Noiz sortua: 2015-06-16 00:30:00

Istorioen matrioxka bat

'Bihotzero' lehenengo eleberria kaleratu du Maider Agirrek, autoekoitzita.

Idoia Beratarbidek ilustratu ditu hainbat pasarte
Egun baten gorabeherak kontatu ditu egileak.
Egun baten gorabeherak kontatu ditu egileak. LOINAZ AGIRRE / GOIERRIKO HITZA

Saioa Alkaiza Guallar -

2015eko ekainak 16

Egun bat, bai eta egun hori bizitzen duen pertsonaren sentimenduak eta bizipenak. Horixe da Maider Agirre idazleak Bihotzero lehen eleberrian kontatu duena. Baina hori baino gehiago ere bada, «arkitektura berezia» baitauka obrak. Trama nagusiaz gain, hainbat istorio biltzen dituen «matrioxka bat» da. Hala, eleberriak badu poesiarik, badu saiakerarik, badu ipuinik... Azken finean, «ohiko nobela batetik ezberdintzen dituen elementuak dauzka». Egileak berak autoekoitzi du, eta Joxerra Gartziaren babesa izan du prozesu guztia aurrera eramateko. Era berean, Idoia Beratarbide sortzaileak ilustratu du: batetik, liburua bera atondu du irudiz; bestetik, hari nagusiaz aparte dauden hogei testutxoak marraztu ditu, postaltxoetan.

«Eleberriei buruz hitz egitea abentura zapuztea iruditzen zait», esan du irmo Agirrek. Eta, horregatik, zertzelada batzuk baino ez ditu eman nahi izan edukiaren inguruan. Oinarrizkoena baino ez. Lehenik eta behin, Euskal Herrian kokatuta dagoela. Bigarrenik, giroa. Hari mutur batzuk, alegia. Ideia orokor bat ere harilkatu du, dena den: emakume baten egun bat da azaldu duena, jaikitzen denetik gauean lo hartzen duen arte. Nolabait ere, bi mundu uztartu ditu: protagonistari gertatzen zaiona, eta bizitzen eta pentsatzen duena. «Anabasa» batean bezala nahastu du dena, gainera.

Familia. Horra elementu estrukturatzailea. Izebari bisitan doa emakumea, eta hark kontatutakoek sortzen dute narrazioa. Agertutako batzuk pasadizo ezagunak izango dira pertsonaia nagusiarentzat; beste batzuk, ordea, ezagutzen ez dituen sekretuak. Ez da sorpresarik faltako, halaber: «Iraganetik datorren oparitxo bat» emango dio-eta izebak.

Poesiei, idazki laburrei eta besteei dagokienez, «denetarik» lantzen dute: gai poetikoak, filosofikoak, «haragizkoak eta larruzkoak», adibidez. Esaterako, Donutsa da baten izenburua; Hitzak beste batena; eta Paris beste batena. «Narrazioaren eta poesiaren artean daude. Oso errez sartzen diren kontakizunak direla iruditzen zait».

Testutxoak eta kontakizun nagusia ustez aparte badoaz ere, zentzua hartuko dute bukaera partean, eta argi eta garbi geratuko da elkar elikatzen duten osagarriak direla.

Autoekoitzi, aske izateko

Aspaldi idatzi zuen liburua Agirrek, 2009an, eta baietz esan zion orduan argitaletxe batek, baina itxi egin zuten. Geroztik, argitalpen prozesu «luzea eta gogorra» jasan behar izan du. Konponbidea: kaleratzea bere esku egotea. «Duintasun kontu batengatik» erabaki zuen hala egitea: «Musika jar dezatela, baina nik nire erara dantzatuko dut, inori konpasa jarraitu gabe. Autoedizioak hori sinbolizatzen du». Horrek eman zion Beratarbide ezagutzeko aukera. «Haren lanarekin nire nobelak beste dimentsio bat hartu du». Mikelazulon (Errenteria) eta Garoan (Donostia) daude ikusgai orain marraztutako irudiak.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 2an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan hamar lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Zortzi positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bost gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.491 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.078 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Maria Txibite, Manu Aierdi eta Elma Saiz kontseilariekin parlamentutik ateratzen. ©Idoia Zabaleta, Foku

Krisiari aitzin egiteko bortzgarren neurri sorta onartu du Nafarroako Parlamentuak

Berria

Navarra Sumaren abstentzioarekin eta bertze alderdi guztien baiezko botoarekin onartu dituzte neurriak. Bertzeak bertze kultura ogibide dutenentzat 50.000 euro arteko diru laguntzak onartu dituzte eta hamabi hilabetez luzatuko dituzte autonomoentzako eta aldi baterako lan erregulazioan daudenentzako alokairua ordaintzeko diru laguntzak. 

Elkarrizketa: Ana Galarraga eta Miren Basaras

«Zabaltzen jarraitu behar dugu ez dakigula benetan zer gertatuko den»

Jakes Goikoetxea

Asko dakite SARS-CoV-2 birusari eta COVID-19aren izurriteari buruz, baina, asko jakinda ere, zuhurtziaz jokatzen dute, ez baitakite zer gertatuko den epe laburrean eta luzera begira.

Behobiako zubia, Irun eta Hendaia artean, itxita. ©Andoni Canellada / Foku

Ekainaren 22an zabalduko dute Ipar eta Hego Euskal Herriaren arteko muga

Jon O. Urain

Reyes Maroto Espainiako Industria ministroak eman du dataren berri. Ia hiru hilabete daramatza itxita, eta itxierak eragozpen ugari eragin dizkie zonalde horietan bizi diren herritarrei.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna