Albistea entzun

'Kometaren eraginpean'

Eremu ilunak

Iraitz Urkulo -

2015eko martxoak 29

Egilea: Jon Bilbao. Itzultzailea: Jon Alonso. Argitaletxea: Txalaparta.

Jon Bilbaok Euskadi Literatura Saria irabazi zuen 2010ean, Bajo el influjo del cometa narrazio-lanarekin. Orain Txalaparta argitaletxeak, Jon Alonsoren itzulpenaren eskutik, lan hura euskaraz irakurtzeko aukera eskaintzen digu.

Autoreak ipuin-liburu askotarikoa osatu du; izan ere, liburuak zortzi kontakizun dakartza, den-denak neurri eta estrategia narratibo ezberdinetakoak. Badira istorio erabat errealistak, baina baita fantasiaren alde lerratzen direnak ere. Literatura-joera ezberdinak bildu arren, edo horregatik hain zuzen, egileak oso bilduma egokia eta, batez ere, orekatua ondu duela iruditu zait.

Nahiz eta kokapenak eta protagonistak ugariak izan, kontakizunek antzeko giroa partekatzen dute, misterioa eta suspensea gailentzen baitira denetan. Biak oso modu sotilean iradokiak, halere. Horrela, Bilbao egunerokoaren alderdi ezkutuenetan barrena abiatzen da, pertsonaien baitako eremu ilunetan arakatuz. Bizimodu arruntek gorde dituzten sekretu lazgarriak azaleratzen ditu, perbertsio txiki-handiak agerian geratuz. Era horretan, ustezko normaltasunaren izaera hauskorra irakurleon begien aurrean arrakala dadin utziz.

Diskurtsoari dagokionez, kontrasteak berebiziko garrantzia eskuratzen du. Izan ere, narrazioetan nagusitzen den lasaitasunak apurka-apurka lerro artean antzeman daitekeen tentsioari bide ematen dio. Baliabide horrek irakurleongan barne-ezinegona eta, aldi berean, gustagarritzat ere jo daitekeen deserotasun moduko bat eragiten du.

Idazleak aukeratutako gaien artean familia barruko egoera ezohikoak —senar-emazte edota aita-semeen artekoak— eta bikote-gatazkak nabarmentzen dira: Biblia irakurtzen duten auzokoak zelatatzen dituen bikotea, hildako ama bisitatzeko bidaia egiten duten aita-semeak, landako erretiroaren esperientzia bizi duen emakumea, eta abar. Egia esan, Kometaren eraginpean arrunt jokatzetik urrun dauden pertsonaia bitxiz beterik dago, zein baino zein xelebreagoa. Egileari, bestalde, animaliek —balea, txakurra edo azeria, esaterako— metaforak bideratzeko orduan erakusten duten ahalmen aparta aitortu behar diot.

Ipuin batetik bestera irudikatzen dituen egoerak zeharo ezberdinak izanagatik ere, bizitzari piperra gehitzeko beharrari, barne-bulkada eutsiezin bati amore ematen dioten pertsonaiak dira istorioetan protagonismoa bereganatzen dutenak. Literaturaz ari garela, harrigarria da, hain zuzen, Jon Bilbaok pertsonaien arteko komunikazioa hitzik trukatu gabe gauzatzeko duen trebezia.

Hainbat gertaera eta pertsonaiaren arteko elkarrizketak, dena dela, apur bat bortxatuak eta egiantzaren mugan nabaritzen dira. Edozein modutan, kontakizunek irakurleok harritzeko gaitasunari eusten diote une oro. Guztietan tramak hain dira originalak, ezen sekula ez dagoen amaiera aurreikusterik.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Auschwitzeko kontzentrazio esparruan hil zen Nemirovski, 1942ko abuztuaren 17an. ©BERRIA

Nemirovskik emandako azkena

Naroa Torralba Rodriguez

'Suite frantsesa' nobelaren bertsio argitaragabe bat eman du Alberdaniak. Agota Kristofen 'Koaderno handia' ere atera du
Aukeran konpainiako kideak, Hernanin (Gipuzkoa) <em>Migratzaileak</em> disko-liburua aurkezten. ©MAIALEN ANDRES / FOKU
'Irati' fimaren irudi bat. ©

'Irati' filma bost Goya jasotzeko hautagai da

Uxue Rey Gorraiz

'Ainhoa: Black is beltza 2' filma da hautagaien artean beste euskarazko lan bakarra

 

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.