Noiz sortua: 2018-04-07 00:30:00

Besteak isilarazteko, ozenenak mututu

Martxoan Ameriketan erail dituzten hiru emakumeren heriotza salatu du Emakumeen Mundu Martxak, Bilbon. «Giza eskubideen aldeko ekintzaileen aurkako erasoak» direla ohartarazi du.
Atzo Bilboko Arriaga plazan egindako elkarretaratzea.
Atzo Bilboko Arriaga plazan egindako elkarretaratzea. LUIS JAUREGIALTZO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ibai Maruri Bilbao -

2018ko apirilak 7

Joan den martxoaren 14an hil zuten tiroz Marielle Franco, Brasilen. Emakumea, beltza, lesbiana, eta, azken udal hauteskundeetan, Rio de Janeiron gehien bozkaturiko zinegotzietan bosgarrena izan zen. Martxoaren 20an agertu zen Maria Guadalupe Hernandezen gorpua, Mexikon, tortura zantzuekin. Hilaren 11n ikusi zuten azkenekoz bizirik, autobus batera igo zenean. LGTBI komunitateko kideen eskubideen alde egindako lanagatik zen ezaguna. Burua estalita zeramaten gizonezko batzuek erail zuten Maria Magdalena Cruz Rojas, Kolonbiako bere etxaldean; martxoaren 30ean izan zen, eta bere senarra eta semea izan ziren lekuko. Nekazari andreen eskubideen alde egin zuen borroka. «Ez dira elkarrekin loturarik gabeko heriotzak. Giza eskubideen aldeko ekintzaileak direlako hil dituzte hiru andre hauek», ohartarazi du Emakumeen Mundu Martxako kide Naia Torrealdaik.

Heriotzen berri izateak sortu dien «ezinegona eta haserrea» azaleratzeko, elkarretaratzea egin zuten atzo arratsaldean Bilbon. Gure bizitzek balio dute. Sistema kapitalistaren sorgin ehizak eraildako emakume guztiak gogoan lelopean, dozenaka lagun elkartu ziren Arriaga plazan. Urrian nazioarteko urteroko bilera egingo du Emakumeen Mundu Martxak Bilbon. Egunotan Euskal Herrian daude mundu osotik etorritako ordezkariak, bilkura prestatzeko asmoz. Hori aprobetxatu dute protesta egiteko: «Mugimendu feminista eta internazionalista garen heinean, nolabait erantzun egin behar genuen».

Hiru hilketak ez dira salbuespena. Francoren heriotzaren berri eman zutenean, Brasilgo mugimendu feministak salatu zuen urtero 100.000 andratik 4.3 hiltzen dituztela euren herrialdean. Baina ez da herrialde hartako kontua bakarrik: «Latinoamerikan, Asian eta Afrikan ekintzaile feministak hiltzen ari dira etengabe».

Torrealdaik onartu du Euskal Herritik begiratuta «harridura» sortzen duela muturreko indarkeria horrek. Baina mundu osoan emakumeek sufritzen duten zapalkuntzaren parte dela zehaztu du. «Herrialde horietan ezegonkortasun politiko itzela dago, eta horrek zigorgabetasun egoeran jartzen ditu boterea dutenak». Azaldu du gizartea mugitzeko indarra dutenak «begiz jota» dituztela, eta indarkeria erabiltzen dutela haien kontra.

Aitortu du heriotza hauen ondorioz ekintzaileek egindako salaketak nazioarte mailan ozenago entzun daitezkeela. «Baina horrek ez ditu boteretsuak kezkatzen. Badakite inork ez duela ezer egingo euren kontra». Torrealdairen ustez, beste ekintzaileak beldurtu nahi dituzte.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 2an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan bi lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Bost positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta lau gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.406 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.068 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Auto bat errepidean, Larragan (Nafarroa). ©Jesus Diges / EFE

Nafarroako Gobernuak «jarrera zuhurra» du lurraldeen arteko joan-etorriekin

Berria

«Autonomia erkidego guztiek dute lurralde mugakideen artean mugitzeko helburu bera, baina litekeena da erritmoak ez izatea berdinak», esan du Javier Remirez gobernuko bozeramaileak. Salvador Illa Espainiako Osasun ministroak atzo esan zuen hirugarren fasea bukatu arte ezingo dela autonomia erkidego batetik bestera bidaiatu. 

Heriotza kopurua asteka, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. ©INE

Nabarmen hazi da izurriak eragindako heriotzen kurba

Edu Lartzanguren

Espainiako Estatistika Institutuak grafiko bat argitaratu du, erakusteko izurriak nola eragin duen heriotza tasan.

Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakaria, apirilean. ©/ Irekia

Urkulluk «elkartasuna» eskatu die langile publikoei, soldata «bermatua» dutelako

Jon O. Urain

Jaurlaritzako lehendakariak oharra egin dio Pedro Sanchezi: «Konpromiso bat du inbestidura bideratu zioten alderdiekin, eta horri muzin egiten badio berak jakingo du zer arrisku hartzen duen».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna