Albistea entzun

Donostiako 66. Zinemaldia. BASQUEWOOD

Martin Ugalde galdezka

Urtzi Urkizu -

2018ko irailak 27

Itsua da ongien ikusten duena», esaten dio Elizabeth Macklin olerkariak Mikel Urdangarini Margolaria-n. Gallo dokumentalean, surflari itsu bat da protagonista: Aitor Francesena. Olatuak sentitu ez ezik, bizitza erraz ikusten du. Bizitzarako lezio bat baino gehiago ematen ditu surflari txapeldunak, bere ezizena izenburutzat duen filmean. Txikia, baina hunkigarria da Antonio Diaz Huertak zuzendutako lana. Begiak zabaltzeko aproposa.

Jose Manuel Pagoaga Peixoto-k ikusmena galdu zuen 1979an, atentatu baten ostean. Itzalen bat baino ez du ikusten gaur egun, baina argitasunez mintzatzen da Jainkoak ez dit barkatzen dokumental txundigarrian. Argi kontatzen du Lezo Urreiztieta lagunak zuen ametsa: Mexikoko Guadalupe uhartean Euskal Herri aske bat eraikitzea. Euzkadi Tropikala izena du Martin Ugaldek egindako elkarrizketetan oinarritutako lanaren zati horrek. Egunotan itzaletik irten da apur bat Urreiztietaren biografia: pirata, kontrabandista, gudari heterodoxoa, inork beretzat hartu ez zuen pertsonaia definiezina. Netflix Originals-en lehen euskarazko telesailerako ematen dute Martin Ugaldek grabatutako zintek —35 orduko elkarrizketak—. Josu Martinezek maisuki atera dio zukua audio material horri. Memoria historikoari helduta, nekez egingo du ikusle batek hainbeste barre dokumental batekin. Eta, irriarekin batera, jakingarriak atera. Sekulakoa da Lezo.

Andoainen gordeta zeuden elkarrizketa zintetan film itsu bat zegoen, eta irudiz jantzi du dena Martinezek. Mota guztietako ikusleak gozarazteko moduan. Behin Urreiztietaren lilura pasatu zaidanean, Martin Ugalderen ahotsean hasi naiz pentsatzen. Galdetzeko moduaz, protagonistari gaietan bide emateko duen trebeziaz, kazetari senaz. Gehiegi itsutu gabe, esatera noa Ugaldek berak ere mereziko lukeela HBOren telesail bat.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Joaldun bat Ortzaizeko kabalkadan, irailaren 18an. ©PATXI BELTZAIZ

Kultur politikaren eraikuntzan

Joanes Etxebarria

Heldu den otsailaren 4an Euskal Elkargoan kultur politikaren proiektua bozkatuko dute. Proiektuak, eragileen rolak definituz, Euskal Kultur Erakundearena argituko du. Garapen Kontseilua, berriz, ondoko urteetako proiekzioa lantzen hasiko da oraidanik.
Clara Montero Tabakalerako Kultura zuzendaria, eta Ana Teixeira eta Oier Etxeberria erakusketaren komisarioak, atzo, hainbat artistarekin. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Begi bistakoa den armategia

Naroa Torralba Rodriguez

Gaurtik ekainaren 4ra bitarte, Evil Eye erakusketa dago Tabakaleran. Izaro Ieregi eta Azucena Vieites artisten lanak ditu, besteak beste. Jarduera programa bat ere izango du
Claudie Marcel-Dubois eta Maguy Pichonnet-Andral etnomusikologoak. ©Claudie Marcel-Dubois

Bigarren Mundu Gerlaren ondoko grabaketa batzuk, entzungai sarean

Iñaki Etxeleku - Ipar Euskal Herriko Hitza

Frantziako bi ikerlarik 1947an eta 1958an egin euskal kantu, bertso eta soinu grabaketak Interneten entzungai jarri dituzte berriki. Artxibo horiek gehienak aztertzekoak dira oraino.

Bertso Eguna, iaz, Izpuran. / ©Guillaume Fauveau

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...