Noiz sortua: 2018-10-10 00:30:00

Ekonomiaren egoera. Orkestraren azterketa

Bertan goxo ez gelditzea

Jokaleku ziurgabeagoa espero du Orkestrak, eta lehiakortasuna sendotzen jarraitu behar dela dio, baina soldatak igota

Irune Lasa -

2018ko urriak 10

Orkestraren txostenari erreparatuta, Arabak, Bizkaiak eta Gipuzkoak ez dute nota txarra atera lehiakortasunaren ikasgaian. Hori bai, «Bilakaera ona»-ri, «Hobeto egin dezakete» eta «Adi, beste ikaskideak hobeto doaz-eta» oharrak gehitu dizkio Orkestrak.

Azken urtean hiru herrialdeek izandako bilakaera positiboaren alderdirik onena da ekonomiaren susperraldia «nahiko inklusiboa» izaten ari dela. Txostenaren ustez, jende bat «atzean geratzearen arriskua» saihesten ari da erkidegoa. Joera horren adierazle batzuk eman zituzten atzo Maria Jose Aranguren Orkestrako zuzendariak eta Susana Franco Lehiakortasun Txostenaren egileak atzo, Bilbon.

Hala, pobrezia arriskuaren sailkapen horretan Europako 218 eskualdeetan 11. dago erkidegoa. Orkestraren arabera, lorpen horretan zerikusi zuzena du DSBE diru sarrerak bermatzeko errentak, baliabideak behartsuenengana iristea ahalbidetzen duelako.

Baina zenbateraino da bilakaera hori ingurune ekonomikoaren portaeraren ondorio soila? Institutuaren arabera, garrantzitsua da ez ahaztea testuingurua hori izan dela, eta horrek neurri batean beste errealitate batzuk ezkuta ditzakeela. Adibidez, langabeziarena da zenbaki handien atzean ezkutatzen den errealitate horietako bat. Orkestraren diagnosiak ondorio kontrajarriak eman ditu datu horri buruz: «Estatistikek erakusten digute langabeziak behera egin duela, baina, hala eta guztiz ere, EAE ez dago toki onean, Europako beste eskualdeekin alderatuta, enpleguaren eta langabeziaren adierazleetan». Hots, tasek hobera egin arren, euren ezaugarriengatik erkidegoaren oso antzeko Europako eskualdeetan enpleguaren eta langabeziaren datuak nabarmen hobeagoak dira. «Argi eta garbi, oraindik ere gizarteko hainbat sektore aktibo bihurtzeko eta enplegua sortzeko tartea badugu, bereziki emakumeen eta gazteen enplegua».

Enpleguaren kalitateari ere begiratu dio Orkestrak. «Joerek erakusten digute etorkizunean automatizazioa handitu egingo dela eta lan prekaritatea ere bai. Hain zuzen ere, prekaritatea sistemikoa bihurtuko da, ekoizpen eta lan harremanetarako modu berrien eraginez». Horregatik, kalitatezko enplegua sortzeko eta gaitasun egokiak bermatzeko, derrigorrezkotzat dauka sakon aztertzea zer ezaugarri dituzten enpleguaren jokaleku berriek.

Ekonomiaren ziklo positiboak, aldeko haizeak bultzatutako emaitza onak zenbateraino gal daitezke motelduz doan egoera batean? Ekonomiaren bilakaeran jokaleku ziurgabeagoa iragarri du Orkestrak. Interes tasa txikien, diruaren truke abegikorren eta erregai merkeagoen bultzada ahitzen denean iritsiko den motelaldiak, Orkestraren ustez, «eragin handia izan dezake EAEn», Europako batezbestekoarekin alderatuta, zorpetze handiagoa duelako, baita kanpoko zorpetzearekiko mendekotasun handiagoa eta irekitze tasa handiak ere.

Eta beste ziurgabetasunak ere ez dira ahaztu behar: zer gertatuko da demografiarekin, ingurumenarekin, baliabideekin? Gizarte kohesioa eta faktore geopolitikoak, merkatuen eta merkataritzaren aldaketa nabarmenak... Horregatik guztiagatik, Orkestrak «konplazentzia» saihestu beharra azpimarratu du, eta lehiakortasuna sendotzeko deia egin.

Berrikuntza

Arabak, Bizkaiak eta Gipuzkoak jarduera berritzailearen efizientzia hobetu dutela diote datuek. Finantza egoera hobeagoarekin enpresek berrikuntzarako jarrera aktiboagoa izan dezaketela dio Orkestrak, hots, inbertsio gehiago egin daitezkeela. Baina, institutuaren ustez, «garrantzitsua» da enpresa ertain eta txiki gehiagok hartzea jarrera hori, berrikuntza teknologikoak eta ez-teknologikoak eginez.

Dena dela, efizientzia datu hobeago horren atzean «esplorazioaren bidea baztertzen duen» I+G gastuaren murrizketa «arriskutsu» bat egon daitekeela ohartarazi du Orkestrak. «Berrikuntzan egiten diren inbertsioen esplorazioaren eta esplotazioaren arteko orekak bermatuko du etorkizunean produktibitateak handitzen jarraitzea».

Hain zuzen, produktibitateari begira, unitateko lan kostuen egoera ona denez, «hainbeste urte iraun duen soldaten moderazioa arintzeko aukera» ikusten du Orkestrak. Soldatak handitzeak «langileen ongizatea areagotuko» luke, eta «lehiakortasuna ez litzateke kaltetuko produktibitatearen hazkundeari eusten bazaio».

Esportazioen joera «bereziki positiboa» ere azpimarratzekoa dela ere badio txostenak. Izan ere, «Espainiako barne eskaria handitu den garaian» gertatu da, eta horrek nazioartera begirako enpresen arreta murrizteko arriskua bazuen. Enpresa esportatzaileen kopurua handitu egin da, baina askok bolumen txikiko esportazioak egiten dituzte.

Gerra komertziala hazkunde sasoia trabatzen hasi da

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 28an eguneratua, 18:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan hiru pertsona hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez, 23 positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta sei gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 28.976 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.037 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Baionako ospitalea, artxiboko irudi batean. ©Guillaume Fauveau

Mugak irekitzeko eskariak ugaritu egin dira

Berria

Edouard Philippek aipatu du mugako kontrolak kentzeko aukera. Ekainaren 15etik aitzinera izanen litzateke. Iñigo Urkulluk eta Alain Roussetek eskari horixe egin dute; Urkullu Espainiako presidenteari zuzendu zaio, eta Rousset, Frantziakoari, gutun bidez. «Akitania Berria-Euskadi-Nafarroa Euroeskualdean mugaz gaindiko mugikortasuna errazteko» eskatu diete. Nafarroako Gobernuak ere bat egin du eskari horrekin.

Gipuzkoaren eta Lapurdiren arteko mugako saltokiak. Muga ekainaren 15ean zabaltzea «litekeena» dela esan du Edouard Philippe Frantziako lehen ministroak. ©Jon Urbe / Foku

Ipar Euskal Herria bigarren fasean sartuko da ekainaren 2tik aitzina

Oihana Teyseyre Koskarat

Ostatuak zabalduko dituzte, baina neurri zorrotzak errespetatzeko baldintzarekin. Hirugarren fasea ekainaren 22an hastea espero dute.

Irun eta Hendaia arteko muga, apirila erdian ©Guillaume Fauveau

«Mugaz gaindiko mugikortasuna zabaltzeko» eskatu dute Urkulluk eta Roussetek

Berria

Gutun bat bidali dio Iñigo Urkullu EAEko lehendakariak Espainiako Gobernuko presidenteari, «Akitania Berria-Euskadi-Nafarroa Euroeskualdean mugaz gaindiko mugikortasuna zabaltzeko». Gutun beraren kopia helarazi dio Alain Rousset Akitania Berriko presidenteak Edouard Philippe Frantziako Gobernuko lehen ministroari.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Irune Lasa

Informazio osagarria