Durangoko bonbardaketa ikertzeko auzia artxibatu dute

Ebazpenaren aurkako helegitea jarri du udalak. Krimenak ez ikertzeko «aitzakiak» jartzea egotzi dio Durango 1936 elkarteak epaileari
Martxoak 31 batzordeko kideak, kereila aurkeztu zuten egunean.
Martxoak 31 batzordeko kideak, kereila aurkeztu zuten egunean. M. DEL VALLE / ARP

Ion Orzaiz -

2018ko urtarrilak 24
Elgeta, Gasteiz, Iruñea... Frankismoko krimenen aurkako prozesu judizialak bata bestearen atzetik ixten ari dira. Kereilak onartu eta berehala, kolpea jasotzen dute epaitegietan. Durango (Bizkaia) izan da zerrendara batzen azkena. 1937ko martxoaren 31n 336 hildako eragin zituen bonbardaketa ikertzeko salaketa jarri zuen bertako udalak iazko uztailean, eta hura tramiterako onartu zuen epaitegiak artxibatu du orain.

Udaleko abokatuek aurkeztua dute jada ebazpenaren aurkako helegitea, «gertatu zenaren inguruko egia jakin dadin, eta, presio politikoaren bidez, Italiako Gobernuak bonbardaketagatik barkamena eska dezan». «Harriduraz» hartu dute epaitegiaren ebazpena, auzibidea tramiterako onartu zutenean magistratuek oso bestelako jarrera agertu baitzuten: «Kereilan aurkeztutako gertakariek gizateriaren aurkako delituen eta gerra krimenen ezaugarriak dituzte», azaldu zuen epaitegiak orduan. Orain, berriz, zalantzan jarri dute kereilaren oinarria bera, 1937an Durangoko sarraskia eragin zuten pilotu eta soldaduen nortasuna zehazterik ez dagoela argudiatuta: «Datu zehaztugabeetan oinarritzen da gertakarien egiletzari dagokion zerrenda, eta ezin dira errealitate faktikoaren testuinguruan ziurtasun osoz kokatu [...]. Bonbardaketa gertatu zen egunetan parte hartu zutenak pertsona horiek ala beste batzuk izan ziren ez dago frogatua».

Durango 1936 kultur elkartea ere haserre agertu da epaia ezagutu ostean. Auzia artxibatzeko «aitzakiatan» ibiltzea egotzi dio epaileari: «Benetako arrazoiak beste batzuk dira, eta durangar guztiok ederto dakigu zeintzuk diren». Elkarteak argudiatu duenez, sarraskiaren erantzuleak bizirik dauden ala ez frogatzea ez dagokio salaketa jarri duenari, «horretarako baitago ikerketa».

Ez da frankismoko krimenen aurkako kereilek jasotako lehen zaplaztekoa. Elgetako Udalak ere salaketa jarri zuen iaz, herrian 1936 eta 1980 artean gertatutako hamalau krimen iker zitezen, eta Bergarako auzitegiak hura tramiterako onartu eta abiatu zuen ikerketa. Maider Imaz epaileak genozidio eta gizateriaren aurkako delitu zantzuak ikusi zituen gertakariotan. Imaz, baina, ordezko epaile gisa ari zen, eta berezko epailea itzuli zenean artxibatu egin zuen salaketa.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna