HIZPIDEAK

Azpijendeak

Amagoia Mujika Tolaretxipi -

2019ko uztailak 5
Jean Michel Blanquer Frantziako Hezkuntza ministroak esana da hezkuntza dela identitate nazionalaren zutarrietako bat. Eskola ere badela berdintasun, askatasun eta senidetasun balioak ikasteko lekua, eta, beraz, lehen desberdintasuna hizkuntzarekiko dagoen desberdintasuna dela.

Parisek harro nabarmentzen duen berdintasun printzipioan ezkutatzen den nagusitasuna argiki azaldu du, berriz, Paxkal Indo Seaskako lehendakariak: «Hain kolonialistak dira, non errazki pentsatzen ahal duten frantses kultura euskal kultura baino gehiago dela, eta, nolabait ere, badirela azpikultura batzuk». Horren muineko paradoxa azaltzen du: «Azpikultura bat dela pentsatzen bada, orduan pentsa daiteke badirela azpijende batzuk ere, eta hor berdintasuna suntsitzen da».

«Azpijendeok» haziz doaz, ordea. Seaskak bost umerekin hasi zuen ibilbidea, 1969an, eta 3.865 ikasle ditu orain. 37. ikastola zabalduko dute datorren ikasturtean, eta bi eskola publikotan murgiltze ereduaren esperimentazioa sartzea lortu dute. Urrats guztiak protesten eta aldarrikapenen ondorio izan dira, ez berdintasun printzipioarekiko errespetuaren isla. Eta urratsekin batera iristen dira oztopoak ere: Seaskako ikasleen brebeta azterketak bildu dituzte, iaz egin zuten bezala, euskaraz ez dakiten irakasleen esku uzteko. Argi geratu da, berriz ere, azpijendeok ez dutela eskubiderik, irabazten ez badituzte.