Albistea entzun

Erantzun arrakastatsua izan du greba orokorraren lehen egunak

Frantziako Gobernuaren erretreta erreformaren aurkako manifestazioa azken urteetako jendetsuena izan da Baionan. Sektore asko greban daude, eta mugimenduaren segida antolatzen ari dira
Atzo goizean 7.000 pertsona bildu ziren Baionan, erretreten erreformaren aurka.
Atzo goizean 7.000 pertsona bildu ziren Baionan, erretreten erreformaren aurka. BOB EDME Tamaina handiagoan ikusi

Oihana Teyseyre Koskarat -

2019ko abenduak 6 - Baiona

Baiona txiki gelditu zen atzo. 7.000 pertsona bildu ziren erretreten erreformaren aurka: azken urteetan Lapurdiko hiriburuko manifestazioetan ikusitako kopururik handiena. Sektore anitzetako jendea bildu zen, usaian mobilizatzen ez diren lekuetatik ere. Funtzio publikoa handizki ordezkatua zen, baina pribatuan ere biziki segitua izan zen greba.

Sindikatu gehienek parte hartu zuten deialdian. Intersindikala osatu zuten CGT, FO eta FNSU sindikatuek, eta LABek ere bere langileria batu zuen. ELB, Bizi, Alternatiba, alderdi politikoak eta Jaka Horiak ere gerturatu ziren. Frantziako Gobernuak ezarri nahi duen erretreten erreformaren harira, greba orokorrera deitua zuten sindikatuek. Baionan mobilizazioak oihartzun handia izan bazuen ere, antolatzaileen erronka da denboran irautea.

Samathan Hourquescos Baionako CGT sindikatuko bozeramaileak ziurtatu zuen erretreten erreformak «babes soziala hausten» duela. «Orain arte elkartasuna zeukan oinarrian erretretak. Erreforma hori indibidualista izanen da, eta orain arte geneuzkan babes guztiak kenduko dizkigu». Esaterako, erreformak erretiroa goiz hartzeko aukerak galaraziko dizkie sektore batzuetako langileei. Pentsioak jaitsiko dizkiete, Frantziako Gobernuak hura kalkulatzeko sistema gogorragoak ezartzea duelako helburu.

Hourquescosekin bat egin zuen SNUIPP irakasleen sindikatuko Katy Petrissansek: «Gure kasuan, 800 euro galduko genituzke hilabetero erreforma horren ondorioz. Lotsagarria da. Erretretan bizi ahal izan behar dugu».

FO sindikatuko Herve Larrukerrek ere argi du: «Sistema honekin, denak aterako gara galtzaile: gazteak, zaharrak, pribatu ala publikoko langileak, langabezian daudenak».

Sindikatuetako ordezkari guztiek esan zuten mobilizazioak segituko duela. Eñaut Aramendi LAB sindikatuko ordezkariak uste du epe «luzeko» mobilizazioa izango dela: «Ezin dugu hori pasatzera utzi, eta horren kontra borrokatzen segitu beharko dugu». Euskal Herrian pentsio sistema propioa behar dela aldarrikatu zuen Aramendik. «LAB gisa, alternatiba bat eraiki nahi dugu Euskal Herrian, eta pentsio sistema propioa izatea ere interesgarria izan liteke, Frantziako Estatuak prekarizatzen gaituelako».

Iraupenaren erronka

Iban Sarratia Baionako portuko langilea bere sailean mobilizatu den jendeaz mintzatu zen: «Baionan, egun, asko gaude greban. Nagusi batzuk ere ikusten ditut. Denak ohartzen dira inportantea dela». Peio Dufau CGT sindikatuko trenbide langileak ere nabarmendu zuen zuzendaritzako kide batzuk greban zeudela, eta, orotara, langileen %90: «Mobilizazio historikoa».

