Albistea entzun

ATZEKOZ AURRERA

Kontzientziak pizten ari dira

Eguzki talde ekologistak deituta, berrehun herritar baino gehiago plastikoak auzolanean jasotzen aritu dira Deba eta Zumaia arteko flyschean. 2.500 kilo inguru jaso dituzte.
Flyscharen itsas ertzean garbiketa herrikoia egin zuten atzo goizean, Deban.
Flyscharen itsas ertzean garbiketa herrikoia egin zuten atzo goizean, Deban. JUAN CARLOS RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urkizu -

2018ko azaroak 11 - Deba

Oier Bartolome surflariak bideo bat egin zuen Zumaia eta Deba arteko (Gipuzkoa) flyschean urriko hirugarren astean, eta berez babestua den biotopoa plastikoz beteta zegoela erakutsi zuen. Herritar askoren kontzientzian eragin zuen bideoak. Hura sarean zabaldu eta aste pare batera, berrehun herritar baino gehiago Debako Elorriaga auzoaren magalera joan dira, Eguzki talde ekologistak deituta, plastikoak biltzera. Askoz lagun gutxiago espero zituen Eguzkiko Juan Mari Beldarrainek, «40 inguru», baina herritar kontzientziadun askok erantzun diote deialdiari.

Amurriotik (Araba) iritsitako Ascension Fernandez da auzolanera batu direnetako bat: «Arazoa iaz ikusi genuen. Oso garrantzitsua da gaia, eta deialdi honen moduko gehiago behar dira». Plastikoz beteta dauka poltsa. «Erakunde publikoak ez dakit kontzientziatuta dauden ala ez, baina paso egiten dute, guztiz».

Adin guztietako herritarrak ari dira auzolanean garbiketa egiten. Inguruko herrietakoak, eta urrunagokoak. Aritz Urbieta Zumaiakoa da, 16 urte ditu, eta plastikoak jaso eta jaso ari da. «Amak kontatu zidan deialdi hau zegoela, eta argi ikusi nuen garbitzen laguntzera etorri behar nuela. Planeta ez da gurea bakarrik». Oso haurra zenetik du natura zaindu behar delako kontzientzia: «Txikitatik hala erakutsi didate».

Hurrengo belaunaldiei eman beharreko hezkuntza funtsezkoa iruditzen zaio David Hollingworth britaniarrari. Bi urteko semea besoetan duela, begira ari da, urrunago emaztea eta alaba zaharragoa garbiketa lanetan ari diren bitartean. «Guk ahal duguna birziklatzen dugu etxean». Iruditzen zaio Eguzkiren deialdiak eragina izan dezakeela batzuen barrenak mugitzeko. «Gaur biltzen den zaborra baino garrantzitsuagoa da egunero egin beharrekoa. Erakunde publikoek, halaber, ez dute nahikoa egiten».

Semearekin joan da Elena Barrueta ere; Asteasukoa (Gipuzkoa) da, eta Bartolomeren bideoaren eragina aipatu du. «Ondo dago haurrek ikustea nola lagundu dezakegun denen artean. Politak dira horrelako garbiketa herrikoiak, baina erakundeek dute dirua eta boterea halako kontuak gerta ez daitezen».

Marea biziekin, okerrago

Ingurua ederki ezagutzen duten herritarrak badira garbiketa egiten; aldameneko auzoko baserri batean jaioa da Itziar Aizpurua:«Eguzkiren deialdia oso ondo dago. Paraje ezagunak dira niretzat, askotan ibili naiz goitik behera eta behetik gora, eta gogoz etorri naiz».

Deba inguruko kostaldea primeran ezagutzen du Koen van den Driessche Belgikako geologoak ere; flyscheko gida lanetan aritzen da tarteka, eta, haren ustez, plastikoa da ingurumen arloan dauden arazo garrantzitsuenetako bat. «Plastikoa arrain handi eta hegazti askoren sabelera iristen da, zoritxarrez. Presazko ekintzak behar dira. Norbanako gisa ere badugu zer egin, eta ahalik eta plastiko gutxien erabili beharko genuke». Sakoneta inguruan egoera «kezkagarria» dela iruditu zaio.

