Albistea entzun

Osakidetzako lan eskaintza. Ikerketa

Fiskaltzak delitu zantzuak aurkitu ditu Osakidetzako oposizioen auzian

Salatu du filtrazioak izan zirela gutxienez 11 kategoriatan. Azpimarratu du «irizpide objektiborik» ez zela jarri azterketa prestatu zuten kideak eta epaimahaikoak aukeratzeko
Iazko uztailean eginiko azterketa batzuk, kaxetan sartuta.
Iazko uztailean eginiko azterketa batzuk, kaxetan sartuta. MARISOL RAMIREZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jokin Sagarzazu -

2019ko otsailak 19

Azterketa batzuk aurretik filtratu zizkieten pertsona jakin batzuei, eta galderak prestatu zituztenetako batzuk eta epaimahaietako zenbait kide ez ziren irizpide objektiboen arabera aukeratu. Hori dio Euskal Autonomia Erkidegoko fiskalburu Carmen Adanen sinadura daraman txostenak. Osakidetzako iazko lan eskaintza publikoari buruzko ikerketa amaitu du fiskaltzak, eta delitu zantzuak aurkitu ditu: zehazki, sekretuak ezagutarazteko delituaren zantzuak. Txostena epaitegi batera eramatekoa du gaur, instrukzio epaile batek gaia iker dezan, eta, hala badagokio, erantzukizun penalak nori leporatu erabaki dezan. Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak ez du balorazio ofizialik egin nahi izan, jakinarazpen ofiziala ez duela jaso argudiatuta.

Filtrazio salaketei dagokienez, fiskaltzak horren zantzuak atzeman ditu honako 11 kategoria hauetan: Anestesiologian, Angiologian, Digestio Aparatukoan, Kardiologian, Traumatologian, Kirurgia Plastikoan, Urologian, Zaintza Intentsiboetan, Larrialdietan, Mikrobiologian eta Kirurgia Baskularrekoan. Epaileari eskatu dio inputatu gisa deklaratzera deitzeko hiru epaimahaiburu.

Fiskaltzak, halaber, begiz jo ditu Osakidetzako zuzendaritzako hiru kargudun: Giza Baliabideetako zuzendari ohi Juan Carlos Soto eta zuzendariorde Xabier Balerdi, eta Osasun Arretako zuzendari Andoni Arzelai. Epailearen esku utzi du horien erantzukizunak zehaztea, inputatu ala lekuko gisa deklaratzera deitzea. Sotok urtarrilaren hasieran dimititu zuen, eta Ricardo Ituarte Ekonomia zuzendaria kargugabetu egin zuten. Iazko udazkenean, dimisioa eman zuen Maria Jesus Mujika Osakidetzako zuzendariak.

Fiskaltza gogor mintzo da talde horren jarduteko moduaz. Haien gaineko kontrol neurriek huts egin zutela dio. Azaldu du zuzendaritzak Herri Arduralaritzaren Euskal Erakundeari (HAEE) eskatu ziola etsaminak egiteko, baina «benetan eta izatez» Osakidetzak erabaki zuela «azterketak nork prestatuko zituen», eta egin zuela zerrenda bat «arbitrarietatea saihesteko kontrol nahikorik gabe». «Izendapenean ez dago irizpide objektiborik». Fiskaltzak epaimahaiko kideen artean aurkitu ditu, besteak beste, azterketa aurretik jaso zuten pertsona batzuen senideak edota lankideak. Filtrazioak izan zirela iradokitzen duten telefono deiak ere aipatu ditu fiskalak txostenean.

Horrekin batera, ohartarazi du HAEEk ez zekiela pertsona horietako batzuk gero epaimahaietako kide ere izango zirela kasu batzuetan. Salatu du, halaber, zuzendaritzak kasu batzuetan bere kabuz erabaki zuela HAEEk prestatuko zituela bi azterketak, eta beste batzuetan epaimahaiaren esku utzi zuela bigarren proba.

Hor ez dira amaitzen Osakidetzako zuzendaritzaren okerrak, fiskaltzaren arabera. Aurreko guztia barne mailan jakin zenean ere, jokabide partziala izan zuela dio Adibidez, Angiologiako epaimahaiaren kasuan: horko ia kide guztiek ohartarazi zutela azterketa errepikatuz gero haietako batek ezin zuela jarraitu, filtrazioa egin zuelako susmopean zegoelako, baina Giza Baliabidetako zuzendariak erabaki zuela jarraitzea, jakinagatik ere pertsona horixe bera zela bi azterketak prestatu zituena. Fiskaltzarentzat deigarria suertatu zaio, halaber, Angiologia eta Kirurgia Baskularreko azterketen inguruko ikerketa txostenaren arduradun izendatu izana Giza Baliabideetako zuzendariordea, Xabier Balerdi; alegia, azterketa nork prestatuko zuen erabaki zuenetako bat.

Inoizko jendetsuenak

Osakidetzan egindako lan eskaintza publiko handiena izan zen iazkoa: 72.500 pertsona aurkeztu ziren azterketetara. Polemikak inguratuta egon zen hasieratik, eta anestesia espezialitateko azterketarekin lehertu zen: proba egin baino lehen, notarioarenera jo zuten hautagai batzuek, eta idatzita utzi zuten nortzuek gaindituko zuten azterketa; asmatu egin zuten. Osakidetzako langile batzuen testigantzek berretsi zuten halako filtrazioak ohikoak izan zirela urteetan.

Sindikatuek hemeretzi kategoriatan atzeman zituzten irregulartasun zantzuak, baina Osakidetzaren barne ikerketak zortzi diziplinari baino ez zien erreparatu. Fiskalak 11 aipatu ditu. Hiru espezialitatetako azterketak berriz egin behar zirela ebatzi zuen Osasun Sailak, baina horietako bat bertan behera utzia du Gasteizko Administrazioarekiko Auzietako 3. zenbakiko Epaitegiak.

«Azterketaren edukiak ezagutu ahal zituzten»

Uholdea, bozen atarian

Oposizioak notarioarenean

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Avanzako langileek segurtasun neurriak eskatzeko egindako mobilizazioa. ©HITZA

Falta duten segurtasunaren bila

Beñat Alberdi, Gipuzkoako Hitza

Lurraldebuseko langileak geldialdiak egiten hasi dira astean bi aldiz. Segurtasuna bermatzeko neurri hobeak eskatu dituzte, gauetako txandetan ez ezik, aste osoan ere bai.

Elhadji Ndiaye omentzeko ekitaldia, Iruñeko Arrotxapea auzoan, iaz. ©JESUS DIGES / EFE

ESPALOIAN ITOTAKO BIZITZA

Ion Orzaiz

Duela bost urte, 2016ko urriaren 25ean, Elhadji Ndiaye senegaldarra zendu zen, Espainiako Poliziaren zaintzapean, Iruñean. Atxiloketa bortitz baten ostean konfirmatu zuten hila zela. Poliziaren jokabide arrazisten ondorio dela uste dute Ndiayeren lagunek eta gobernuz kanpoko erakundeek.
Egonkorrak bilakatu dira Ipar eta Hego Euskal Herriaren artean Frantziako indar armatuek egiten dituzten kontrolak. ©BOB EDME

Sistemaren belauna lepoan

Oihana Teyseyre Koskarat - Jone Arruabarrena - Ion Orzaiz -Javi West Larrañaga

Migratzaileen aurkako jazarpena fenomeno orokortua da Euskal Herrian. Adituek eta gobernuz kanpoko erakundeek salatu dute Poliziak «sistematikoki» erabiltzen duela bortxa pertsona arrazializatuen aurka.
 ©BERRIA

«Polizia, nahitaez, giltzarri da gizarte arrazista iraunarazteko»

Maite Asensio Lozano

Segurtasunaren zein mehatxuen inguruan zabaltzen diren ideiak «eraikuntza politikotzat» dauzka Douhaibik; horrekin lotu ditu kolektibo arrazializatuen aurkako kriminalizazioa eta jazarpen poliziala.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.