Frantziako Legebiltzarrerako bozak. Lehen itzuliko emaitzak

Abstentzioaren martxan

Macronen mugimendua nagusitu da Frantzian herritarren erdiek baino gehiagok parte hartu ez duten bozetan. Ipar Euskal Herrian ere Martxan nagusitu da, eta abertzaleek gora egin dute
Frantziako presidente Emmanuel Macron legebiltzarrerako hauteskundeetan botoa ematen, igandean.
Frantziako presidente Emmanuel Macron legebiltzarrerako hauteskundeetan botoa ematen, igandean. CHRISTOPHE PETIT TESSON / POOL / EFE

Ekhi Erremundegi Beloki -

2017ko ekainak 13
Legebiltzarreko hauteskundeek Frantziako argazki politikoa irauliko zutela espero zen, eta hala gertatu da. Inoizko abstentzio tasarik handiena izateaz gain, alderdi nagusien gainbehera ekarri dute. Emmanuel Macronek gehiengo zabal bat eskura lezake heldu den igandean Frantziako Asanblean, eta zentro-eskuina litzateke oposizioko indar nagusia. Ezkerrean, talde parlamentarioak osatzeko lanak izanen dituzte, bai PSk eta bai Frantzia Intsumisoak. Ipar Euskal Herrian ere Martxan nagusitu da, eta EH Bai ezkerreko lehen indar moduan agertu da.

Egun osoan emandako datuek iradokitakoa baieztatu zen igande gauean, 20:00etan. Frantziako herritarren erdiek ez dute parte hartu legebiltzarreko hauteskundeetan. %51,3ko abstentzioa izan da, Frantziako bosgarren errepublikan inoiz izan den handiena. Eta beren indar politikoa galtzen ikusi duten anitzek, bata eta bestearen artean hautatzeari uko eginen diotela kontuan hartuta, kopuru handiagoa izan liteke bigarren itzulian.

Bozkatu dutenen artean, Martxan mugimenduari eman diote babesa nagusiki. Frantzia guzia hartu duen uholde bat izan da: lehen itzuliko emaitzak begiratuta, 577tik 400 diputatu inguru lor litzake Frantziako Asanblean Emmanuel Macron presidentearen mugimenduak. Ez du oposiziorik izanen; legebiltzarrean ez behintzat. Parean, ezkerraren gainbehera begi bistakoa izan da. PS alderdiak aurkeztu dituen 416 hautagaietatik 62 bakarrik pasatu dira bigarren itzulira, eta horietako anitz kinka larrian izanen dira diputatu postua lortzeko. Lehen proiekzioen arabera, talde parlamentario bat sortzeko ere lanak izan litzake. Alderdiko buru esanguratsu batzuen galera ere ekarri du; tartean, Jean Christophe Cambadelis idazkari nagusia, Mathias Fekl eta Aurelie Filipetti ministro ohiak, eta Benoit Hamon, presidentetzarako hautagai ohia. Sektore liberalak eta ezkerrekoenak, batak besteari leporatu diote izandako galera, alderdi barruan dagoen iskanbila erakustera emanez. Ezker moderatua bilduko lukeen proiektu berri bat sortzeko asmoa erakutsia du Hamonek —uztailaren 1ean du hitzordua—, eta beste proiektu baten xedea dute Christiane Taubira ministro ohiak eta Anne Hidalgo Parisko auzapezak. Ez dirudi PSk etorkizun luzea izanen duenik.

Oposizio indartsu bat osatzea zen, halaber, Jean Luc Melenchon Frantzia Intsumisoak alderdiaren buruaren xedea, baina ezin erran parioa irabazi duenik. 79 hautesbarrutitan pasatuko da aurrera haren hautagaiak, baina gehienetan, Martxan-eko bat izanen dute parean. Macronen mugimenduak zentrotik eta eskuinetik lor dezakeen boz erreserba kontuan hartuta, FIk hamar eta hogei diputatu artean lortzea espero da. LR-UDI izanen da, izatekotan, oposizioko lehen indarra. Bi indarrek babestutako hautagaitzek hautesbarruti gehienetan egin dute aurrera, eta 85-125 eserleku lor litzakete —2012an 226 zituzten bien artean—. Azkenik, Fronte Nazionalak ere arazoak ditu. Presidentetzarako hauteskundeetan baino milioi bat boz gutxiagorekin 118 hautesbarrutitan aurrera egin badu ere, eskuin muturraren kontra osatu ohi den fronteak ez dio aukera anitz utziko.

Ipar Euskal Herria: Martxan

Frantziako dinamika bera erakutsi dute emaitzek Ipar Euskal Herriko hiru hautesbarrutietan ere. Hiruretan Martxan mugimendua nagusitu da, eta hautagai horiek dute diputatu eserlekua lortzeko aukera gehien.

Loic Correge (Martxan) gailendu da 4. hautesbarrutian, bozen %25,4 lortuta. Parean izanen du Jean Lassalle (Eutsi), gaur egungo diputatua, %17,7rekin. Lassallek berak aitortu du zaila izanen zaiola bere eserlekua atxikitzea. EH Baiko Anita Lopepek gorakada izan du, eta Euskal Herriko zatian bera da bigarren lekuan. UDI eta LR bananduta aurkeztu dira, eta horrek esplika lezake emaitza, Laurent Intxauspe UDIko hautagaiaren iritziz. «Uste dut Martxan mugimenduaren agerpen zabal bat badela, hori ukaezina da. Baina, erran didatenez, departamendu bakarra izan gara UDI eta LR artean hautagaitza bateratuak osatzeko akordiorik lortu ez duguna. Pentsatzen dut batera joan izan bagina Lassalle gainditzea lor genezakeela», adierazi du.

Bosgarren hautesbarrutian, Florence Lasserre Modemeko hautagaiak egoera zailean utzi du Collette Capdevielle PSkoa, hogei punturen aldearekin bere aitzinetik gelditu ondoren. «Biziki pozik gaude. Baina orain bigarren itzuliarentzat lan egin behar dugu; atzo gauetik kontzentratuak gara: beste kanpaina bat hasten da». Abertzaleak erakartzen saiatuko da bigarren itzuli horretan Capdevielle. Haserre mintzatu zen igande gauean Euskal Irratietan: «Euskal lurraldeak, dituen berezitasun guziekin, Ipar Euskal Herriaren ezagupenaren kontra zen diputatu bat hautatuko du? Presoen gaian inoiz ezer egin ez duen bat hautatuko dute hautesleek? Ez dut sekula ikusi manifestazio batean. Hautagai anti-euskalduna ote da?», galdetu zuen. Ezkerrean boz erreserba bat izan badezake ere, emaitza iraultzea harrigarria litzateke.

Vincent Bru Modemeko hautagaia aise gailendu da 6. hautesbarrutian ere, bozen %38,9 lortuta. Lehiatik kanpo gelditu da Sylviane Alaux, egungo PSko diputatua, %7,5eko emaitzarekin, bosgarren lekuan. Maider Arostegi LRko hautagaia lehiatuko da Bruren aitzinean, baina lehen itzulian bozen %13,2 eskuratuta, zaila izanen zaio lehen itzuliko tartea berreskuratzea. Arostegiren gibeletik baina boz kopuruan emendatze nabarmena izanda, hautesbarruti horretan lortu ditu EH Baik emaitzarik onenak. Pozik agertu zen igande gauean Peio Etxeberri Aintxart Euskal Irratietan, eta azken urteetan egindako «inurri lanaren» ondorio gisa aztertu zuen abertzaleen gorakada. «Uste dut frogatu dugula EH Baik ez duela bere lana hauteskundeetan bakarrik kokatzen, baizik eta, herriko kontseiluetan lanean, manifestazioetan... Bai, inurri lana da. Denbora perspektiba batean kokatu behar da ere gure emaitza, 2014ko herri hauteskundeetatik hona izan dugun garapena da. Interesgarria da etorkizunari begira, hiru urteren buruan herriko hauteskundeak izanen direlako», adierazi zuen. Igande gauetik, bileraz bilera dabiltza EH Baikoak, eta atzo arratsean ziren biltzekoak bigarren itzuliari begira koalizioaren jarrera finkatzeko. Bihar eginen dute agerraldia, erabakitakoa jakinarazteko.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna