Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

Zoriontsuak betiko

<em>En palabras de Jo… Mujercitas</em> antzezlana.
En palabras de Jo… Mujercitas antzezlana. ESMERALDA MARTIN Tamaina handiagoan ikusi

Agus Perez -

2021eko martxoak 9

'En palabras de Jo… Mujercitas'

Testua: Lola Blasco. Zuzendaritza: Pepa Gamboa. Musika: Luis Miguel Cobo. Eszenografia: Antonio Marin. Argiak: Juanjo Llorens. Jantziak: Guadalupe Valero. Antzezleak: Paula Muñoz, Maria Pizarro, Carolina Rubio, Clara Sanchis, Maite Sandoval, Andrea Trepat. Lekua: Barakaldo antzokia. Eguna: Martxoak 7.

Louisa May Alcott (AEB, 1832-1888) ezaguna da Little Women (Andereñoak) idazteagatik, geroago nobela gotikoak eta erotikoak ere idatzi zituen arren. Bere liburu famatuak lau ahizpa ustez zoriontsuren bizitzak eta gorabeherak aletzen ditu, eta gaur egun —aurreko belaunaldietan ere bai— neska gazteentzako nobelatzat hartua bada ere, rol garrantzitsua jokatu du literaturaren historian, viktoriar giro itogarria islatzeagatik eta orduko emakumeen nahiak eta ezinak deskribatzeagatik.

Esan daiteke egilea AEBetako langile-klase ertainekoa izan zela —hainbat lan ordaindutan jardun zuen— eta bere obra nagusia bere katarsi pertsonalerako idatzi zuela, emakume askoren ahalduntze bidean lagungarri izateaz gain. Bestetik, jakin beharra dugu orduko editoreek liburuko kapitulu osoak ezabatu zizkiotela argitaratua izatearen truke —Alcott diru beharrean zegoen—, eta geroko izenburuak A. M. Barnard ezizenarekin sinatu zituela. Horrek guztiak pentsarazten digu jatorrizko eleberrian gaurko ikuspegi feministarako askoz elementu interesgarriagoak egon zitezkeela, baina, egiatan, soilik esaldi solte batzuk eta lerro artean irakur litekeena jo daitezke salbagarri, eta apur horietatik tiraka eratu da Euskal Herrira gaur ailegatu den antzezlana.

Dena esan behar bada, Pepa Gamboa zuzendari lanetan zegoela jakiteak eraman nau antzezlan hau ikustera: Gamboak zuzendutako dantza lan batek Moskuko Bolshoik banatzen dituen Benois de la Danse bat eskuratu zuen —dantzaren Nobel sariak, labur esanda—, baina hiru antzezlan hauengatik aipatuko dugu hemen: Sevillako El Vacie txabola auzoko emakume ijitoekin egindako La casa de Bernarda Alba, Atxagaren Henry Bengoa inventarium-en gaztelaniazko bertsioa, eta Sarah Kaneren Blasted, duela gutxi Ganbila bilduman argitaratua izan dena Arantzazu Fernandez Iglesiasen euskaratzean.

Eszenaratzeari dagokionez, argi eta jantzi politetan bilduta etorri da guztia, eta muntaia oro har txukuna, dotorea, neurritsua eta testuari ondo egokitua iruditu zaigu. Hala ere, arazo nagusia Lola Blascoren testuak hasierako atalari emandako luzera izan da: lehen ordubetea lau ahizpen pasadizo txikien munduan eman dugu, Jo pertsonaia —Alcotten alter ego-a askoren ustez— orduko usadioetatik aldentzen saiatzen zelarik, baina gero azkartu egin dira gauzak, Blascok onartu izan balu bezala atal horrek ez zeukala hainbesteko antzerki-interesik. Eta gero, bizigarriak bezain argigarriak egin zaizkigu hiru atal nagusien artean txertatutako bi eszena laburrak, non Alcott solastatu egiten den editoreekin eta beste emakume sortzaileekin. Hain zuzen ere, pasarte horiek eta sei antzezleen interpretazio bikainak izango dira lan jator honetatik gehien gogoratuko ditugunak, testuaren desoreka hori gorabehera.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Itziar Aizpuru aktorea, <em>Loreak</em> filmeko eszena batean. ©JON URBE / FOKU

AMONATXOAREN IDEIA ZARTATZEN

Olaia L. Garaialde

Zaharrak eta zahartzaroa modu askotara irudikatu daitezke zineman eta antzerkian; BERRIAk gai horri buruz gogoetan jarri ditu zenbait aktore eta zinemagile. Batzuek nabarmendu dute gero eta pertsonaia gehiago sortzen ari direla, nahiz eta asko rol jakin batzuetara mugatuta egon.

Irene Nemirovsky. ©BERRIA

Literaturaren maleta galduak

Joannes Jauregi

Aurten laurogei urte dira Irene Nemirovsky idazlea Auschwitzen hil zutela. Haren 'Suite frantsesa' eleberriak naziek Frantzia okupatu zutenekoa kontatzen du.

James Baldwinen irudiarekin egindako muntatzea. ©ANE GARCIA
Girlschool taldeko Kim McAuliffe, herenegun, Bilbon. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Girlschool, bigarren lerroan duin

Gotzon Hermosilla

Girlschool taldeak Music Legends jaialdian jo zuen herenegun, Bilbon, eta rock gogorraren eremuan lau hamarkada baino gehiago iraun duen ibilbideari errepasoa egin zioten.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...