Noiz sortua: 2019-01-23 00:30:00

Euskara ikastearen doakotasuna eta klase arteko tartea

Alfonso Rios eta Santi Martinez - CCOOko Lan Osasuna eta euskara arduraduna eta komunikazio idazkaria

2019ko urtarrilak 23

Euskara eta gazteleraren elkarbizitza, gure gizartean zaindu behar dugun balioa da. Gure herri, auzo eta hirietan bietako hizkuntza baten presentzia ukatu nahi duenak zentzugabekerian dabil. Arrazoi horrengatik, botere publikoen erantzukizuna da elkarbizitza hori bermatzea eta komunitate linguistikoen artean sentiberatasunik ez sortzea.

Zerbitzu publikoetako herritarrentzako zerbitzuak eskatzen den zerbitzua bi hizkuntzatan jasotzeko aukera bermatu behar du. Euskara edo gaztelera, horri ez dagokion gai moduan ezartzeko asmoaren aurrean, adostasun eta elkarulertze klima sortzea beharrezkoa da.

Gure lan merkatuaren ikuspuntutik, gaur egun, esan dezakegu euskara enplegagarritasun faktore dela. Tradizionalki, administrazio publikoan hala izan da, baina baita ere enpresa pribatuan, beharrezko bihurtu baita hainbat lanpostuetan: esate baterako, jendaurreko arretan.

Gaur egun, ahozko euskara menperatzen dutenen kopurua gorako progresioan doa (%33,9). Gainera, euskara hiztun pasibo diren horien kopurua handia da, hau da, euskaraz egindako elkarrizketa bat ulertzen dutela esaten duten pertsonak. Guztira, Euskadiko biztanleriaren erdiak badu euskararen inguruko nolabaiteko ezagutzarik; euskara hiztun pasiboek, beraz, pertsona nitxo zabala eratzen dute, eta euskararen erabilera zabaltze lanean horiengan ere eragin behar da, ezagutza dutelarik erabileran hasteko motibazio berezia izan dezaketelako. Horretarako, prestakuntza epe bat beharko dute; kasuan-kasuan, luze edo motzagoa.

Baina Lanbidek eskaini dituen datuek erakusten dute euskararen ezagutzak, klase tartea esaten diogun horri eragiten diola: hau da, enplegurako sarbidean dauden aukera desberdintasunak. Datu horien arabera, langabetuen %90ek ez du euskara menperatzen; beraz, herritar guztientzako sarbidea erraztea premiazkoa da.

Tarte hori gainditzeak Eusko Jaurlaritzak egin beharreko inbertsio ekonomikoa justifikatzen du. Denbora asko da erakunde, alderdi eta mugimendu euskaltzaletik doako prestakuntza egiteko aukeraren ideiaren inguruan ari direla. Eusko Jaurlaritzan dagoeneko lege bat bideratzen ari dira zentzu horretan.

Euskara enplegagarritasun faktore moduan hartuta, pertsona batzuek diskriminazioa jasaten dute, ezin baitute euren ezagutza ziurtatu. Euskaltegietako matrikulazioen prezioak merkatzea beharrezkoa da. Doakotasunerantz pausoak ematea posible da ikasturteko 72,36 euroko gehieneko prezioa ezarrita (Hizkuntza Eskola Ofizialetako prezioa), ikasturtearen aprobetxamendu egokia eginda ere berreskuratu daitekeena.

Eredu hau C1 maila arte planteatzen dugu, administrazio publikoetako milaka lanpostuetan ziurtatu behar den maila izanda horren beharra justifikatzen dugu. Onartzeko modukoa dela uste dugu, hainbat maila dagoeneko hezkuntza arautuan ziurtatzen baitira; beraz, neurri horren eragin ekonomikoa era esanguratsuan murrizten da. Baina oztopo bakarra ez dago matrikularen zenbateko ekonomikoan, baizik eta euskara ikasteko urteetan eman beharreko orduetan. Horregatik planteatzen dugu lan merkatu pribatuan, funts publikoko sistema lanaldi murriztu eta eszedentziekin, Administrazio publikoetan aplikatzen denaren antzekoa.

Euskadin bizi garenok, euskara enplegagarritasun faktore moduan ikusi beharko genuke, eta gurutzatzeko zubiak baditugula (ikasketarako laguntzak), eta ez salto egin beharreko hormak (gehiegizko eskakizuna profilen sisteman). Esanguratsua da, arlo honetan, euskara ezagutzen ez dutenek izan dezaketen pizgarria hori ikasten hasteko.

Elkarbizitza linguistikoa arriskuan egon daiteke euskara ezagutzen dutenek erabiltzen ez badute, baina arriskua handiagoa izango da ezagutzen ez dutenek hori ikasteko aurrera pausoa ematen ez badute. Euskaraldiaren esperientziak hala erakutsi digu.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Covid-19 daukaten gaixoak zaintzen duten bi erizain besarkatzen 55 egun gaixo zeraman gizon bat sendatzean. ©Andoni Lubaki / Foku

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan COVID-19 gaitzak ez du inor hil du Euskal Herrian, eta hamasei positibo atzeman dituzte PCR probekin. Euskal Herrian 31.166 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.150 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Herritarrak paseoan, konfinamendua arintzeko lehen fasean ©Jon Urbe / Foku

Beste sei positibo eta hiru hildako jakinarazi ditu Jaurlaritzak, baina agerraldiak «kontrolatuta» daude

Irati Urdalleta Lete

Murgak iragarri du neurriak areagotzea pentsatzen ari direla azken egunetan festa giroan ikusi diren jende pilaketak «mantendu eta orokortu» ezkero

Irungo bizilagun batek grabatutako bideoaren irudi bat. ©

Santano: «Asteartean gertatutakoa salbuespenezko kasua izan da, eta, zoritxarrez, irudi mediatiko bilakatu da»

Bidasoako Hitza

Ekainaren 30ean (asteartea) Irungo Legia kaleko hiru tabernetan gertatutakoaren gainean aritu berri da Jose Antonio Santano alkatea. Ehunka lagunek bete zuten kalea, inongo distantzia eta maskararik gabe, eta tokian bertan grabatutako bideo batek hautsak harrotu ditu.
Irungo bizilagun batek grabatutako bideoaren irudi bat.

Produktibitatea

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna