Albistea entzun

Apartheidaren arrastoak

Bereziki zuriendako kirola izan da sokatira urte askoan Hegoafrikan. Anton Rabe bertako federazioko presidenteak azaldu duenez, lanean ari dira hori amaitzeko.

Lur Gil -

2018ko irailak 19

Sokatira urte askoko ohitura da Hegoafrikan. 1960an sortu zuten bertako federazioa (SATF), eta, hamar urte geroago, Nazioarteko Federaziora (TWIF) batu zen Europa kanpoko lehen herrialdea izan zen. Baina kirol federatu bihurtutako ohitura hori zuriendako zegoen gordea, apartheidaren eraginez. Apenas aritzen zen beltzik sokatiran.

Anton Rabe Lurmutur Hiritik gertuko landa eremu batean sortu zen, 1961ean. Bere aita nekazaria zen, inguru hartan sokatiran hasi zenetako bat. Anton, berriz, 8 urterekin hasi zen sokatiran, eta bizitza osoa eman du kirol horri lotuta: sokatiralari, entrenatzaile, epaile eta federazioko kide izan da, eta Hegoafrikako Federazioko presidente da 2016tik. Ongi ezagutzen du herrialdeko sokatiraren historia.

Rabek dioenez, «herri oinarria» dauka sokatirak Hegoafrikan; gurean bezala «festa, feria eta bestelako ekitaldi publikoetan praktikatzen zen, eta beltzek zein zuriek egiten zuten». Hala ere, zehaztu du ekitaldiak «oso ezberdinak» zirela beltzenak izan ala zurienak izan. «Zuriek zuten baliabide gehien. Kirola denek praktikatzen zuten arren, zurien artean izan du transmisiorik handiena».

Egun, badira beltzez osaturiko zenbait talde Hegoafrikan, baina gutxiengo dira. Are eta zailagoa da zuriez eta beltzez osaturiko taldeak aurkitzea. Herrialdeko eskola guztietan, ordea, ez dago sokatira bultzatzeko baliabiderik, eta eskolarik aberatsenek sortzen dituzte sokatira taldeak. Apartheid politikak 1990eko hamarkadan amaitu ziren arren, zuriak joaten dira eskola horietara. Hala ere, Antonek dioenez, bertako federazioa «diskriminazio hori» amaitzeko ahalegina egiten ari da.

Selekzioaren elastikoaren auziak ere zeresana eman zuen Nelson Mandelaren lehenengo agintaldian. Errugbian eta beste kirol askotan bezala, sokatiran ere urre eta berde koloreko elastikoa erabiltzen zuten, springbokaren irudiaz lagunduta, apartheidaren ikur bihurtu zena. Ikur hori Protearen irudiak ordezkatu zuen, baina koloreak eta izena mantendu zituzten. Horren ondorioz, gaur egun ere, Springboks deitzen zaie Hegoafrikako sokatirako selekzioei.

Eskoletan sustatzen dute

Oso ezberdina da, halaber, Hegoafrikan eta Euskal Herrian sokatirak daukan sinbologia. Gurean, kulturari eta herri izaerari lotuta egon da; beste toki batzuetan, ordea, eliteari eta armadaren entrenamenduei lotuta egon da. Hegoafrikan, bederen, arraza diskriminazioaren arrastoei lotua jarraitzen du. Ikusteko dago Rabe buru duen federazioa hori amaitzeko gai izango ote den.

Asian bezala Hegoafrikan ere eskoletan bultzatzen da sokatira, eta gazte mailan zein 23 urtez azpiko lehiaketetan oso kirolari onak dituzte. Anton ziur dago txapelketa honetan «urrezko domina batzuk» irabaziko dituztela, eta gazteengan jarri du esperantza hori: «Gure talde gazteak oso lehiakorrak izan dira azkeneko hamar urteotan; lehia gogorra izanen dugu, baina atsekabe handia litzateke gazte eta 23 urtez azpiko mailetan dominarik gabe geratuko bagina. Itxaropentsu naiz, hala ere».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©IÑIGO URIZ / FOKU

«Asko daukat ikasteko oraindik mendiko eskian»

Unai Ugartemendia

Mendiko eskian euskal selekzioan aritzen diren emakumeetako bat da Carlota Martinez de Aragon. Eski alpinoan ibili ondoren, lesio bat tarteko, mendiko eskian hasi zen, eta gustura ari da.
Wold Tourra begiz jota, Laboral Kutxa taldearen egonaldia

Erronkaren tamainara hazi

Iñaki Berastegi

Alteako egonaldiarekin amaitu du Laboral Kutxa taldeak 2023ko denboraldirako prestaketa fasea. Zaila bada ere, helburua, 2024an World Tour mailan tokia egitea da. Hala ere, txirrindulariek azpimarratu dute erronka hori ezin dela «obsesio» izan. Ilusioa izan dute lanerako akuilu nagusi.

 ©EUKEN ALBERDI

Izotzaren bueltan dantzan

Iñigo Lasa

Izotz pista batera sartu zen lehen aldian, negarrez atera zen Euken Alberdi. Egun, munduko onenekin lehiatzen da. 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan parte hartzea du amets.
Oscar de Marcos eta Moi Gomez, lehian Athleticek eta Osasunak San Mamesen jokatutako derbian. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Euskal talde bat Kopako finalean arituko da

Beñat Mujika Telleria

Osasunak eta Athleticek elkarren aurka jokatuko dituzte Espainiako Kopako finalerdiak. Hortaz, euskal talde bat finalean arituko da

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...