Albistea entzun

KRITIKA Dantza

Sacromontetik mundura

Agus Perez -

2018ko otsailak 25

'Habitat'

Kontzeptua eta koreografia: Daniel Doña. Zuzendaritza eszenikoa: Jordi Vilaseca. Soinu-espazioa: Hector Gonzalez. Eszenografia: Davinia Fillol. Argiak: Olga Garcia. Jantziak: Yaiza Pinillos. Interpreteak: Cristian Martin, Alfredo Valero, David Vazquez, Daniel Doña. Lekua: Donostiako Viktoria Eugenia antzokia. Eguna: Otsailak 23.

Daniel Doñaren hastapenak eta sustraiak Granadako Sacromonten (Espainia) omen daude, eta pasa den hamarkadan Achanta la mui gaztaro-ikuskizuna sortu ostean, orain helduaro betean etorri da Habitat izeneko sorkuntzarekin. Ez da nire asmoa dantza flamenkoaren historia hurbila hemen egitea, urrunetik eta distantzia emozionaletik jarraitzen dudalako haren bilakaera, baina jakin beharra dago esangura handikoak direla bi izenburuok. Lehenak Isildu zaitez behingoz edo Itxi aho hori esan nahi du iberiar ijitoen hizkuntzan, eta esapide horrekin Doñak aldarrikatzen zuen bere flamenko iraultzaileak zaharren forma ankilosatuetatik libre izateko zeukan eskubidea.

Oraingo Habitat honekin txoko artistiko bat aldarrikatzen du bere estilo heldurako. Habitat berri horretan aurkitzen dira dantzariaren eta konpainia osoaren jatorria, eta, aldi berean, dantza klasikoaren eta garaikidearen eragina, baina beste ezeren gainetik, XXI. mendeko sortzaile izateko bokazio erostezina. Horren lekuko, Doñak eskuratu duen sari garrantzitsuen bilduma.

Ikusleek, aretora sartzean, beroketak egiten baleude bezala aurkitu dituzte artistak. Bat txalo erritmikoak jotzen eta flamenko-abeslaria lurretik esaten bere salmodia. Erabateko jarraitutasun eredugarrian sartu gara emanaldian, eta orduan hasi gara konturatzen leuntasun atsegineko cante-a soinu-espazio oniriko baten parte zela eta oso arkaikoa egiten zitzaigula. Abeslaria eszenako alde batean zegoela, beste aldean ikusi ditugu bi dantzariak, bata zein beste biak argi zenital banaren pean kokatuta, eta dantzariek eraikitako figurek maila gorena erakutsi dute hasierako keinutik eta emanaldia bukatu arte: besoek, eskuek, gorputzek, jarrerek… zehaztasun itzela hartu dute, eta leunak izan dira aldi berean. Inspirazio sublimearen fruitu izanik, eta teknika diziplinatuaren bidetik, Ekialde Hurbil eta Ertaineko korronte mistikoekin konektatu gaituzte.

Hasieratik bertatik sartu gara dantzaren eremu sakratuan, non bai dantzariak bai ikusle trebatuak lurreko eremu materialetik irten eta meditazioaren moduko esfera esplikaezin batean sartu garen. Dantzarien gorputzen trebakuntza itzelak eta sortzaileak arte gorenaren erresumara heltzeko duen borondateak gu geu ere eraman gaitu batzuetan zeru horietara, eta Lurrera berriz etortzean jakin dugu aingeruen dohain batzuk dastatzeko gai izan garela.

Egia osorik esan behar badut, ez da den-dena Daniel Doña eta Cristian Martin dantzarien meritu izan: Jordi Vilasecaren dramaturgia erabakigarria, duela bi mendeko oihalekin egindako jantzi alegorikoak, goitik eskegitako tramankulu oniriko erraldoi aldakorra, argien diseinu intimista eta beroa, akordeoiaren presentzia obsesiboa... dena izan da pertinente, ez da ezer betegarri hutsa izan, eta araztasun horren bidez heldu gara berriz ere dantzaren gailurretaraino.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Jone Laspiur, atzo, emakumezko aktore berririk onenaren saria telematikoki jasotzen. ©Miguel A. Cordoba / EFE

Euskal filmek zortzi sari jaso dituzte Goya sarietan

Paulo Ostolaza

Bost garaikur eskuratu ditu Akelarre pelikulak, eta hiru Ane-k. Emakumezko aktore protagonistarik onenaren saria Patricia Lopez Arnaiz gasteiztarrari eman diote, eta emakumezko aktore berririk onenarena Jone Laspiur donostiarrari.

1 ©ALEMANIAKO ARTXIBO FEDERALAK / EZEZAGUNA

Goeringen artekaria gure artean

Amagoia Gurrutxaga Uranga

Bigarren Mundu Gerra garai oparoa izan zen naziek espoliatutako artelanen negozioan sartzeko prest zeudenentzat. Horietako bat izan zen Alois Miedl enpresaria. Artelan ugari pasarazi zituen Euskal Herritik barrena, Espainiako eta Portugalgo merkatuetara bidean. Hainbat euskal herritar izan zituen laguntzaile horretan.

Sarah Mary Chadwick abeslari eta pianista. ©BERRIA

Minari amaiera emateko biluztea

Mikel Lizarralde

Bi heriotza, harreman baten haustura eta suizidio saiakera bat. Mina eta samina dario Sarah Mary Chadwick musikariak azken bi urteetan ondu duen trilogiari. 'Me and Ennui Are Friends, Baby' du azken alea.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna