Albistea entzun

Donostiako 70. Zinemaldia. KRITIKA. Perlak

Bowie asko

Uxue Arzelus -

2022ko irailak 23

'Moonage daydream'

Zuzendaria: Brett Morgen. Herrialdea: AEB. Iraupena: 135 minutu.

David Bowie 70eko hamarkadan, 80koan, 90ekoan. David Bowie dantzan, abesten, bidaiatzen, erretzen. Bowieren ahotsa: kantuetan, elkarrizketetan, hausnarketan. Hallo Spaceboy, Life on Mars?, Moonage Daydream, Space Oddity, Modern Love, Heroes, Let's Dance. Milaka pertsona kontzertuetan, negarrez, Bowieri eskua eskaintzen, musu ematen. Eta milaka irudi: Charles Chaplin, lehertzen diren galaxiak, Murnauren Nosferatu.

Brett Morgenek zuzendu du David Bowieri buruzko Moonage Daydream dokumentala. Horretarako haren familiak pasatutako eta inoiz ikusi gabeko irudi asko erabili ditu, baita bere kontzertuetakoak, egin zituen filmetako eszenak, bideoklipak eta bere bidaia erretratuak ere. Eta bozgorailuetan Bowieren kantak eta Bowieren ahotsa. Morgenek badu eskarmentua musikariei buruzko dokumentalak egiten: 2012an Crossfire Hurricane zuzendu zuen, The Rolling Stones musika taldearen hasierako urteei buruzko filma, eta 2015ean Kurt Cobain: Montage of Heck Nirvana taldeko abeslariaren bizitza erretratatzen duen lana estreinatu zuen Sundanceko zinema jaialdian.

David Bowiek 1967an bere lehen diskoa kaleratu zuenetik hogei disko baino gehiago argitaratu zituen; azkena 2016an, bere heriotza baino egun batzuk lehenago. Musikaria zen, aktorea, eskultura eta pintura lanak egiten zituen, eta bideo esperimentalarekin jolasten zuen. Etengabe eraldatzen ari zen artista bat zen, beti mugimenduan, beti hazi eta ikasten. Morgenek aldaketa konstante hori erakutsi nahi izan digu Moonage Daydream-en, artista eklektikoaren erretratua, izar bitxia, beti pausu bat aurrerago zihoana. Horretarako irudi, musika eta soinu ozeneko etengabeko bonbardaketa bat eraiki du. Kontzeptuan ulertu dezaket zein den bere asmoa, eta tarte baterako funtzionatzen duela iruditzen zait, baina arnasa hartzeko unerik gabeko 2 ordu eta 15 minutuko film batek nekatu egiten du. Esperientzia bezala funtziona lezake —noizean behin Bowieren ahotsa entzuteko begiak ixteko aukera hartuta—, baina zarata asko duen filma iruditu zait; bai bisuala, baita soinu aldekoa ere. Berriro diot ulertzen dudala intentzioa zein den, eta argi daukat Bowieren kasuan dokumental klasiko bat ez litzatekeela egokia izango; baina nik musikariaren hitzetan apur bat gelditzeko beharra sentitu dut, esaten zuena benetan entzuteko, bere kantez disfrutatzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Anari Alberdi. ©JABOGA MANTEROLA / FOKU

Prosaz haragoko udazken bat

Iñigo Astiz

Anari Alberdiren liburua da udazkeneko literatur nobedaderik deigarrienetako bat, baina Agirreren, Epaltzaren eta Ibarzabalen nobelak, Zalduaren ipuinak eta komiki esanguratsuak ere badira tartean
 ©ANDONI CANELLADA / FOKU

«Oraindik ez naiz igandeko zurrunbilotik guztiz atera»

Miren Mujika Telleria

Joanes Illarregi izan zen nagusi Bertsolari Txapelketa Nagusiko bigarren kanporaketan. Eta, hain zuzen ere, garaipen horrek berak eman dio finalaurrekoetarako aukera.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...