Albistea entzun

Biotopoa zabortegi

Gipuzkoako kostaldeko flyscha plastikoz gainezka azaldu da egunotan (ikusi bideoa, albistearen amaieran). Bizilagun batek sare sozialetan zabaldutako bideo bati esker biralizatu da auzia. Arazoa «globala» dela azaldu dute erakundeek.

Zumaia, Deba eta Mutrikuko itsaslabarrak.
Zumaia, Deba eta Mutrikuko itsaslabarrak. GEOPARKEA Tamaina handiagoan ikusi

Ion Orzaiz -

2018ko urriak 23

Batzuetan, hamaika sentsibilizazio kanpainak baino eragin handiagoa izan dezake irudi bakar batek. Asteburu honetan bolo-bolo ibili da sare sozialetan eta Whatsapp taldeetan Oier Bartolome surflari debarrak grabatutako bideoa. Deba eta Zumaia arteko labarra ageri da bertan, flyscharen biotopo babestua. Eta harrizko geruzen artean, urak ekarritako tonaka hondakin. Plastikozko itsaso bat, Gipuzkoako kostaldean.


«Hau ikustean, burura etorri zaizkit Indiako irudi horiek, murgilariak plastikozko itsaso izugarri batean sartzen. Eta esaten duzu: 'Hori India da, hori ez da hemen gertatzen'», dio Bartolomek, sakelakoarekin eginiko grabazioan. Baina gertatu da. Harekin hitz egin du BERRIAk, eta surflariak azaldu du «ohiko kontua» bihurtu dela plastiko kutsadura: «Honako hau ez da halako bideo bat grabatzen dudan lehen aldia, zoritxarrez, halakoak maiz ikusten direlako gure kostaldean. Oraingoan, baina, ikusgarritasun handiagoa lortu du kontuak».



Euskal Kostaldeko Geoparkean ere izan dute Bartolomeren bideoaren berri. Mutriku, Deba eta Zumaiako udalerriek osatzen dute parkea, eta, 2010. urteaz geroztik, Unescok babestutako Europako eta Munduko Geoparkeen Sarean sartuta dago Gipuzkoako kostaldeko ingurune hori. Parkea kudeatzeaz arduratzen den Geogarapen Elkarteko buru Leire Barriusoren esanetan, «dei asko» jaso dituzte azken orduetan, Bartolomeren bideoak izandako oihartzunaren ondorioz.

Barriusok azaldu du plastiko kutsadura ez dela Zumaiako edota Gipuzkoako arazo bat soilik, «arazo globala» baizik. Hala ere, haren irudiko, bideoan ikus daitezkeen irudiak «ez dira ohikoak», eta marea bizien ondorio dira: «Neguan, plastikoak labarren goialdean metatzen dira, eta hurrengo marea biziak heldu arte, han gelditzen dira».

Bestalde, Geoparkeko kudeatzaileak uste du bideoan ikus daitezkeen plastikoak ez direla Zumaia inguruan botatakoak, urrundik heldutakoak baizik. «Irudian agertzen direnak plastiko zati txikiak dira. Ez dira bota berriak. Kanpotik iritsitako plastikoak dira. Udan, beste mota bateko plastikoak biltzen ditugu, labarren goialdean gelditzen direnak; plastiko handiagoak».

Ingurua garbitu egiten dutela ere nabarmendu du Barriusok —«ehun lagundik gora elkartzen gara; helikopteroa ere erabiltzen dugu»—, baina garbiketa bainoago, garrantzitsuena «sentsibilizazioa» dela esan du: «Irudiak negargarriak dira, baina arazoa ez da konpontzen hori garbituta, ez zikinduta baizik. Denok izan behar dugu arazoaz kontziente».

Horregatik, irudiok jendearen portaeran eragina izateko balio izatea espero du: «Salaketa ongi dago, baina batzuetan jendea kexatzen da, eta ez daki bere jokaerak zein ondorio dituen. Ez du bere portaera aldatzen».

Antzeko iritzia agertu du Gipuzkoako Foru Aldundiko Ingurumen zuzendari Monica Pedreirak ere, ohar batean. Deba eta Zumaia arteko flyscharen egoera deitoratu du eta «kontzientzia hartzearen beharra» azpimarratu du: «Itsasoen kutsadura arazo globala den arren, tamalez, Gipuzkoari ere eragiten dio; hortaz, lanean segitu beharko dugu, tokian tokiko egitasmo zehatzetatik abiatuta, kutsadura osoa desagerrarazi arte».

Abian diren zenbait proiektu ere aletu dituzte; besteak beste, itsasoko urak garbitzeko eta gizartea kontzientziatzeko xedez sortutako Life Lema egitasmoa. Azti eta Suez Rivages Pro Tech ikerketa guneekin, Syndicat Mixte Kosta Garbia erakunde publikoarekin, Miarritzeko Udalarekin eta Surfrider Foundation Europe GKEarekin elkarlanean sustatutako proiektua da. Halakoei esker, aurten kostaldetik jasotako hondakin kopurua %18 murriztu dela nabarmendu dute aldundiko ordezkariek.

Deba eta Zumaia arteko labarraren egoera «tamalgarriaren» berri eman duen bizilagunaren ustez, baina, «baloiak kanpora botatzen» ari da administrazioa: «Ez da egia ezohiko fenomenoa dela, surflariok askotan ikusten baitugu». Bartolome bat dator, hala ere, kontzientziazioaren aldeko aldarrian: «Zaborra gaur garbituta ere, bihar berdin-berdin ager daiteke kostaldean. Inportanteena da gizartea ohartaraztea, eta lehenbailehen hondakinak murrizten hastea».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Koronabirusaren biktima bat lurperatzen, Brasilgo Manaos eskualdeko Nossa Senhora Aparecidako hilerrian. ©Raphael Alves / EFE

Izurria hasi zenetik hiru milioi lagun hil eta 139 milioi kutsatu dira mundu osoan

Ion Orzaiz

Egun bakarrean 600.000 kutsatze eta 12.000 heriotza izan direla jakinarazi du Johns Hopkins unibertsitateak. OMEk ohartarazi du transmisio tasa «gorenean» dela

 ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

«Oraindik ere aldarrikatu behar dugu prostituten duintasuna»

Maite Asensio Lozano

35 urtez prostitutekin Bizkaian egindako lanaren aitortza gisa, Berdintasunaren Aldeko Emakunde saria jasoko du elkarteak astelehenean. Santorcuatok ohartarazi du prostituzioaren oraingo moldeek gero eta ikusezinago egiten dituztela andreak.
Ertzainen kontrola Donostiako irteera batean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Izurriaren aurkako neurriak hartzeko bermeen eskea egin du berriz Urkulluk

Arantxa Iraola

Esan du egungo zalantzei ezin zaiela erantzun «ezerezarekin». Madrilek alarma egoera luzatzeko era ikusten duela azaldu du Txibitek

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna