Albistea entzun

Alberto Lopez Basaguren: «Kontzertu politikoa okurrentzia argi bat da»

«Eredu federala» babestu du, eta galdetu: «Ez gara gai izango 1979ko adostasuna zabaltzeko, marko instituzionala auzitan jarri gabe?»

Alberto Lopez Basaguren, Antonio Rivera, Txema Portillo eta Felipe Juaristi, atzo, Zarautzen.
Alberto Lopez Basaguren, Antonio Rivera, Txema Portillo eta Felipe Juaristi, atzo, Zarautzen. JON URBE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

J. O. Urain -

2019ko urriak 5 - Zarautz

Ez da ohikoa Euskal Autonomia Erkidegoko estatus politikoa testu juridiko batera eramateko ardura duen aditu taldeko kide bat publikoki gaiaz hitz egiten entzutea. Atzo, konfidentzialtasun klausula ez urratzeko tentuz jokatuta, gaia hizpide izan zuen Alberto Lopez Basaguren Euskal Herriko Unibertsitateko katedradun eta PSE-EEk taldean proposatutako adituak. Funtsean, azpimarratu zuen kontzertu politikoaren kontzeptua «okurrentzia argi» bat dela eta estatus berriaren oinarrietan jasotako eredu konfederalak ez duela etorkizunik, gisa horretako ereduak ez direlako «existitzen munduan».

Grand Place aldizkariaren azken zenbakia aurkeztu zuten atzo Zarautzen, estatus berria gaitzat duena, Mario Onaindia fundazioak antolatuta. Bertan mintzatu zen Lopez Basaguren, Antonio Rivera eta Txema Portillo historialariekin batera. Lopez Basagurenek aletu zuen aldizkarian estatus berriaz idatzi duen artikulua. Batetik, kritika egin zion sistema konfederal baten proposamenari, eta eredu federala jarri zuen irtenbide gisa: «Konfederazioak trantsizio egoerak dira, ezegonkortasun handikoak eta gizarte bat gobernatzeko ezgaitasun handikoak; desegin egiten dira. Desegiten ez direnek, AEB edo Suitza kasurako, integrazio federal baterako joera dute». Europako Batasuna, berriz, «partzialki» konfederaltzat jo zuen, eta gaineratu «federatzeko joera» duela: «Beraz, [EAJk eta EH Bilduk] jarrai dezakete konfederazioaren alde, baina ez du arazorik konponduko».

Lopez Basagurenek muga gisa jarri zuen Espainiako Konstituzioarekiko errespetua: «Ez gara gai izango 79ko adostasuna berritzeko, marko konstituzionala auzitan jarri gabe? Badirudi batzuek oinarrizko gaiak berriro zabaldu nahi dituztela. Hemen ez dago zertan irentsi 79ko guztia, baina marko konstituzionalarekiko errespetua bermatu beharra dago». Hain justu, EAJk Espainiako Konstituzioaren Lehen Xedapen Gehigarria baliatu nahi du estatus berria Espainiako legeriara egokitzeko, baina Lopez Basagurenek uste du horrek «mugak» dauzkala: «EAJk gaitasuna du bere inguruko edozer baliatzeko: dena datorkio ongi bere tesia defendatzeko». Halere, gaineratu zuen «EAJren moderazioak zaildu» egiten dizkiela gauzak gainerakoei, «baina nahiago dut aurre egin konstituzioaren mugen barruan dagoen EAJ bati».

Adituen zeregina

Eztabaidaren «ardatza» kontzertu politikoa izango dela uste du Lopez Basagurenek, baina kritika egin zion ideia horri: «Gure inguruko filosofo baten okurrentzia argi bat da; uste du kontzertu ekonomikoa alor politikora eraman daitekeela, baina ez ditu ezagutzen ez alor politikoa ezta ekonomikoa ere. Kontzertu ekonomikoak 140 urtetik gorako tradizioa dauka».

Horrez gain, aditu taldean aurkeztutako proposamen batzuk «iraingarritzat» jo zituen, «Auzitegi Gorenean eskumen gatazkak konpontzeko areto berezi bat sortzea, kasurako», eta aditu taldearen egitekoa zein den ere azpimarratu zuen: «Guggenheim eraiki zutenean, arkitektoek lan nekeza izan zuten Gehryk marraztutakoa eraikigarri egiteko. Gure lana ez da literatura ederrean jartzea oinarriek diotena, iraunkor eta egingarri bihurtzea baizik».

Kontzertua afinatzeko lanean

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Omenaldia, gaur goizean, Donostian. ©Juan Herrero / EFE

Ramon Diaz oroitu dute Loiolan, ETAk hil eta 21 urtera

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Senide eta lagunek omenaldia egin diote Donostian, ETAk hil zuen lekuan.

Agus Hernan eta Nekane Altzelai Foro Sozialeko kideak, duela bi aste Donostian eginiko agerraldian. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

«Estatuko biktimen» argitu gabeko kasuak agendan kokatzea nahi du Foro Sozialak

Maddi Ane Txoperena Iribarren

364 dira Espainiako talde parapolizial edo polizialek hildako euskal herritarrak, eta horietatik %38 daude argitu gabe. Egiaren batzordean, txosten ofizialetan eta sekretu ofizialen lege berrian «sakontzea» nahi du foroak, biktima «guztiek» izan dezaten «egia» jakiteko aukera.

Euskal presoen eskubideen alde urtarrilean Bilbon egindako manifestazioa. ©Aritz Loiola / FOKU

Bertze zazpi euskal preso Euskal Herriratuko dituzte

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Asier Garcia, Imanol Miner, Lierni Armendariz, Bittor Franco, Iñaki Reta, Gotzon Aranburu eta Xabier Zabalo dira Euskal Herrira ekarriko dituzten euskal presoak. Eusko Jaurlaritzak erabakiko du zer espetxetara lekualdatuko dituzten.

Joseba Azkarraga, Bego Atxa, Ramon Zallo eta Iñaki Lasagabaster, gaur goizean, Donostian, hausnarketa dokumentua aurkezten. ©Andoni Canellada / FOKU

Espetxe zaintzako eskumena Euskal Herriratzeko eskatu du Sarek

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Espetxe Zaintzako Epaitegi Zentralaren jarrera salatu du euskal presoen eskubideen aldeko mugimenduak, hausnarketa txosten batean. 2003az geroztik dago Espainiako Auzitegi Nazionalaren esku.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.