Noiz sortua: 2018-09-26 00:30:00

Lege berri baterako oinarriak eraiki ditzagun

Paul Bilbao Sarria, Roldan Jimeno Jurio, Iñigo Urrutia Libarona - 'Hizkuntza eskubideak bermatzeko Legearen bidean', jardunaldiko batzordea

2018ko irailak 26

Nafarroan 2011n izandako aldaketa politikoak itxaropen handiak sorrarazi zituen euskaldunongan. Urteetako, hamarkadetako, tuneletik atera eta argi-izpiek etorkizun berria argiztatu beharra ikusten genuen. Alegia, aurreko Gobernuak garatutako hizkuntza-politika ankerrari buelta eta beste jite bat hartuko zuela aurreikusten genuen.

Halere, bada gure eskubideen kontra egiten duen eta azken hamarkadotan mahai gainean behin eta berriro jarri izan dugun elementu urratzailerik: 1986ko Euskararen Legea. Izan ere, Lege horren ondorioz, nafarrei bizi diren herriaren arabera aitortzen zaizkie oinarrizko eskubide diren hizkuntza-eskubideak, eta beraz nafarren arteko bereizkeria legez aitortzea ahalbidetu zuen aipatu araudiak.

2017ko urrian, Nafarroako Parlamentuak konpromisoa hartu zuen Batzorde Berezi bat eratzeko, eta agindua eman zion Batzorde horri Euskararen Foru Lege berri bat prestatzeko hiru printzipio nagusiren arabera: nafarren hizkuntza-eskubideen bermea, hizkuntza-zonifikazioa eta euskararen ofizialtasuna Nafarroa osoan.

Hasi zen, bai, lanean, aipatu Batzordea eta hainbat aditu zein aritu ari dira iritziak agertzen ia astero. Eta, egia da, bai, herritarren arteko berdintasuna bermatuko duen corpus juridikoaren beharra nagusitzen ari dela orain arte izan diren agerraldietan.

Gauzak horrela, eztabaida horren guztiaren erdian UEUren eskutik lege berriari buruzko jardunaldia antolatzea egokitzat jo genuen. Eta, hartara, irailaren 29an eztabaidarako plaza eskainiko du UEUk Iruñean.

Horrela, lehenik ikuspegi historikoari erreparatu eta 1973ko Foru Berritik 2017ko Legearen aldaketarako ibilbidea egingo dugu. Bigarrenik, euskararen garapenerako marko juridiko baten beharra izango dugu hizpide eta hirugarrenik hizkuntza-eskubideen zonifikazioak egoera soziolinguistikoari nola eragin dion aztertu ahal izango dugu.

Hiru elementu horiek jorratuta, nolabaiteko zonifikazioa pairatzen duen beste hizkuntza-komunitate bateko ordezkaria izango dugu gure artean, eta Valentzian zonifikazioak azken hogeita hamabost urteetan zer-nola eragin duen azalduko digu.

Halere, gogoan izan behar dugu, marko teorikoaz haratago, herritarrak jarri behar ditugula erdigunean. Izan ere, orain arteko araudiak herritarrengan izan du eragina, alegia, herritarrak diskriminatu ditu, herritarrei jarri dizkie oztopoak. Horren guztiaren inguruan mahai ingurua izango dugu eragile sindikalekin, teknikariekin zein adituekin. Finean, lege berri baterako oinarriek herritarrak izan beharko dituzte presente une oro, eta lege berriak zabal ditzakeen aukera berriak ere hizpide izan behar ditugu.

Eta, nola ez, proposamenerako tartea ere izango dugu. 2016ko abenduan, Europan inoizko adostasun sozial handiena duen hizkuntza-politikari buruzko proposamen politikoa aurkeztu zuten Europako 30 hizkuntza gutxituren alde lan egiten duten ehunetik gora eragilek: Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloa. Hartara, zinez uste dugu lege berri baterako oinarriak dokumentu horren baitan eraiki behar direla.

Iazko urrian Nafarroako Parlamentuak eskaera zehatza egin zuen, hizkuntza-eskubideen zonifikazioa gainditu, euskararen ofizialtasuna Nafarroa osora zabaldu eta herritar guztien eskubideak bermatuko duen lege-proposamena egitea. Zalantzarik gabe, aldaketatik ALDAKETArako aukera zabaldu dute eta gure aldetik eztabaida mamitsu horri ekarpen propositiboa egin nahi diogu. Orain da, bai, behingoz, herritar guztiak bereizkeriarik gabe hartuko dituen araudia abian jartzeko unea. Eraiki ditzagun, beraz, lege berri baterako oinarriak.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Koronabirusaren azken datuak

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 13.406 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 905 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 4.972 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Diputatuak saioren hasieran, minutu bateko isilunean. / ©Mariscal, EFE

Alarma egoera luzatzea onartu du Espainiako Kongresuak

Berria

EAJk iragarri du bilera horretan egongo dela. EH Bildu, berriz, ez da joango. Konfinamenduan apirilaren 26ra arte luzatu dute Hegoaldean.

Gasteizko farmazia bat. / ©Endika Portillo, Foku

Egun beltzenetan bigarrena izan da atzokoa, hildako kopuruari dagokionez

Ekhi Erremundegi Beloki - Ane Eslava

Gutxienez 59 pertsona hil dira Euskal Herrian azken 24 orduetan koronabirusak jota. 900 hildakoen langa gainditu da. 462 positibo gehiago atzeman dituzte Hegoaldean.

350 diputatutik 43 joan dira Espainiako Kogresura ©mariscal / EFE

EAJk atea ireki dio Sanchezek proposatutako itunean parte hartzeari; EH Bildu ez da joango

Irati Urdalleta Lete

Apirilaren 26ra arte luzatu dute alarma egoera, eta Sanchezek aurreratu du uste duela hamabost egun barru berriro alarma dekretua luzatu beharko duela

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna