriaren 6tik 18ra eginen dira eta 70 jardunaldi baino gehiago antolatzeaz arduratu da.
Walter Salas-Humara (eskuinean), gaur egun The Silos osatzen duen hirukotearekin. ©BERRIA

Musikaren plazera

Mikel Lizarralde

1980ko hamarkadan AEBetan sortutako sustraidun rockaren ordezkari da The Silos, Walter Salas-Humararen proiektua. Bi kontzertu ditu Euskal Herrian egunotan.

Mende erdia bete berri da Alejandra Pizarnik hil zela. ©BERRIA

Zauri diren lerroak

Ainhoa Sarasola

Sufrimendu biziko aldiak eta sormen loraldiak tartekatu ziren Alejandra Pizarnik idazle argentinarraren bizialdi osoan. Beldurrari, maitasunari eta bakardadeari idatzi zien, eta XX. mendeko poema bilduma nabarmenetako bat osatu zuen. 50 urte bete dira hil zenetik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.