Albistea entzun

KRITIKA. Dantza

Versaillesen, dena ondo

Malandain Ballet Biarritzen Marie Antoinette dantza ikuskizunaren irudi bat.
Malandain Ballet Biarritzen Marie Antoinette dantza ikuskizunaren irudi bat. OLIVIER HOUEIX Tamaina handiagoan ikusi

Agus Perez -

2022ko uztailak 30

'Marie-Antoinette'

Konpainia: Malandain Ballet Biarritz. Koreografia: Thierry Malandain. Dekoratua eta jantziak: Jorge Gallardo. Argiak: François Menou. Musika: Joseph Haydn, Willibald Gluk. Lekua: Donostiako Viktoria Eugenia antzokia. Eguna: uztailak 28.

Donostiako Viktoria Eugenia antzokia ongi bete da Malandain Ballet Biarritzen Marie-Antoinette dantza emanaldia ikusteko. Versaillesko jauregiko Errege-Operan martxoan estreinatu zen lan honetan, Viktoria Eugenia antzokia izan zen ekoizle kideetariko bat, eta Euskadiko Orkestra arduratu zen musikaren interpretazioaz Melanie Levy-Thiebauten zuzendaritzapean.

Bere azken sorkuntza honetarako, dekoratu erdi naturalista erdi eskematikoa aukeratu du koreografoak, eta jauregi famatuaren leiho eta ate bertikal handiek inguratu dituzte dantzariak —Luis XVI.aren gortesauak—, haien atzean zeruaren ostarte margotuak ikusten zirela. Neurri handiko mahai bat izan da lehen minutuetako protagonista, mahai erraldoi batean amaitu zelako errege-erregina nerabeen eztei-banketea.

Xehetasun historizista horrekin hasi nahi izan du Malandainek bere kontakizun dantzatua, eta, paperean banatu ez den esku-programaren arabera, Frantziako eta Nafarroako erregina ezkontidearen bizitzan parte hartu zuten pertsonaia guzti-guztiak agertu omen dira emanaldian, ene uste apalean —eta ikusleengandik entzun ditudan komentarioen arabera ere bai— identifikaezinak edo, gutxienez, oso nahasiak suertatu diren arren.

Bide horretatik, eta pertsonaia historikoei ezaugarri argiak emateko ahaleginean, lan bereziki ona egin du Jorge Gallardo dekoratu eta jantzien diseinugileak, garai hartako itxura eta izaera garaikidea ederki konbinatuz eta ikusgarritasuna lortuz berez emozio askorik gabeak izan diren dantza gortesauetan. Ildo beretik, finezia eta dotorezia handia erakutsi dute dantzariek —rol nagusietan zeudenek bereziki—, eta nik esango nuke koreografoak asmatu egin duela dantza gortesauetatik garaikiderainoko zubiak eraikitzen. Kontrako platerean, hemen aitortu behar dut ez naizela inoiz izan Haydnen betelan ustez sinfonikoen zalea, baina harena izan da entzun dugun musika ia dena, erreginaren lehen alabaren jaiotza girotzeko baliatu den Gluken Orfeo eta Euridize-ren zati txiki batean izan ezik, musika-kaxa baten soinuaren antzera interpretatu dena.

Pentsa liteke koreografoak buelta bat emango liokeela Marie-Antoinetteren kontakizun ezarriari, edo behintzat azpimarratu haren bizimodu axolagabeak herri xehean, eta bereziki emakumeengan, sortu zuen amorrazioa. Izan ere, badirudi 1789an emakumeak trumilka joan zirela Versaillesera mendeku bila, eta gertaera hark ekarri zuela gerora erreginaren eta antzinako erregimenaren amaiera. Ordea, Marie-Antoinette honetan gure bizitzaren ordu eta erdi bat eman dugu, batzuetan ohiko amodio-pasarteak ikusten eta beste batzuetan Antzinaro klasikoko figura mitologikoak irudikatzen edota maskaradun dantzarien alegrantziak kontenplatzen, segida neoklasiko bezain amaiezinean.

Versaillesen dena ondo zihoalako, azken hiru minutuetan leihoetatik herri haserrearen hots beldurgarria entzun eta denak korrika hasi eta emanaldia bat-bateko ilunean bukatu den arte, ordurako lekuz kanpo zegoen amaiera landugabe batean.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Bi ume Durangoko Azokan, bi helduren bizkarrera igota. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Transmisioa: nor-nori-nork

Iñigo Astiz

Egitarautik beretik hasita, bi urteko osasun larrialdiak kultur transmisioan izan duen eraginari buruzko kezka igar daiteke Durangoko Azokan. Gaiari buruzko iritziak bildu ditu BERRIAk Landako gunean
Jordi Panyella Pollen argitaletxeko editorea, atzo, Durangoko museoan. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Editorial katalan bat azokan

Andoni Imaz

Aurten, lehen aldiz, Euskal Herritik kanpoko argitaletxe batek ere parte hartu du Durangoko Azokan: Polálen-ek. Euskaratik katalanera itzulitako lanak ekarri dituzte.
Gotzon Barandiaran eta Miren Narbaiza, aurten Ahotseneko zuzenekoak hartu dituen Durangoko Plateruena kafe antzokiaren atarian, atzo. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Sorkuntzari arreta, sortzaileari ahotsa

Ainhoa Sarasola

Sortzaileei plaza bat emateko eta sorkuntza erdigunean jartzeko jaio zen Ahotsenea, orain dela hamabost urte. Ehunka musikari, idazle eta artista hartu ditu ordutik, eta erreferente bilakatu da, sustatzaileen ustez. Baina badu aurrera begirako erronkarik ere.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...