Arma, tiro, pum

Gasteizen jaioa, 1970ean. Kazetari lana egin zuen literaturako liburuak argitaratu aurretik. Hiru narrazio liburu eta bi nobela argitaratu ditu. Narrazio liburuak Hamabost zauri (2004), Zu bezain ahul (2007) eta Ez naiz ni (2012) dira. Nobelak, Amaren eskuak (2006) eta Musika airean (2009). Amaren eskuak nobelan oinarrituta, Mireia Gabilondok izenburu bereko film luzea zuzendu zuen iaz, aktore nagusien artean Ainara Gurrutxaga, Vicky Peña eta Loli Astoreka zirela.

Karmele Jaio -

2014ko abuztuak 23

Goizero, senarra komunera sartzen denean, nik logelako armairua ireki eta izara garbien azpian ezkutatuta dudan libreta ateratzen dut. Libreta eta arkatza eskuetan hartuta, belarria atearen kontra jarri eta haren hitzen zain geratzen naiz. Goiz-goizetik hasten da bere buruarekin hitz egiten. Komunean, dutxara sartzeko pijama eranzten duen bitartean botatzen ditu lehenengo hitzak, eta nik libretan apuntatzen ditut entzuten ditudan guztiak. Hitz solteak, bukatu gabeko esaldiak..., berdin zait zentzurik duten ala ez. Libreta hitzez kargatzea da kontua.

Bakarrik geratzen garenean, hitz guztiak gordetzen ditu beretzat, han barnean. Kalean hitz egiten du lagunekin, baita telefonoz deitzen diotenean ere, baina etxean elkarrekin gaudenean, akabo, hitzak preso geratzen dira haren barnean. Eta bera bakarrik geratzen den une horietan, inork entzuten ez diola iruditzen zaionean, orduan han barruan esan gabe pilatu zaizkion hitz guztiak botatzen ditu airera; niri dagozkidan hitzak, niretzat izan beharko liratekeenak, deskargatzen ditu bere bakardadean, kamioiak orubean obra hondakinak deskargatzen dituen moduan.

Ez da beti horrela izan. Inoiz niri zuzentzen zizkidan hitzak, begietara begira, eta barre egiten genuen lagun batek kontatutako pasadizoa edo elkarrekin ikusitako pelikula gogoratzean, eta eguneko kontuak kontatzen genizkion elkarri afaldu bitartean. Orduan ez zen isiltasun beldurgarri hau gure etxean goizetik gauera arte.

Gosaldu bitartean, eztulka egiten du; edo aharrausi; edo begiak igurzten ditu. Ezpainak mugitu arren, ez da kobazulo ilun hartatik hitzik irteten. Eta nik zeharka begiratzen diot, edo ahopean irakurtzen ditut margarinaren osagaiak edo ogi xigortuarenak edo madalenen zorroan inprimatutakoak, mezetan errezatzen dagoen alargunaren marmarra sortuz. Bazkaldu bitartean ere, sardexkak plateraren kontra jotzean, haren oihartzuna zabaltzen da sukaldetik, eliza baten harrizko lurrean metalezko errosario bat jausi balitz bezala.

Seme-alabak dituzten bikote lagunek askotan esaten digute nahiko luketela isiltasun santu pixka bat euren etxeetan, umeekin bizitzea une oro txaranga batek lagunduta bizitzea dela, eta askotan pentsatu dut seme-alabak izan bagenitu, etxe honetako isiltasuna jasangarriagoa litzatekeela: zaratak, negarrek, agirakek gure isiltasuna estaliko lukete. Umeez hitz egingo genuke gosarian: baten notak, beste batek parkean egindako zauria. Eta umeak direla eta haserretuko ginateke; eta umeak direla eta, adiskidetuko ginen berriz.

Baina duela hiru urte jakinarazi zidaten ezin nuela umerik eduki, eta hain justu, hori jakin eta berehala hasi zen nire senarra bere oskolean sartzen eta bere hitzak merezi ez nituela ulertarazten. Asko saiatu ondoren, umerik ez zela egongo jakitean, orduan hasi zen nigandik urruntzen, eta etxea irla isil bat bihurtzen. Eta ordutik hitzak niri zuzendu beharrean, komuneko lau pareten artean edo telebistaren aurrean bakarrik dagoenean airera botaz alferrik galtzen ditu.

Zerbait galdetzen diodanean, erantzuten dit.

Kalean hotz egiten duen galdetzen diot.

—Bai —erantzuten dit.

Arratsaldean beranduxeago helduko naizela esaten diot, errekadu batzuk egin behar ditudalako.

—Bale —esaten dit.

Gauean zinera joan gaitezkeela esaten diot.

—Nahi baduzu... —erantzuten dit.

Haren hitz bakoitzak zulo bat eragiten dit, zilborretik gora hamar zentimetrotara.

Hasieran jasangaitza zen mina, ezin nuen onartu nire obarioek umeak egiteko balio ez izanagatik halako zigorrik merezi nuenik, ezin nuen ulertu haren jarrera. Baina hitzak libretan jasotzen hasi nintzenetik mina arinduz doa eta, are gehiago, hitzek barrua berotzen didatela sentitzen dut. Hitz bat bestearen atzetik jasotzen ditut, nire libretan, eta adurretan jartzen naiz, urtu egiten zait ahoa. Behin lehenengo hitza entzunda, bigarrena entzuteko eta jasotzeko desiratzen egoten naiz.

Libreta hitzez betez, pistola bat kargatzen nagoela sentitzen dut.

Badakit berak nahiago lukeela ni haserretzea, negarrez hastea, edo txilioka, edo gehiago ezin dudala aitortzea. Baina ez, gerra luzea da, eta libreta hitzez ondo kargatzen dudan arte zain egongo naiz. Badakit egunen batean eman ez dizkiodan umeen aitzakia erabiliko duela geure porrotaren errua neuri aurpegiratzeko, eta egun horretan nik libreta aterako dut eta zor dizkidan hitz guztiekin egingo diot tiro, pum-pum-pum, egoista halakoari.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Osasun langile bat pertsona bati PCR proba egiten, herenegun, Ordizian. ©Jon Urbe / Foku

58 dira Ordiziako agerraldiarekin lotutako kasuak

Iosu Alberdi - Irati Urdalleta Lete

Positibo emandakoek ezingo dute bozkatu Ordizian. Bai, ordea, haien kontaktu zuzenek. Araban beste foku bat izan den ikertzen ari da Osasun Saila, azken orduetan bederatzi kasu atzeman ostean.

Nafarroako Gobernuko Osasun kontseilari Santos Indurain. ©Jesus Diges / Efe

23 positibo detektatu dituzte Tuterako agerraldian

Igor Susaeta

Beste agerraldi bat gertatu da Iruñean, eta bost pertsona kutsatuta daudela baieztatu dute

Agerraldien ondorioz, jolas parkeak itxita daude berriro Ordizian. ©Juan Carlos Ruiz / Foku

Osasun Sailak «neurriak aurreikusi» dituela «egiaztatu» du Hauteskunde Batzordeak

Berria

Ordiziako agerraldiaren harira, osasun eta boto eskubideak bermatze aldera EH Bilduk eginiko eskaera aztertu du batzordeak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna