Albistea entzun

MOBIOLA

Ezin pantailan kabitu

Ryusuke Hamaguchiren <em>Drive My Car</em> filmeko irudi bat.
Ryusuke Hamaguchiren Drive My Car filmeko irudi bat. DONOSTIAKO ZINEMALDIA Tamaina handiagoan ikusi

Andoni Imaz -

2021eko irailak 25

Zinematik ateratzea. Zenbat mito zinematik irten osteko nahasmendu horren inguruan. Nola aretoko argiak pizten dituztenean geratzen den norberaren baitan itzali ez den zera aztoragarri bat, eta zinematik etxerako ibilian pelikularen barruan zauden irudipena duzula esatea inozo samarra den arren, munduak normal-normal segitzen duen plantak egiteak ere ez duen ezertarako balio.

Irudiaren mugimendua harrapatu, pixkanaka soinua eta kolorea eman, hizkuntza bat garatu, teknikoki edertu eta zugana iritsi. Horra zinema. Narrazio triste hori —lerro zuzen bat eta disidentzia kontrolatu batzuk— baino ederragoa da Andre Bazinek esaten zuena irudikatzea, zinema dagoeneko existitzen zela asmakizun industrial horien guztien aurretik, beti egon delako natura irudikatzeko gogo bat, nork baino nork atzerago eta barrurago kokatzen duena: argazkiak, pinturak, kobazuloak, ametsak.

Zinema jaialdi batek, gaur zinema esaten zaion forma etxekotu horretako lanen erakustaldi batek, oraindik konekta lezake ikuslea aurrera egin ahala jatorrira itzultzen den irrika primitibo horrekin.

Sumendi baten erupzioak prestatutako eszena bat dirudi hipnosiaren eraginpean dagoenarentzat, pantailak harengan proiektatutako edozein dramak adina du errealitatetik. Non amaitzen da zinema? Pantailan? Aretoan? Albistegietako irudietan? David Lynchen Youtubeko eguraldi iragarpenetan? Gainezka egiten du zinemak; edo, Serge Daneyk esan zuen bezala, «ikus-entzunezkoek, hitz zatar eta teknokratiko horrek».

Enbido. Ez da meritu makala zuzendari bakarrak bi film aurkeztea Perlak sailean. Ryusuke Hamaguchi ez da sartzen ohiko moldeetan: duela sei urte, hiru zatitan atera zuen Happy Hour filma; aurten, bi pilatu zaizkio: Drive My Car eta Guzen to sozo.

Kontakizunaren indarra agerikoa da bi-bietan. Drive My Car, jatorrian, Haruki Murakamiren 40 orrialdeko narrazio bat da, hiru orduko film bilakatuta; Guzen to sozo edozein katigatzeko moduko hiru istorio sinesgaitzek osatzen dute. Engainua begien aurrean jartzen dute, eta antzerkitik abiatzen dira —lehenengoa zuzenean, bigarrena zeharka— egia lortzeko. Pertsonaien arteko elkarrizketetan sortzen da eszenaratzea, eta horien gainean ernatzen dira maitasuna eta bizitza.

«Oso ona zara beste aktoreekin interakzioan. Ikasi testuarekin hori egiten», esaten dio Drive My Car-eko protagonistak zuzentzen ari den antzezle bati. Filmeko pertsonaiek behin eta berriz errepikatzen dute obraren testua, harik eta hitzak haienak egiten dituzten arte. Aktore batek Koreako keinu hizkuntzan ematen du filmeko azken hitzaldia, eta horrek ez du ikuslea filmetik urruntzen; kontrara, testua eta antzezlana hedatu egiten dira, zinema bera bezalaxe.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Josune Velez de Mendizabal antzezten, Gasteizko Oihaneder Euskararen Etxean. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Ogiak badu beste istorio bat

Unai Etxenausia

XlX. mendean ingelesek Gasteiz okupatu zuteneko beste bertsio bat kontatu dute 'Ogiak hizketan baleki' ikuskizunean. Oihaneder Euskararen Etxean estreinatuko dute, etzi
Edorta Jimenezen liburuak Nikole Atxikallenderen eta Sabino Aranaren argazkia du azalean. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Jazarpenez eta laidoz baztertutako anderea

Gorka Arrese

Edorta Jimenezek 'Nikole bijotzekua' ikerketa idatzi du. Nikolasa Atxikallenderen biografia osatzeaz batera, Sabino Aranaren bestelako ikuspegi bat dakar. Elkar etxeak argitaratu du liburua
2022ko udazkenean egingo da XVIII. Bertsolari Txapelketa Nagusia

2022ko udazkenean egingo da XVIII. Bertsolari Txapelketa Nagusia, Iruñean

Mikel Lizarralde

Getxon abiatuko da, irailaren 24an, eta finala Nafarroako hiriburuan jokatuko da, abenduaren 18an.

Paula Estevez, Maite Gurrutxaga eta Ainara Azpiazu <em>Axpi</em> ilustratzaileak, atzo, Donostiako Koldo Mitxelena kulturunean. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

'Zu'-aren hamaika trazuak

Itziar Ugarte Irizar

Tupust kolektiboak bigarren komiki antologia argitaratu du, oraingoan autoekoitzita. 21 sortzaile eta hamazazpi istorio bildu dituzte, eta askotariko ertzetatik heldu diote gai nagusiari, 'zu'-ari

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.