Garbitzera joan direnez gain, turista despistatu batzuk ere begira ari dira; tartean, Herrialde Katalanetatik etorritakoak. Euskal Herriko kostalde osoan dabiltza turistak, ez bakarrik udan. Eta plastikoen kutsadura ere ez da soilik Gipuzkoan gertatzen. Fernando Salegi Eguzkiko kidea Ondarroakoa (Bizkaia) da, eta Bartolomek egindako bideoa goraipatu du hark ere. «Surflariaren bideoak eragin handia izan du, arreta piztu du». Azaldu duenez, Ondarroan ere garbitzen aritzen dira, Atxaspi inguruan. «Baina gurea adabaki bat da, zerbait sinbolikoa: jarraipen bat behar da hemen. Boluntarismoa ondo dago, baina bitarteko gehiago behar dira». Bizkaiko eta Lapurdiko kostaldean egoera antzekoa dela uste du Beldarrainek.

Eguzkikoek ehun poltsa eraman dituzte bilketa egiteko, baina ez dira nahikoa izan. «Motz gelditu gara aurreikuspenetan», esan du Beldarrainek. «Bartolomeren bideoaren ostean, ikusi dugu kontzientziak berpiztu egin direla gaiarekin».

Garbiketan ari direnak plastikoz betetako poltsekin iristen dira antolatzaileak dauden tokira. Zabor pilaketa handia dago eguerdi partean. Lainoa apur bat sartu da Elorriagan; inguruko itsasertzetan plastikoen laino ilunak ez dira berehala joango. Goiz bakarrean ia hiru tona jaso dituzte, Eguzkiren arabera.

Egoerak okerrerantz egingo duela ohartarazi du Beldarrainek: «Hurrengo uholdeak edo marea biziak iristen direnean, askoz plastiko gehiago etorriko da. Biotopo hau ezin da soilik urtean behin garbitu, eta [Gipuzkoako] diputazioak eta Eusko Jaurlaritzak ingurua maiz garbitu behar dute». Nazioarteko erakundeen ardura ere aipatu du: «Plastikoen ekoizpena murriztu behar da, birziklatu ezin daitekeena debekatu, eta gaikako bilketa areagotu».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Edorta Agirre. / ©Gorka Rubio, Foku

«Janari pista galduz gero, nahi duena salduko digu sistemak»

Miren Garate, Gipuzkoako Hitza

Janaren inguruan «gero eta desinteres handiagoa» ikusten du Edorta Agirrek, Amantala ta mantela liburuaren egileak. Dioenez, «zelofanez ontziratutako produktuek» hartu dute lehengaien tokia. «Horiek zer duten? Sinetsi egin behar, ez baitugu kriteriorik».

Sekulako giroa izan zen atzo Ondarroan, eguerditik hasita. ©URTZI URKIZU

'Azule', txingor euritan aurrera

Urtzi Urkizu

Bi urtez derrigorrez eten ostean, Zapato Azule jaia egin dute Ondarroan. Giro aparta izan da kaleetan, Dinamartxakoei ongietorria eman diete eta pentsiodunak omendu dituzte.
 ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

«Niretzat, bertsoa terapia da; arazoren bat edukiz gero, bertsotan heltzen diot»

Amaia Ramirez de Okariz Kortabarria

40 urte igaro dira Arabako lehen bertso eskola sortu zutenetik, eta Lopez izan zen sortzaileetako bat. Ordutik, alboan izan du bertsoa, eta, eginiko lana eskertzeko, aurten berari eman diote Arabako bertsolari txapeldunari txapela jartzeko aukera.
Itziar Ituño aktoreak Malen Zubiri politikariarena egiten du <em>Intimidad</em> telesailean. ©DAVID HERRANZ / NETFLIX

'Intimidad', Netflixen gehien ikusi den telesaila, ingelesez bestekoetan

Urtzi Urkizu

Txintxua Filmsen fikzioa 58 herrialdetan sartu da Top10ean. IMDB-ko lehen 50etan kokatu da

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.