Albistea entzun

BI AHOTSETARA

Tiny Desk (eta III): nor bere suan

Gorka Erostarbe Leunda -

2022ko apirilak 24

Aldez edo moldez, eta aldeak alde, musikaren unibertso ezagun edo komertzialeko figurak dira C. Tangana eta Vic Chesnutt. Aldez edo moldez jakin izan zutenak Tiny Desk-aren kontzeptua eurena egiten, eta musika kontzertu edo emanaldien erritualari gertutasun etxeko bat ematen, batak festa neoflamenko garaikide bizizale bat sortzeko, besteak gertukoenen abaraoan katarsi askatzaile intimo bat exorzizatzeko. Zeren jarraian dator galdera: gauza izango al lirateke bata zein bestea gauzatzeko kulturaren espektakularizazioak hartutako molde hegemonikoari kasu eginez?

Nekez halako sinesgarritasunarekin.

Gisako adibideak, ordea, ugariak dira musikaren historian, Tiny Desk eta The Neighbors Dog telebista saioen oihartzun mediatiko eta ondorengo zabalkundearen beharrik gabe ere, musika ulertzeko modu etxekoi bezain unibertsal bat adieratzen dutenak. Hots, hain gauza soila dirudiena, eta egun hain konplexua bilakatu dena: gertukoenekin elkartu, eta musika sortzea, kantatzea...

Gaurkoxea dut azken adibide polita: auskalo zer barne bulkadak bideratuta jarri dut oso aldian behin lasaigarri modura jartzen dudan Los fogones tradicionales (Sutegi tradizionalak) sukaldaritza saioa telebistan: Zamorako Nuez de Aliste (Espainiako) hiru emakume azaldu dira beheko supazterra atzean dutela; adin destaberdinekoak hirurak. Batak garbantzuak prestatu ditu, txerri haragiarekin eta tripakiekin, eltze handi batean. Beste biek, arroz esne gozoa eta bizkotxoa. Hirurek kantatu dute beheko suaren ondoan bertako jotarik eta koplarik, garbantzuaren biltzeari eskainiak, besteak beste. Horra tiny-desk-a puri-purian.

Eta etorri zaizkit akordura, adibidez, Unai eta Eñaut Agirrek egindako kantu saioak afari lagunkoien bueltan, edo Tapiak eta Leturiak Amasan, Altzon eta Orexan —elkarteetan eta afari legean gehienetan— zuzenean grabaturiko 1998; edo gure amama bizi zenean, beheko sura bilduta belaunaldi desberdinetako senideek Triste bizi naiz eta Txantxibiri kantatzen genuenekoa.

Zer ote genien zer zen tiny desk bat.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Joaldun bat Ortzaizeko kabalkadan, irailaren 18an. ©PATXI BELTZAIZ

Kultur politikaren eraikuntzan

Joanes Etxebarria

Heldu den otsailaren 4an Euskal Elkargoan kultur politikaren proiektua bozkatuko dute. Proiektuak, eragileen rolak definituz, Euskal Kultur Erakundearena argituko du. Garapen Kontseilua, berriz, ondoko urteetako proiekzioa lantzen hasiko da oraidanik.
Clara Montero Tabakalerako Kultura zuzendaria, eta Ana Teixeira eta Oier Etxeberria erakusketaren komisarioak, atzo, hainbat artistarekin. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Begi bistakoa den armategia

Naroa Torralba Rodriguez

Gaurtik ekainaren 4ra bitarte, Evil Eye erakusketa dago Tabakaleran. Izaro Ieregi eta Azucena Vieites artisten lanak ditu, besteak beste. Jarduera programa bat ere izango du
Claudie Marcel-Dubois eta Maguy Pichonnet-Andral etnomusikologoak. ©Claudie Marcel-Dubois

Bigarren Mundu Gerlaren ondoko grabaketa batzuk, entzungai sarean

Iñaki Etxeleku - Ipar Euskal Herriko Hitza

Frantziako bi ikerlarik 1947an eta 1958an egin euskal kantu, bertso eta soinu grabaketak Interneten entzungai jarri dituzte berriki. Artxibo horiek gehienak aztertzekoak dira oraino.

Bertso Eguna, iaz, Izpuran. / ©Guillaume Fauveau

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...