Albistea entzun

KRITIKA. Musika

Bruckner eta hodiak

Robert Treviño, orkestra zuzentzen, artxiboko irudi batean.
Robert Treviño, orkestra zuzentzen, artxiboko irudi batean. JON URBE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Marta Garcia -

2021eko apirilak 10

Euskadiko Orkestra

Zuzendaria: Robert Treviño. Egitaraua: Anton Brucknerren 5. sinfonia. Lekua: Donostiako Kursaal auditoriuma. Eguna: Apirilak 8.

Egoera berezi baten behar eta eskakizunetara moldatutako denboraldi honen hasieran, Euskadiko Orkestrak aditzera eman zuen bere programetan erromantizismoaren estratak esploratuko zituela. Bada, ostegunean Kursaalean aurkeztutako programak erdigunean jarri du erromantizismoaren handitasuna mugara eraman zuen konpositorea, maiz zuzenean entzuten ez diren bi sinfonia taulara ekarriz.

Anton Brucknerren 5. sinfoniak ez zion ihes egin konpositore austriarraren bizitza eta obra guztian gailendu zen irrika perfekzionistari. Grina horrek eta kritika ugari jaso izanak ekarri zioten bere sorkuntza guztiak behin eta berriro berrikusteko beharra. Lehen bertsiotik, soilik eskuizkribua geratzen da, eta Austriako orduko Kultura ministro Carl von Stremeyri eskainitako kopia; gerora egin ziren edizioetatik, ABUGA Urtext Edition/Benjammin-Gunnar Cohrs-ena erabili du Euskadiko Orkestrak. 1875 eta 1878 artean idatzi eta berridatzitako obra artatsua da bosgarren sinfonia, musikaren etengabeko jarioak eta isiluneek zein haustura harmonikoek sortutako tirabira teknika handiaz eta zorroztasunez integratzen duena.

Lehen mugimenduaren hasieratik sumatu zen Euskadiko Orkestrako haizeak trinko eta norabidez arituko zirela. Hala izan zen, esaterako, biolek eta biolontxeloek lehen gaia aurkeztu zutenean, baita hirugarren mugimenduaren bizitasunean, Treviñoren keinuek tempoan, tarteka, anabasa sortu bazuten ere.

Edonola ere, haizeak izan ziren gau-emanaldiaren protagonista, hala nola bigarren mugimenduan musika desagerrarazten duen koda lasaian. Finale-an, metalek ez zuten galdu obra osoan garatutako lana gorenera eramateko aukera, koralean zein fanfarrean Kursaala kolorez eta intentsitatez betez. San Floriango monasterioan eta Linzeko katedralean organista izan zen Buckner, eta haren ekoizpen sinfonikoetan instrumentu horren ezagutza sakonaren aztarnak ageri dira nonahi. Bosgarren honetan hoditeria sendoa eta bizia izan zen Euskadiko Orkestra.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Garesko aurrekanporaketa saioko une bat. ©Nafarroako Bertsozale Elkartea

Hamahiru bertsolari sailkatu dira Nafarroako Bertsolari Txapelketarako aurrekanporaketan

Ane Eslava

Urrian abiatuko da Nafarroako Bertsolari Txapelketa. Asteburuan jokatu diren aurrekanporaketa saioetan sailkatutako hamahiru bertsolariek parte hartuko dute, 2019ko txapelketan parte hartu izanagatik sailkatuak zeuden beste 11 bertsolarirekin batera.

 ©Bizkaiko Hitza

Hedatzeko bigarren saioa

Ibai Maruri Bilbao - Bizkaiko Hitza

Bilboko Guggenheim museoak Busturialdera hedatzeko proiektuaren berri eman du: bi egoitza izango lituzke: Gernika-Lumon bata eta Muruetan bestea, bide berde batek lotuta. Eragile batzuek aukera moduan ikusi duten arren, beste batzuek ez dute uste eskualdeak proiektu hori behar duenik.

Jean Rhys (Roseau, Dominika, 1890-Exeter, Ingalaterra, 1979). ©BERRIA

Klasikoen haize berria

Joannes Jauregi

55 urte bete ditu Jean Rhysen 'Sargazo itsaso zabala' nobelak. Idazle ezezagun samarra zen ordu arte, eta liburuak arrakasta itzela ekarri zion, 76 urte zituela; «berandu», idazlearen esanetan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.