ARGI ALDIAN

Garunaren birmoldaketa haurdunaldian

Nerea Osinalde - EHUko Biokimika Saileko irakaslea

2018ko apirilak 15
Haurdunaldian zehar, hormona-koktel konplexu batek bideratuta, emakumeek aldaketa fisiko eta fisiologiko itzela jasaten dute. Horietako asko begi bistaz nabarmenak dira; beste batzuk, ordea, ez.

Erresonantzia magnetiko bidezko irudiak aztertuz, frogatu berri dute haurdun dauden emakumeen garuna aldatu egiten dela, eta aldaketa horiek gutxienez bi urtez irauten dutela. Zehazki, enpatiarekin erlazionatutako eskualdeko materia grisa uzkurtu egiten dela behatu dute. Nerabezaroan ere antzeko prozesu bat gertatzen omen da: haurrek materia gris asko daukate, baina nerabe izatera pasatzean jasaten duten aldaketa hormonal latza tarteko, materia grisa uzkurtu egiten zaie, eta horrekin batera neuronen arteko konexio asko galtzen dituzte. Zientzialariek fenomeno horri «inausketa egokitua» deitzen diote. Baina adi! Materia grisa uzkurtzeak ez du garun-gaitasuna galtzea esan nahi. Izan ere, zenbat eta substantzia grisa urriagoa izan, orduan eta handiagoa da eraginkortasun kognitiboa.

Haurdun dauden emakumeengan gertatzen den aldaketa horri esker, uste da amen garuna eraginkorragoa dela funtzio jakin batzuk betetzeko. Haurraren beharrei hobeto erantzuteko eta inguruko mehatxuei aurrea hartzeko, kasu. Izan ere, zientzialariek hau frogatu dute: substantzia gris gehien galdutako eskualdeak direla gehien aktibatzen direnak amek euren haurren irudiak ikustean. Aldiz, gainontzeko haurren argazkiei behatzean, ez da inolako aktibaziorik antzematen. Are gehiago, ikerketa berak erakutsi zuen substantzia grisean gertatutako uzkurketa maila eta umedun emakumeek euren haurrekiko duten atxikimendu maila estuki erlazionatuta daudela.

Arestian aipatutako garuneko aldaketa horiek era tradizionalean eta in vitro ernalkuntza bidez haurdundutako emakumeengan behatu dira, baina ez bikotekideengan. Beraz, bikotekideek edo ama ez den beste edonork haurrekin amek bezain tentu jokatzea nahi badugu, hobe dugu trikimailuren bat asmatzea haien garuneko substantzia grisa ere uzkurtzeko.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna