Albistea entzun

Donostiako 66. Zinemaldia. BASQUEWOOD

Martin Ugalde galdezka

Urtzi Urkizu -

2018ko irailak 27

Itsua da ongien ikusten duena», esaten dio Elizabeth Macklin olerkariak Mikel Urdangarini Margolaria-n. Gallo dokumentalean, surflari itsu bat da protagonista: Aitor Francesena. Olatuak sentitu ez ezik, bizitza erraz ikusten du. Bizitzarako lezio bat baino gehiago ematen ditu surflari txapeldunak, bere ezizena izenburutzat duen filmean. Txikia, baina hunkigarria da Antonio Diaz Huertak zuzendutako lana. Begiak zabaltzeko aproposa.

Jose Manuel Pagoaga Peixoto-k ikusmena galdu zuen 1979an, atentatu baten ostean. Itzalen bat baino ez du ikusten gaur egun, baina argitasunez mintzatzen da Jainkoak ez dit barkatzen dokumental txundigarrian. Argi kontatzen du Lezo Urreiztieta lagunak zuen ametsa: Mexikoko Guadalupe uhartean Euskal Herri aske bat eraikitzea. Euzkadi Tropikala izena du Martin Ugaldek egindako elkarrizketetan oinarritutako lanaren zati horrek. Egunotan itzaletik irten da apur bat Urreiztietaren biografia: pirata, kontrabandista, gudari heterodoxoa, inork beretzat hartu ez zuen pertsonaia definiezina. Netflix Originals-en lehen euskarazko telesailerako ematen dute Martin Ugaldek grabatutako zintek —35 orduko elkarrizketak—. Josu Martinezek maisuki atera dio zukua audio material horri. Memoria historikoari helduta, nekez egingo du ikusle batek hainbeste barre dokumental batekin. Eta, irriarekin batera, jakingarriak atera. Sekulakoa da Lezo.

Andoainen gordeta zeuden elkarrizketa zintetan film itsu bat zegoen, eta irudiz jantzi du dena Martinezek. Mota guztietako ikusleak gozarazteko moduan. Behin Urreiztietaren lilura pasatu zaidanean, Martin Ugalderen ahotsean hasi naiz pentsatzen. Galdetzeko moduaz, protagonistari gaietan bide emateko duen trebeziaz, kazetari senaz. Gehiegi itsutu gabe, esatera noa Ugaldek berak ere mereziko lukeela HBOren telesail bat.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Gure Artea sariak banatu dituzte gaur goizean, Gasteizko Artium museoan ©Irekia

Mari Puri Herrero, Nora Aurrekoetxea eta Consonni dira 2022ko Gure Artea sarien irabazleak

Unai Etxenausia

Ibilbide artistikoagatik saritu dute Herrero; sorkuntza lana aitortu diote Aurrekoetxeari; eta arte plastiko zein ikusizko arloan egindako lana hartu diote aintzat Consonni arte ekoizle eta editorialari.

Neil Tennant, Pet Shop Boys taldeko abeslaria, 2017an. ©M.SAYAO / EFE

Albait uhin gehien

Itziar Ugarte Irizar

The Killers, Pet Shop Boys, LCD Soundsystem, Nathy Peluso eta J Balvin izango dira Bilboko BBK Live jaialdiaren izarretako batzuk. Bihar hasi eta igandera bitarte, ehun artistatik gora igaroko dira hamabi agertokitatik, askotariko proposamenekin
Maialen Berasategi itzultzailea, Clara Zetkinen <em>Faxismoaren aurka borrokan</em> liburua eskuetan duela. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Faxismoa ulertu, aurre egiteko

Andoni Imaz

Katakrak argitaletxeak Clara Zetkinen testu batzuk bildu ditu 'Faxismoaren aurka borrokan' liburuan, Maialen Berasategik euskaratuta. Testu nagusiak 1923ko bi txosten dira

Antxon Ezeiaza zinemagilea, artxiboko irudi batean. ©Gari Garaialde / Foku

Euskadiko Filmategiak Antxon Ezeiza zinemagilearen lana katalogatu du

Leire Perlines Apalategi

Zinemagilearen funts dokumentala, bibliografikoa eta grafikoa gorde dituzte Euskadiko Filmategiaren artxiboan. 2020an, Errenteriako, Pasaiako, Hernaniko eta Andoaingo Udalek Ezeizaren ondarea filmategian uztea erabaki zuten.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...