Noiz sortua: 2019-11-24 00:30:00

ARKUPEAN

Biribilguneak

Elixabete Garmendia Lasa -

2019ko azaroak 24

Arnaska, izerditan, urduri, presaren presaz hitz-totelka... etorri zitzaidan ate joka nik eskatutako liburua zekarkidan gizonezko gaztea. Sinatu nion jaso izanaren agiria eta alde egin zuen ziztu bizian eskaileretan behera. Egonarri hain eskaseko mandataririk sekula ikusi gabea ni, marmarrean geratu nintzen, zein estres motak jota ote zegoen gizona asmatu ezinik. Ken Loach zinemagilearen Sorry We Missed You filmean aurkitu dut erantzuna: gizon gazte hura desatsegin bihurtzen zuena bere lana zen; hobeto esan, bere lan moldea, bere lan baldintzak. Izan ere, Amazon-en bidez zetorkidan liburua. Paradoxa, liburua, hain zuzen ere, langile esperientzia bati buruzkoa zela: Women on the Line (Routledge, 1982, 2009). Miriam Glucksmann soziologoa Londresko fabrika batean sartu zen langile mozorrotu gisa, 1970eko hamarkadan, bertako emakume langileen egunerokoa jaso eta aztertzeko; migranteak ziren gehienak, Irlandatik, Karibetik eta Indiatik joanak. Soziologoak etnografia lan paradigmatikoa burutu zuen, bertatik bertarakoa, generoaren, klasearen eta etnizitatearen lerroei jarraituz.

Ken Loachek, beste behin ere, bere zinemagintza ezaugarritzen duen kezka sozialari heldu dio azken pelikulan; oraingoan Amazon, Zara eta konpainiak erabiltzen dituzten etxez etxeko banaketa sareetan zentratu du filma. Auto-esplotaziotik abiatu eta norberaren eta inguruaren —familiaren— suntsiketarainoko gurutze-bidea marrazten du, ikuslea arnasestuka, izerdi hotzetan eta angustiatuta uzteraino. Chaplinen Modern Times, eguneratuta eta erregistro erabat errealistan, umorearentzako eta fantasiarako tokirik gabe. Kontua da, gainera, Ken Loachek eraikitzen duen kalbario hori ez dela artifiziala gertatzen, ezta esajeratua edo puztua ere. Hurrena furgoneta zuri bat ikusten duzunean, edozein bazterretan gaizki aparkatuta, argiak keinuka... jabetuko zara sare handi horietako banatzaile presaturen batena dela.

Horietako bat baino gehiago ibiliko da Frantzian, Jaka Horien artean. Urtea bete du mugimenduak, asteburuetan biribilguneetan biltzen hasi zirenetik. Erreparo apur batekin begiratu genien hasieran, atzean sigla ezagunik ez, eta eskuinak bultzatzen ote zituen irakurri genuenean. Macron presidenteak Eztabaida Handiarekin deuseztatu nahi izan zituen, baina alferrik. Kaleetako jendetza urritu ahala, mugimenduak finkatzeko bideak hartu ditu: orain Herriko Etxeak sortzen dabiltza hainbat hiritan, etxegabeei aterpea eskaini eta, bide batez, komunitatea egonkortuz.

Atzo zortzi, pentsiodunen enegarren manifestazioan, Jaka Horiak zetozkidan gogora. Kontua ez da paralelismo errazak egitea —zapatu arratsaldean kalera irtetea nor bere aldarrikapenekin—. Barruragotik zetorkidan haien akordua, sakonagotik. Hurrengo egunean, BERRIA honetan bertan aurkitu nuen lotura posiblea, Ekhi Erremundegik Romaric Godin kazetariari egindako elkarrizketan. Demokrazia autoritarioaren iturburu ekonomikoak liburua argitaratu berri du kazetari frantziarrak. Erremundegiren «Zer gertatzen ari da munduan?» galderari erantzunez, Godinek: «Mugimendu bakoitzak bere logika du, tokian tokiko erabaki batzuei erantzuten diena. Baina gibeltasuna hartzen badugu, ikus dezakegu azken 40 urteetan mundializazio esaten diogun fenomeno bat dagoela. Funtsean, kapitalismoaren kudeaketa eredu baten mundializazioa da neoliberalismoa». Eskema horretan, merkatuak eta finantzek agintzen dute, Estatua haien zerbitzura jarrita, eta herritarrak kontsumitzaile huts izatera kondenatuz; gero eta degradatuago dauden ondasun eta zerbitzuen kontsumitzaile.

Tokian tokikoa, mugimendu bakoitzak bere logika... esan guri, euskaldunoi, geure orubea markatu eta errespetarazteko lanak ditugunoi. Baina biribilguneak Frantziatik etorri zitzaizkigun bezala —kosta zitzaigun haien logikara ohitzea—, alter-mundializazioak hari mehe bezain tinkoekin lotu gaitzake hangoak, eta hemengoak, eta haragokoak, biribilgune sozialetan.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Koronabirusaren azken datuak

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 12.944 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 846 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 4.601 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Erosketak egiteko ilarak Gasteizen. ©Jaizki Fontaneda / Foku

Osakidetza test azkarrak erabiltzen hasi da

Berria

Italiako Gobernuak herrialdean lehorreratzeko debekua ezarri die Mediterraneoan migratzaileak erreskatatzen dituzten ontziei. «Osasun larrialdiak irauten duen bitartean, ezin dira oinarrizko baldintzak bermatu», adierazi dute.

Herritarren ilada Ordiziako azokan, itxialdiaren hasieran. ©Jon Urbe/ Foku

Baserritarrak haserre, Jaurlaritzak azokak debekatu dituelako

Iker Aranburu

EHNEk uste du Jaurlaritzak ez duela eskumenik salmenta zuzeneko eremuak debekatzeko. "Erabaki tamalgarria», Enbaren ustez

Osasungintzako langileak txaloka Nafarroako ospitale gunean ©Idoia Zabaleta, FOKU

Koronabirusaren hedapena geldotzen ari da Nafarroan, baina ez Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan

Ainhoa Larretxea Agirre

Lau hildako eta 112 kutsatu berri izan dira Nafarroan azken orduetan, eta hildakoak hamazazpi dira Araban, 25 Bizkaian eta hamar Gipuzkoan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna