HILBERRIA. Rafael Sanchez Ferlosio

Lumadun baten bizitza

MARISCAL / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Amagoia Gurrutxaga Uranga -

2019ko apirilak 2

«Lumaduna: idaztea ofizio duena». Halaxe idatzi zuen Rafael Sanchez Ferlosio idazleak Historia de un plumífero (Lumadun baten historia) testu autobiografikoan. Horixe, bere bizitzaz eta obraz hitz egitea maite ez zuenaren autodefinizioa. Atzo hil zen, 91 urterekin. 1940ko azken urteetan argitaratu zituen lehen narrazioak, literatur aldizkarietan. Unibertsitatean, berarekin batera 50eko Belaunaldiko kide izan zituen Carmen Martin Gaite eta Jesus Fernandez Santos ezagutu zituen. 1951n eman zuen argitara lehen liburua: Industrias y andanzas de Alfanhuí (Alfanhuiren lantegiak eta ibilerak) nobela. Lan hori zen, Sanchez Ferlosioren esanetan, idatzi zuen fikzio lanik txukunena. «Idatzi ahala irakurri nien gurasoei. Nire testuen zale amorratuak ziren haiek. Amak ordaindu zuen edizioa». Rafael Sanchez Ferlosioren gurasoak: Liliana, bankari italiar baten alaba; eta Rafael, Falange Españolaren sortzaileetako bat eta Franco diktadorearen ministro ohia, kazetaria eta idazlea.

Sanchez Ferlosio Martin Gaiterekin ezkondu zen, 1953an —elkarrekin egon ziren 1970era arte—. 1955an eman zuen sari eta aitorpen handien ekarri zion lana: El Jarama nobela. Ez zeukan zerikusirik aurreko nobelarekin. Handik urte gutxira, saiakeragintzara bideratu zuen bere luma, gramatikarekiko obsesioak hartaratuta. Lan narratiboari bizkar eman zion urte dezentez, baina saiakera eta artikulugintzari ez. Ezta aforismoei ere. Boterea, zinema, kirola, merkatua, gerra, progresoa, abertzaletasuna, hizkuntza eta beste hartu zituen idazgai. Zakar, zenbaitetan; zehatz eta xehe, beti; aberastasun lexiko harrigarriko lumarekin.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

«Hau deserosotasun baten kronika da»

Amagoia Gurrutxaga Uranga

Barruan sentitzen zuen ekaitza aztertzeari ekin, eta 'Galerna'-z erditu da artista. Bere identitateari eta gizarteari buruz galdezka hasi, eta hamaika galdera berri sortu zaizkio. Tabakaleran ditu ikusgai; liburuan ere eman ditu. Erantzun bila segitzen du.
Mary Shelley idazlea, John Opie artistak ondutako erretratuan. ©BERRIA

Azken gizakia gizakiaren azkenean

Joannes Jauregi

Otsailean 170 urte izango dira Mary Shelley hil zela. 'Frankenstein' du lanik ezagunena, baina, 2021 honetan, merezi du haren beste lan bati ere erreparatzea, lotura garbia baitu 2020tik mundua hartua daukan pandemiarekin.
Weezer izan zen Bilbao BBK Live jaialdiko kartelburua 2019an. Irudian, kontzertu hartako une bat. ©JAVIER ZORRILLA / EFE

Teknologia zaharren rocka

Itziar Ugarte Irizar

Maiatzerako iragarria zuen 'Van Weezer' lanaz gain, Weezer-ek beste disko bat iragarri du asteon: 'Ok Human', pianoan oinarritutako eta tonu orkestralez ondutako hamabi kantukoa.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.