Albistea entzun

AEBetako hauteskundeak. Erreakzioak

Eskuin muturraren «eredua»

Alderdi euroeszeptiko eta xenofoboek txalotu egin dute Trumpen garaipena, eta haren garaipena adibide gisa jarri dute, 2017an hainbat herrialdetan egingo diren bozei begira
ANDY RAIN / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Jokin Sagarzazu -

2016ko azaroak 10

Donald Trumpen garaipenak hauspotu egin dezake Europako eskuin muturra, orain arteko joerak indartuz eta botere guneetan kokatuz alderdi horiek. 2017a hauteskunde urtea izango baita Europako hainbat herrialdetan: Frantzian, Alemanian, Herbehereetan eta Austrian, esaterako.

Hain justu, Marine Le Pen FN Fronte Nazionaleko burua izan da Trump zoriontzen nazioarteko lehen buruzagia. Datorren urteko presidentetzarako bozei begira, lehen itzulirako irabazletzat jotzen dute inkestek. Alde du PS alderdi sozialistaren banaketa, eta ikusteko dago eskuinean Nicolas Sarkozyren itzulerak noraino eten dezakeen FNren goraldia. 2014ko Europako bozetan lehen indarra izan zen FN eta 2015ko departamentaletan Sarkozyren UMPren lehiakide nagusia, PSren kontura. Lehen itzulian, FNk 43 departamendutan irabazi zuen, baina bigarrenean ez zion bakar bati eutsi. Hala ere, kontseilari ugari lortu zituen eta erakutsi zuen tokian-tokian erro sendoak dituela.

Alemanian ere hauteskunde federalak egingo dituzte 2017an. Angela Merkelen alderdiari (CDU) bidean gurutzatu zaio AfD Alemaniarentzako Alternatiba alderdia, errefuxiatuen aurkako diskurtsoarekin. Bozak irabazteko aukerarik ez diote ematen, baina bai goranzko joera. Aurten, bost landerretan egin dituzte bozak eta mugarri bat ezarri du: lehen aldiz eskuineko beste alderdi batek hartu dio aurre CDUri hauteskunde batzuetan: irailean, Mecklenburg-Aurrepomeranian. Martxoan, bigarrena izan zen Saxonia-Anhalten, CDUtik gertu, ia %25eko babesarekin. Frauke Petry AfDko buruak zoriondu egin du Trump eta Merkelen agintearen amaieraren hasiera iragarri du. «Aginteko elitearentzako abisu bat da».

PVV Herbehereetako Askatasunaren Alderdiko Geert Wildersek ere iragarri du garai berri bat Europan, eta «eredu» gisa jarri du Trumpen garaipena. «Guk ere egin dezakegu». Datorren urtean izango dira bozak, eta inkestek lehen tokian kokatzen dute PVV, baina gehiengo osotik urrun.

Austrian ere irabaz dezake eskuin muturrak. Baliogabetu egin dituzte aurtengo maiatzeko emaitzak eta errepikatuko dituzte bozak 2017an. Lehen itzulian FPO Austria Alderdi Liberalak irabazi zuen, baina Berdeak gailendu ziren bigarrenean, eskuin muturraren aurkako botoa erakarrita. «Ezkerreko elitea zigortu dute hautetsontzietan», esan du Heizn-Christian Strache FPOko liderrak, AEBetako bozei buruz.

Eskuin muturrarentzat eta Europarentzat, oro har, mugarri bat izan daiteke Trumpen garaipena. Nigel Farage UKIP Erresuma Batuaren Independentziaren Alderdiko burua izandakoaren arabera, «iraultza politiko handien urtea» izango da hurrengoa.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©RAUL BOGAJO / @FOKU

«Bake akordioek diotenarekin alderatuz, atzera egin da guztiz»

Igor Susaeta

El Salvadorko gerra zibila bukatu zuten itunek 30 urte beteko dituzte 2022ko urtarrilean. Cruzen ustez, «atzeraldi demokratiko bat» gertatzen ari da herrialdean. Nayib Bukele presidentea jo du horren erantzule nagusitzat.
Antony Blinken AEBetako Estatu idazkaria eta Sergei Lavrov Errusiako Atzerri ministroa, atzo, Stockholmen, Ukrainako krisia aztertzeko egin zuten bileran. ©EFE

Errusiak segurtasun itun bat proposatuko dio «laster» NATOri

Gorka Berasategi Otamendi

Lavrov eta Blinken Ukrainaz hitz egiteko bildu dira. Moskuk ohar egin du bere segurtasun kezkei entzungor egitearen arriskuez. Washingtonek eskatu dio diplomaziaren bidea hautatzeko
Angela Merkel eta Olaf Scholz, gaurko agerraldian. ©FILIP SINGER / EFE

Alemania, derrigorrezko txertaketa onartzeko bidean

Ander Perez Zala

Merkelek jakinarazi du nahitaezko txertaketa ezartzeaz bozkatuko dutela diputatuek; otsailean sartuko litzateke indarrean. Txertorik hartu ez dutenak ezingo dira sartu jatetxeetan, tabernetan eta dendetan.

Bi bidaiari Johannesburgoko OR Thambo nazioarteko aireportuan, herenegun. ©KIM LUDBROOK / EFE

Von der Leyen: «Derrigorrezko txertaketa aintzat hartu beharko luke EBk»

Ander Perez Zala

Europako Batzordeko presidentearen iritziz, estatu kideek «ikuspuntu komun bat» behar dute. OMEk dio egunotan izango duela informazioa omikron aldaeraz

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.