Albistea entzun

HERTZAK

Troiako zaldiak hegalak ditu

Mikel Zumeta -

2022ko ekainak 19

Txilen gaude, gizon bat biluzik agertu da kalean. Atxilotu eta ospitaleko psikiatria eremuan sartu dute. Pazientearen kasua 63.a da. Ospitalean Elisa Alduneta psikiatrak tratatuko du etorkizunetik datorrela esaten duen pazientea.

Caso 63 Txilen sortutako irrati fikzioa da, Emisor Podcastingek ekoitzia, eta Spotifyn entzungai dago. Bertan Antonia Zegers eta Nestor Cantillana aktoreek terapeutaren eta pazientearen rola jokatzen dute. Saioek hamabost minutu inguruko iraupena dute, eta fikzioa bi denboraldiz osatua dago. Podcasta iaz aireratu zen estreinakoz; pandemian bizitakoaz elikatuko da fikzioa tamaina batean, baina badu Twelve Monkeys, Back to the Future edo Gattaca bezalako filmen gidoietatik zerbait ere.

Saioak xumeak dira, soilak, pazientea eta terapeuta solasean izango ditugu, bata bestea konbentzitu nahian dabil. Nork izango du arrazoia? Soinu diseinua ere oso neurtua du: sinplea eta zorrotza, elkarrizketak behar duten tenkaz eta dramatismo ukituaz hornitzeko.

Istorioa entzuten ari nintzela, morroiaren eta heriotzaren alegia etorri zait burura, Thomasen teorema ere bai. Edipo otu zait, James Cole (Bruce Willis), eta Kasandraren konplexua. Etorkizunaz ari zaigu fikzioa, halabeharrezkoak izan daitezkeen etorkizun hurbil eta ikaragarriez. Fikzioak askorako ematen du, elkarrizketa soila, eta bertan, misterioa, zirrara eta hausnarketarako gai ugari plazaratuko dituzte.

Zer gerta daiteke pandemiak bata bestearen ondoren jazotzen badira? Klima aldaketak Lurrean bizitza aldatzen duenean? Teknologia kolapsatu egiten bada eta sarea desagertzen bada? Ez zait iruditzen inor etorriko denik gu salbatzera. Hori bai utziko diodala fikzioari. Ezagutzen dudan errealitate horretan, gizartea da bere gain ardura hartu behar duena. Bestela, jai daukagu.

Caso 63 podcastaren ingelesezko bertsioa prestatzen hastekoak dira; bertan, Julianne Moore eta Oscar Isaac aktoreak izango dira protagonistak, istorioa printzipioz berdina izango da —eta printzipioz diot, badakigulako nolakoak diren estudio handiak eta AEBetakoak halako edukiekin: artifizioaren oso zaleak izaten dira—. Emaiozue, bada, aukera bat istorioari, pilulatxoetan doituko den fikzio interesgarriari, itsasoaren beste aldetik datorren etorkizun uhin kritikoari.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Baltsa piratak, portutik Kontxarako bidean. ©JON URBE / FOKU

Donostia abordatu dute piratek ia 200 ontzitan

Hodei Iruretagoiena - Mikel P. Ansa

Itzuli da Aste Nagusi Pirataren ikur bihurtu den ekitaldia, bi urteko etenaren ondoren. Ia berrehun ontzi abiatu dira, 17:00ak jo dutenean. Abordatzeak hogeigarren aldia du aurten.

 ©ANDONI CANELLADA / @FOKU

«Ahituta amaitzen dugu, baina zoriontsu»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Klasikoetan klasikoena da Arnoldo izozkitegia Donostian. 1935ean hasi ziren, eta laugarren belaunaldiko kidea da Alustiza: «Hauxe da txikitatik edoski duguna; gure odola da, eta ezin genuen hiltzen utzi».
Mariana Etxegarairen hilobia, Hazparnen (Lapurdi). ©HAZPARNEKO HERRIKO ETXEA

«Kantuan hastean hein bat lotsatua nintzen, baina ahantzia nuen berehala»

Miel A. Elustondo

Julien Vinsoni zor bide zaio bertsolaritzari buruzko aipurik zaharrenetakoa, 1869ko irailean Saran egindako Lore Jokoetakoa. Hantxe dira ageri Jatsuko Piarres Ibarrart 'Bettiri', Azkaineko Mari Luixa Erdozio eta Joanes Etxeto 'Senpereko errienta' koplariak. Usteak ustel, Erdozio ez da salbuespen. Garaian, beste bi emakumezko ere nabarmendu ziren kantuan, Mariana Etxegarai 'Aña Debrua' eta Marie Hargain, bertsolari txapeldunak.
Uribarri Ganboako Garaioko hondartza. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Barnealdeko hondartzak

Eider Etxeberria Soria

Uribarri Ganboako urtegia urte osoan bisitatzeko leku aproposa da, uda sasoian batez ere. Garaioko eta Landako hondartzak daude han, eta bainua hartzea baimendurik dago

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...