Frantziako Gobernuaren erreformak sistema bateratu bat egiteko asmoa dauka, sailkako abantailak kenduz. Sarratiaren arabera, «gobernuak dio abantailak baditugula, baina besteen erretretak igo behar dira, eta ez gureak apaldu». Berdin mintzatu zen CGTko Dufau: «Gobernuaren diskurtsoak ez du funtzionatzen. Gobernuak lehengo ereduak ditu buruan pribilegiatuak garela erraten duenean. Baina dagoeneko pribilegio anitz galdu ditugu, gauzak aldatu dira».

Jennifer Vasseur Hego Akitaniako energia saileko langileak segurtatu zuen mugimenduak segituko duela, Frantziako Gobernuak gibelera egin arte: «Indar harremana enpresetan egin behar da. Energia sailean baditugu dagoeneko ekintzak bidean; adibidez, ordaindu ez dutelako zuzengabeki argindarra moztu zaien herritarrei argindarra berriz ezarriz. Mugimendu iraunkorra dugu, luza daitekeen greba deialdian baikara».

Philippe Goya Hendaiako itsas ospitaleko langileak ere argi du erreforma kendu arte borrokan segituko duela. «Mugimendua ez da egun geldituko; segituko du zenbait denboraz oraino. Herriko hauteskundeak heldu dira, eta, jende horiek politikatik bizi direnez, hor dugu balantza gure aldera ekartzen ahal».

Alain Larrea abokatuak espero du protestek negoziatzera bultzatuko duela Frantziako Gobernua. «Erreforma bat ez da horrela egiten, ministerioetan gorderik».

Mugimendu sozialaren segida antolatzeko, sindikatuek eta beste eragileek biltzarrak antolatu zituzten atzo arratsaldean. Trenbideetako langileak astelehenera bitarte izango dira greban. Irakasleek ere datozen egunetan greban segitzea aurreikusten dute. Erreformak haserrea piztu du, beraz, eta, dirudienez, atzokoak hasiera baizik ez dio eman mugimendu sozialari.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Uganda-Nairobi-Mombasa trenbidea, Txinako diruarekin finantzatua, Nairobiko parke nazionaletik pasatzen. ©Daniel Irungu / EFE

Afrika itotzen duen zorra

Iker Aranburu

Mendearen hasieran behera egin ondoren, Afrikaren zorrak gora egin du atzera, interes tasa apalen eta mailegatzaile berrien eskutik. Orain, baina, interesak handitzen ari dira, diru beharrak ez dira desagertu, eta Saharaz hegoaldeko Afrikako herrialdeen erdiek arazoak dituzte zorrari aurre egiteko.

Elisabeth Borne Frantziako lehen ministroa, Asanblean. ©Christophe Petit Tesson / Efe

Sindikatuen ezezkoarekin hasi du Bornek erretretaren erreforma

Iker Aranburu

Frantziako Gobernuak 64 edo 65 urtera gibeleratu nahi du erretretaren adina, Gizarte Segurantzaren kontuak orekatzeko. Sindikatu guztiak bat eginik daude erreformaren aurka, eta protestak iragarri dituzte urtarrilerako

Etxebizitzak salmentan eta alokairuan Iruñeko Alde Zaharrean ©Iñigo Uriz (Foku)

Hipoteka izoztu ahalko dute Kutxabankeko bezero «zaurgarrienek»

Jokin Sagarzazu

Finantza erakundeak bat egin du Espainiako Gobernuaren Praktika Onen Kodearekin. Interes tasen igoeragatik, hipotekaren zenbatekoa orain berrikusi behar dutenek batez beste 200 eurotik gorako igoera izango dute hilero.

Macron, atzo, Albaniako hiriburuan. ©Malton Dibra / EFE

Macron: «Fikzioa dira argindar mozketak»

Berria

Argindar mozketei buruzko eztabaida beroa hoztu nahi du Emmanuel Macron Frantziako Errepublikako presidenteak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Oihana Teyseyre Koskarat

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.