PASCALEN ESFERATIK

Baskoa naiz

Xabier Amuriza -

2019ko urtarrilak 26
Gure inguruko (agian, munduko) hizkuntza guztiek Euskal Herriko biztanleak «baskoak» deitzen dituzte. «Bask» errotik, behintzat. Euskaldunak dira bakarrak, deitura hori arbuio dutenak, ordain bakartzat «euskaldun» edo «euskal» dutela. «Euskal», gehienik, euskarari dagokio. Esanahi geografikoa ere eman zaio: «Euskal Herriko». Baita «euskaldunen» ere. Horrela, anbiguotasun nahasgarriak eta, sarritan, amorragarriak gertatzen dira.

Ulertzen da zer den «euskal komikia», «euskal kantak», «euskal idazleak». Anbiguotasunean sartzen gara, diogunean «euskal futbola», «euskal teknologia». Anbiguotasun amorragarria dator, diogunean «euskal enpresak», «euskal banka», «euskal medikuntza». Argi dago zer den «Udako Euskal Unibertsitatea», baina euskara hondakintzat duten unibertsitateak izan al daitezke «euskal unibertsitateak»? Anbiguotasuna absurdoraino doa, badiogu: «euskal euskaldunak» edo «euskal erdaldunak». Hots, «Euskal Herriko euskaldunak» edo «Euskal Herriko erdaldunak». Bai baitira «holandar euskaldunak», «ijito euskaldunak», «indio euskaldunak». Irakurri eta entzun ohi da: «Ligan, talde euskaldunek...». «Olinpiadetan, ordezkari euskaldunak...». Zer dira «talde euskaldunak»? «Ordezkari euskaldunak»?

Erromatarrek hemengo biztanleei «vascones» deitu zieten. Seguruenik, eurek ere nonbaitik hartuta. Handik zabaldu omen zen beste hizkuntzetara. Historia eztabaidagarrien gainetik, baskoien ondorengoa naiz. Baskoa naiz. «Basko euskalduna», noski, badiren moduan «basko erdaldunak», «basko ingelesak», «basko txiletarrak». Edo alderantziz, nahi bada, «euskaldun baskoa». Badiren bezala «euskaldun mañoak», «euskaldun kosakoak», «euskaldun grekoak». Ez nago seguru, baina uste dut badirela «euskaldun eskimalak» ere. Nire asmoa ez da, noski, auzi bat argitzea, pixka bat gehiago nahastea baizik.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna